Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 1:12

Αυτό βεβαίως θα έχει εύκολη λύση για όσους εξετάζουν τα πράγματα με ευσέβεια, εάν αναλογιστεί κανείς ότι ο Υιός, όντας πάντοτε μαζί και συμπαρών με τον Πατέρα, βρισκόταν κάπου στο εσωτερικό, σαν σε άδυτα και απάτητα μέρη της πατρικής βασιλείας, και έπειτα, αποστελλόμενος από τον Πατέρα για τη σωτηρία του ανθρώπινου γένους, έλεγε για τον εαυτό Του ότι έχει εξέλθει από τον Πατέρα. Αυτό ακριβώς δήλωνε και αλλού μέσω παραβολής, λέγοντας για τον εαυτό Του: «εξήλθε ο σπείρων του σπείραι»· διότι από πού εξήλθε παρά από τα ενδότερα ανάκτορα της πατρικής θεότητας; Σύμφωνα με τον ίδιο συλλογισμό, και το Άγιο Πνεύμα, που παρίσταται πάντοτε στον θρόνο του Θεού —επειδή και «μύριες μυριάδες» παρίστανται σε Αυτόν σύμφωνα με τον Δανιήλ— αποστελλόταν και αυτό, άλλοτε με μορφή περιστεράς πάνω στον Υιό του Ανθρώπου, και άλλοτε σε καθέναν από τους προφήτες και τους αποστόλους· γι' αυτό έχει ειπωθεί και για αυτό ότι εκπορεύεται από τον Πατέρα. Και γιατί απορείς; Όταν ακόμη και για τον διάβολο έχει λεχθεί: «και εξήλθε ο διάβολος από τον Κύριο» και δεύτερη φορά πάλι έχει ειπωθεί: «εξήλθε δε ο διάβολος από τον Κύριο». Θα μπορούσες να το βρεις αυτό και στην περίπτωση του Αχαάβ, όπου η Γραφή προσθέτει: «και εξήλθε πνεύμα πονηρό και στάθηκε ενώπιον του Κυρίου και είπε: Εγώ θα τον απατήσω». Αλλά αυτά μεν είναι εναντία πνεύματα, και το πώς και με ποιον τρόπο έχουν ειπωθεί όλα αυτά, δεν είναι τώρα η κατάλληλη ώρα να το διερευνήσουμε.

Έπειτα, για να μην πει ότι «εσύ τον χτύπησας με φειδώ, ως δικό σου υπηρέτη», δεν έπραξε αυτό που ζήτησε ο διάβολος, αν και θα μπορούσε, κάνοντας αυτό, να δικαιολογηθεί λέγοντας ότι: «Έκανα αυτό που ήθελες· εσύ είπες να τον αγγίξω εγώ». Όμως, κάνει κάτι περισσότερο. 〈Και είπε ο Κύριος στον διάβολο:〉 〈Ιδού, όλα όσα του ανήκουν, τα έδωσα στο χέρι σου,〉 〈αλλά τον ίδιο μην τον αγγίξεις.〉 «Τόση εμπιστοσύνη έχω στον δικό μου αθλητή. Εσύ είπες: άπλωσε το χέρι σου, εγώ όμως λέω, ότι στο χέρι σου έδωσα όλα όσα έχει». Στα αλήθεια κατά πρόσωπο θα σε ευλογήσει. Δηλαδή: θα σε καταραστεί, θα σε βλασφημήσει φανερά, χωρίς να κρύβεται –διότι αυτό σημαίνει το «κατά πρόσωπο»– ούτε στα κρυφά, αλλά αναίσχυντα. Από πού το γνωρίζεις αυτό, ω μιαρέ; Από τα δικά σου συμπεραίνεις και για τα πράγματα των άλλων; Επειδή εσύ, χωρίς να έχεις πάθει κανένα δεινό, επαναστάτησες εναντίον του Δεσπότη, νόμισες ότι αυτό θα πάθει και ο δικός μου αθλητής, σκεπτόμενος ότι: «Αν εγώ, όντας ασώματος», λέει, «παρεκτράπην, πολύ περισσότερο αυτός που είναι ένσαρκος»; Και είπε ο Κύριος στον διάβολο: Ιδού, όλα όσα έχει, τα έδωσα στο χέρι σου, αλλά τον ίδιο μην τον αγγίξεις –δηλαδή το σώμα του, δηλαδή την ψυχή του. Βλέπεις ότι δίνεται και μέτρο στους πειρασμούς; Βλέπεις ότι δεν αγγίζει ούτε τα κοπάδια, εάν δεν λάβει εξουσία; Ιδού, λέει, τα πάντα έδωσα στο χέρι σου –το μιαρό, το αχόρταγο. Αυτά τα διαβάζουμε και δεν συγκλονιζόμαστε;

Όταν δεις ότι ο Θεός παραδίδει έναν δίκαιο άνθρωπο στον διάβολο, μην απελπιστείς· κανείς δεν είναι σαν τον Ιώβ. Τι λες; «Εσύ έδωσες μαρτυρία για αυτόν ότι είναι δίκαιος, αληθινός, θεοσεβής. Ποια ανάγκη υπάρχει για άλλη δοκιμασία μετά τη δική σου μαρτυρία;» «Για να αποστομωθεί», λέει, «ο διάβολος, για να φανεί λαμπρότερος ο δίκαιος, για να αφήσω στους μεταγενέστερους φάρμακα για την υπομονή και τις θλίψεις» —ώστε από την ίδια αγάπη πρόφερε και εκείνα τα λόγια, ότι δηλαδή είναι άμεμπτος, δίκαιος, αληθινός και «ιδού», λέει, «όλα όσα του ανήκουν, τα παραδίδω στα χέρια σου»—, «για να μάθεις ότι δεν δίνω τη μαρτυρία χαριστικά, επιτρέπω στην έμπρακτη δοκιμασία να τον εξετάσει· ούτε καθιστώ την πάλη ισόρροπη, αλλά παραδίδω σε εσένα τον ίδιο που έλαβε τη μαρτυρία μου». Διότι, όπως ακριβώς εμείς, όταν μας αγαπάει κάποιος, θέλουμε να γίνει αυτό ολοφάνερο σε όλους, έτσι και ο Θεός θέλησε ο δικός Του αγαπημένος να καταστεί θαυμαστός όχι μόνο από τη δική Του μαρτυρία, αλλά και από την έμπρακτη εμπειρία. Επειδή κανείς δεν φέρνει αντίρρηση στην εμπειρία των πραγμάτων, ενώ στον Θεό αντιλέγουν πολλοί. Βλέπεις τον διάβολο να χαλιναγωγείται; Βλέπεις να τηρεί τα όρια του Θεού; Βλέπεις να μην υπερβαίνει τα προστάγματά Του;

Αλλά δεν παραβαίνει τα προστάγματα, όταν η ανάγκη τον συγκρατεί και ο φόβος τον αναγκάζει, για να γνωρίζεις ότι, εάν μπορούσε να τιμωρήσει, από την αρχή θα το ήθελε, και για να γνωρίζεις ότι δεν του θέτει τα όρια τυχαία. 1,12d «Και εξήλθε», λέει, «ο διάβολος από το πρόσωπο του Κυρίου». Διότι βρίσκεται μακριά από τον Θεό εκείνος που επιθυμεί να υποσκελίσει τους δικαίους. 1,13a «Και ήλθε αυτή η ημέρα,» 13b «και οι υιοί του Ιώβ και οι θυγατέρες του» 13c «έτρωγαν και έπιναν στο σπίτι του μεγαλύτερου αδελφού τους.» 1,14a «Και ιδού, άγγελος ήλθε προς τον Ιώβ και του είπε:» 14b «Τα ζεύγη των βοδιών όργωναν» 14c «και οι θηλυκοί όνοι έβοσκαν δίπλα τους.» 1,15a «Και ήλθαν οι επιδρομείς και τα αιχμαλώτισαν» 15b «και τους υπηρέτες τους κατέσφαξαν με την κόψη της μάχαιρας,» 15c «και σώθηκα εγώ μόνος και ήλθα για να σου το αναγγείλω.» Και ιδού, λέει, άγγελος ήλθε. Είδες, πόση είναι η ταχύτητα της πληγής; Και δες, πόσο ελεεινή γίνεται η πτώση και πόσο πρωτοφανής και παράδοξη είναι η συμφορά. Και αυτός που βρισκόταν πάντα σε ασφάλεια, και μάλιστα σε τόση ασφάλεια, όση είναι φυσικό να έχει εκείνος που απολαμβάνει την πρόνοια του Θεού, δες πώς το άκουσε αυτό, αυτός που ποτέ δεν είχε λάβει πείρα κάποιου τέτοιου πράγματος, αλλά από την πρώτη του ηλικία είχε γευθεί έναν γαλήνιο βίο.

Πόσο έπρεπε να κοπιάσει ο Ιώβ, ώστε να πείσει τους ανθρώπους ότι ο πλούτος του δεν προερχόταν από αδικία; Ιδού, ο διάβολος το μαρτύρησε αυτό για εκείνον, έστω και εν αγνοία του. «Στα αλήθεια, κατά πρόσωπο θα σε βλαστημήσει». Διότι αυτό σημαίνει το «κατά πρόσωπο»: φανερά, αναίσχυντα, χωρίς κανέναν δισταγμό. «Τότε είπε ο Κύριος στον διάβολο: Ιδού, όλα όσα έχει τα παραδίδω στο χέρι σου, αλλά τον ίδιο να μην τον αγγίξεις». Διότι τόση εμπιστοσύνη έχω, λέει, στον αθλητή μου, ώστε ενώ εσύ είπες: «Άπλωσε το χέρι σου», εγώ λέω: «Στο δικό σου χέρι παραδίδω όλα όσα έχει». Στο δικό σου χέρι, το μιαρό, το αχόρταγο. Τι λες λοιπόν; Τι ανάγκη υπάρχει πλέον, μετά τη δική σου μαρτυρία, για άλλη δοκιμασία;

«Αλλά άπλωσε το χέρι σου και άγγιξε όλα όσα έχει· και θα δεις αν δεν σε καταραστεί κατά πρόσωπο». Επειδή όμως ο Θεός ήθελε να καταστήσει φανερή την αρετή, την ανδρεία και τη θεοσέβεια του δικού Του υπηρέτη και στις επόμενες γενιές, και να προβάλει μια ανεξίτηλη στήλη υπομονής σε όσους επιθυμούν να βλέπουν, καθώς και να ακυρώσει την υποψία του εχθρού εναντίον του δικαίου, του λέει: «Ιδού, όλα όσα έχει, τα παρέδωσα στο χέρι σου, αλλά τον ίδιο μην τον αγγίξεις»· επειδή, λέει, υποθέτεις ότι είναι θεοσεβής εξαιτίας της ευημερίας και του πλούτου του, ιδού, παραδίδω όλα τα υπάρχοντά του στο χέρι σου, αλλά τον ίδιο μην τον αγγίξεις.

Και εξήλθε ο διάβολος από το πρόσωπο του Κυρίου, έχοντας λάβει την απόφαση εναντίον του πλούτου, των παιδιών και γενικώς όλων όσα ανήκαν στον δίκαιο. Και πλήττει πρώτα τα πεντακόσια ζεύγη των βοδιών του και τους οργωτές τους, ομοίως και τις πεντακόσιες θηλυκές όνους που έβοσκαν κοντά τους και εκείνους που τις έβοσκαν. Έπειτα πλήττει τα πρόβατα, τα οποία ανέρχονταν σε επτά χιλιάδες, και τις τρεις χιλιάδες καμήλες μαζί με τους ποιμένες τους. Και ακολούθως, τους επτά γιους και τις τρεις θυγατέρες του δικαίου σκότωσε μέσα σε ένα οίκημα ο αχόρταγος στην κακία.