Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 9:40

Με μεγάλη χάρη, λοιπόν, διαλέγεται με αφορμή το παρακείμενο γεγονός που διαδραματίζεται ενώπιόν του, και θέτει το παράδοξο θαύμα που επιτελέστηκε στον άλλοτε τυφλό σαν ρίζα του λόγου του· διότι διαβεβαιώνει ότι αυτός ανέβλεψε όχι μόνο σωματικά, αλλά και ως προς τον νου, επειδή δέχθηκε την πίστη, ενώ οι Φαρισαίοι έπαθαν το αντίθετο· διότι δεν είδαν τη δόξα του, καίτοι έλαμπε ολοφάνερα, ακόμη και μέσα από το μέγιστο και πρόσφατο θαύμα. <Άκουσαν αυτά ορισμένοι από τους Φαρισαίους που ήταν μαζί του, και του είπαν· Μήπως είμαστε και εμείς τυφλοί;> Παραμένουν δίπλα του οι Φαρισαίοι και σπεύδουν να συμβαδίζουν με τον Σωτήρα Χριστό, αν και φέρουν πικρό βέλος στην καρδιά, και λιώνουν από λύπη και φθόνο για τη δόξα του· συμβαδίζουν όμως συγκεντρώνοντας τροφή για το μίσος τους, και περιβάλλοντας τα θαύματα με ποικίλες συκοφαντίες, παραλύοντας για τον λόγο αυτόν την άκακη διάνοια των πιο εύπιστων. Επειδή, όμως, άκουγαν τον Χριστό να λέει αυτά, εξοργίζονταν πάλι, διότι αποκλείεται να αγνοούσαν ότι ο σκοπός του λόγου του στρεφόταν εναντίον τους.

Του λένε ορισμένοι από αυτούς που τον ακολουθούσαν: Μήπως είμαστε κι εμείς τυφλοί; Όπως ακριβώς έλεγαν σε άλλη περίπτωση: «Σε κανέναν δεν έχουμε γίνει ποτέ δούλοι», και «Δεν έχουμε γεννηθεί από πορνεία», έτσι και τώρα μένουν προσκολλημένοι μόνο στα αισθητά και αισθάνονται ντροπή για αυτήν την πήρωση. Έπειτα, δείχνοντας ότι είναι προτιμότερο γι' αυτούς να είναι τυφλοί παρά να βλέπουν, λέει: Αν ήσασταν τυφλοί, δεν θα είχατε αμαρτία. Επειδή θεωρούσαν ότι το γεγονός αυτό, η συμφορά δηλαδή της τύφλωσης, αποτελούσε ντροπή, το έστρεψε πάνω στο ίδιο τους το κεφάλι, λέγοντας ότι αυτό θα καθιστούσε πιο ανεκτή την κόλασή τους, περικόπτοντας παντού τα ανθρώπινα φρονήματα και οδηγώντας τους σε μια έννοια μεγάλη και θαυμαστή. Τώρα όμως λέτε: «Βλέπουμε».

β΄. Δεν ανέφερε δε τυχαία ο ευαγγελιστής ότι τα άκουσαν αυτά όσοι από τους Φαρισαίους ήταν μαζί του και είπαν: «Μήπως είμαστε και εμείς τυφλοί;», αλλά για να σου υπενθυμίσει ότι αυτοί ήταν εκείνοι που προηγουμένως αποστάτησαν και έπειτα λιθοβόλησαν. Διότι υπήρχαν μερικοί που ακολουθούσαν επιπόλαια και εύκολα μεταστρέφονταν προς το αντίθετο.

Έτσι, λοιπόν, με σαφήνεια ο προφήτης αποδίδει την αιτία της τύφλωσης και της κώφωσης στην ιουδαϊκή νοοτροπία και προαίρεση, και σε καμία περίπτωση δεν εισάγει κάποια θεϊκή απόφαση που να επιβάλλει αυτά στους Ιουδαίους. Όπως ακριβώς εκείνον τον καιρό, στηλιτεύοντας τους αγνώμονες εκ των Ιουδαίων, ο προφήτης έλεγε ότι δεν θέλησαν ούτε τα μάτια τους να ανοίξουν ούτε τα αυτιά τους να διαθέσουν για να ακούσουν *** τη σωτήρια και θεοπρεπή διδασκαλία Του. Αλλά εξαιτίας των αμαρτημάτων που συνήθως διέπρατταν, και κυρίως εξαιτίας της έπαρσης, της αλαζονείας και της ροπής τους προς την πλάνη μάλλον παρά προς την ευσέβεια, έκλειναν τα μάτια και έφραζαν την ακοή τους, καθιστώντας οι ίδιοι τους εαυτούς τους τυφλούς και κουφούς. Και το χειρότερο είναι ότι, ενώ είχαν περιέλθει σε αυτή την κατάσταση, νόμιζαν ότι έβλεπαν καλύτερα από τους άλλους και φλέγονταν από το πάθος της οιήσεως, διότι θεωρούσαν ότι ήταν νομομαθείς και περιέφεραν στα χείλη τους τα λόγια των προφητών (πράγμα που επέτεινε περισσότερο την καταδίκη τους)· γι' αυτό και καθιστούσαν ανίατη την ασθένειά τους. Έτσι, ενώ από τη μία πλευρά ο Σωτήρας έδειχνε τον εκ γενετής τυφλό να βλέπει, από την άλλη, επειδή εκείνοι κινούσαν τη θεομάχο γλώσσα τους προς ύβριν αντί να υμνούν τον Θεό, λέει: «Εγώ ήρθα σε αυτόν τον κόσμο για κρίση, ώστε εκείνοι που δεν βλέπουν να δουν, και εκείνοι που βλέπουν να γίνουν τυφλοί», και μάλιστα όταν οι Φαρισαίοι αποκρίθηκαν: «Μήπως είμαστε κι εμείς τυφλοί;», «

Διότι τότε θα προσκυνήσει περισσότερο τον Χριστό, ως κάποιον που φαίνεται μεν ως άνθρωπος, αλλά είναι και Υιός του Θεού. Διότι δεν είναι άλλος ο Υιός του Θεού και άλλος αυτός που γεννήθηκε από τη Μαρία (γιατί αυτό είναι το ασέβημα του Νεστορίου), αλλά ένας και ο αυτός Υιός του Θεού και του ανθρώπου. Διότι δες πώς ο Κύριος, όταν ο πρώην τυφλός είπε «Και ποιος είναι ο Υιός του Θεού, για να πιστέψω σε αυτόν;», του λέει «Και τον έχεις δει, και αυτός που μιλά μαζί σου, εκείνος είναι.» Ποιος λοιπόν ήταν αυτός που μιλούσε; Δεν ήταν οπωσδήποτε αυτός που γεννήθηκε από τη Μαρία; Ο ίδιος όμως είναι και Υιός του Θεού, επομένως δεν είναι άλλος και άλλος. Γι' αυτό και η αγία Μαρία είναι κυρίως Θεοτόκος, εφόσον γέννησε τον Υιό του Θεού που έγινε σάρκα, ο οποίος είναι αδιαίρετος και ένας αν και διπλός, ο οποίος είναι ο Χριστός και Κύριος. «Και είπε ο Ιησούς: Για κρίση ήλθα εγώ σε τούτο τον κόσμο, ώστε αυτοί που δεν βλέπουν να δουν, και αυτοί που βλέπουν να γίνουν τυφλοί. Και τα άκουσαν αυτά κάποιοι από τους Φαρισαίους που ήταν μαζί του και του είπαν: Μήπως είμαστε και εμείς τυφλοί; Τους είπε ο Ιησούς: Αν ήσασταν τυφλοί, δεν θα είχατε αμαρτία. Τώρα όμως λέτε ότι βλέπουμε, επομένως η αμαρτία σας παραμένει.»

Επειδή είδε ο Κύριος τους Φαρισαίους να βλάπτονται μάλλον, παρά να ωφελούνται από το θαύμα, και γι' αυτό τον λόγο να είναι άξιοι μεγαλύτερης κατάκρισης, λέγει ότι, όπως φαίνεται και όπως καταλήγουν τα πράγματα, «Εις κρίμα ήλθον εγώ», αντί να πει, για μεγαλύτερη κόλαση και κατάκριση, «ώστε αυτοί που δεν βλέπουν να βλέπουν, και αυτοί που βλέπουν», όπως οι Φαρισαίοι, «να γίνουν τυφλοί» στα μάτια της ψυχής. Ιδού, δηλαδή, αυτός που δεν έβλεπε εκ γενετής τώρα βλέπει, και κατά την ψυχή και κατά το σώμα· ενώ αυτοί που νομίζουν ότι βλέπουν, τυφλώθηκαν κατά τον νου. Διότι εδώ κάνει λόγο για δύο αναβλέψεις και δύο τυφλώσεις. Οι Φαρισαίοι όμως, έχοντας πάντα την προσοχή τους προσηλωμένη στα αισθητά, νομίζοντας ότι ομιλεί για αισθητή αναπηρία, λένε: «Μήπως είμαστε και εμείς τυφλοί;», επειδή ντρέπονταν μόνο για τη σωματική τύφλωση.