Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 1:5

Ερώτηση: Αλλά συμβαίνει, από την επιθυμία μου να κατανοήσω αυτά που λέγει ο αδελφός, να μου προκαλείται πόλεμος εναντίον του. Απόκριση: Και αυτό είναι αιχμαλωσία, διότι ο εχθρός μετακινεί τον νου από τόπο σε τόπο. Αλλά πάλι, κέντρισε τον εαυτό σου όταν βλέπεις να έρχεται ο πόλεμος και πες στον νου με επιτίμηση: Πού πηγαίνεις, ταλαίπωρε; Θυμήσου τα βάσανα που σε περιμένουν, διότι αυτά τα υφίστανται όσοι πράττουν ή διαλογίζονται τέτοια πράγματα. Διότι όχι άκαιρα πρόσφερε θυσίες ο Ιώβ υπέρ των τέκνων του, λέγοντας: «Μήπως σκέφτηκαν κάτι πονηρό στις καρδιές τους εναντίον του Θεού». Και λέγοντας αυτά, βάλε τον νου σου στη στιχολογία. Εάν δε τον δεις πάλι να ξεφεύγει, επιτίμησέ τον, και αυτό ας γίνει από εσένα έως τρεις φορές. Και αν επιμείνει, τότε απομάκρυνέ τον και μην τον αφήσεις αργό, αλλά να συλλογίζεσαι την κρίση και τις αιώνιες κολάσεις. Και να προσεύχεσαι στο άγιο όνομα του Θεού, λέγοντας το: Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με.

Διότι αυτό έπραττε ο θεράπων του Θεού Ιώβ, για τον οποίο ακούς ότι πρόσφερε ως θυσία έναν μόσχο κάθε χρόνο για τους διαλογισμούς των υιών του, λέγοντας: «Μήπως τυχόν οι υιοί μου διανοήθηκαν κακά εναντίον του Θεού». Και αν η μητέρα κατασκευάζει χιτώνες για τον υιό της, ας μην δυσανασχετεί καθόλου· διότι και η Άννα, υπηρετώντας τον Θεό, κατασκεύαζε κάθε χρόνο επανωφόρια για τον άγιο Σαμουήλ ως υιό της, όπως είναι γεγραμμένο στο πρώτο βιβλίο των Βασιλειών.

Και λίγο πιο κάτω, παραθέτοντας τη θυσία του Ιώβ υπέρ των παιδιών του, λέει ότι: «Ο Ιώβ έστελνε και τους καθάριζε, σηκωνόταν νωρίς το πρωί και πρόσφερε για αυτούς θυσίες ανάλογα με τον αριθμό τους», και προσθέτει λέγοντας: Επομένως δεν είναι απορριπτέα από τον Θεό η θυσία υπέρ των άλλων, ούτε επιτρέπει να γίνεται αυτό ανεπίληπτα· τουναντίον το επαινεί, ως κάτι που δεν είναι ανωφελές. Έπειτα πάλι, αφού εξήγησε την ιστορία και το θαύμα στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο σχετικά με τον παραλυτικό και εκείνους που τον κατέβασαν μέσα από τα κεραμίδια, προσθέτει και λέει: Ο Χριστός δεν άφησε χωρίς θαυμασμό την πίστη εκείνων που τον μετέφεραν. Εκείνος δε κέρδισε πλούσια την απαλλαγή από τους πόνους του, και η προερχόμενη από άλλους φιλοθεΐα κατέστησε ευμενή και φίλο του τον Χριστό, ο οποίος τον ελευθέρωσε ταυτόχρονα και από τα αμαρτήματα και από τις ασθένειες. Και πάλι, κάνοντας μνεία για τον εκατόνταρχο που στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο λέει: «Κύριε, ο υπηρέτης μου είναι κατάκοιτος στο σπίτι παράλυτος, και βασανίζεται δεινά»· και του λέει: «Εγώ θα έλθω και θα τον θεραπεύσω», και αποκρινόμενος ο εκατόνταρχος είπε: «Κύριε, δεν είμαι ικανός να εισέλθεις κάτω από τη στέγη μου· αλλά πες μόνο έναν λόγο, και θα ιαθεί ο υπηρέτης μου». Ακούγοντάς το αυτό ο Ιησούς, αναφέρει, θαύμασε και είπε σε αυτούς που τον ακολουθούσαν: «Αλήθεια σας λέω, σε κανέναν δεν βρήκα τόσο μεγάλη πίστη μέσα στον Ισραήλ». Έπειτα λέει προς αυτόν: «Πήγαινε, και ας γίνει σε εσένα όπως πίστεψες». Και ιάθηκε ο υπηρέτης εκείνη την ώρα.

Ευχή της ελευθερίας. Ειρήνη σε όλους. Ο αμνός του Θεού, που σηκώνει την αμαρτία του κόσμου· εσύ που έχυσες το πανάσπιλο αίμα σου για τη ζωή του κόσμου, και παρέδωσες τον εαυτό σου ως λύτρο και αντάλλαγμα για όλους, λυτρώνοντάς μας από τον θάνατο στον οποίο ήμασταν δέσμιοι, πουλημένοι στην αμαρτία. Εσύ που κάνεις το θέλημα εκείνων που σε φοβούνται, και εισακούεις τη δέησή τους, και τους σώζεις. Εσύ που εισάκουσες τον δίκαιο Ιώβ, ο οποίος σηκωνόταν νωρίς το πρωί και πρόσφερε θυσίες από στοργή για τα παιδιά του, λέγοντας: «μήπως οι γιοι μου σκέφτηκαν πονηρά στην καρδιά τους ενώπιον του Θεού». Έτσι εισάκουσε και εμένα τον ελεεινό και αμαρτωλό, και αχρείο δούλο σου, που ικετεύω υπέρ των δούλων σου, των πατέρων και των αδελφών μου, και υπέρ της δικής μου αθλιότητας. Με ευμενές πρόσωπο και γαλήνιο βλέμμα, επίβλεψε σε εμάς αυτή την ώρα· και συγχώρησέ μας, λοιπόν, κάθε αθέτηση, και κάθε παράβαση, και παρακοή του νόμου και των εντολών σου· ακόμη δε και κάθε συνείδηση, και κάθε ενθύμηση, και όλες τις πράξεις, και όλες τις κινήσεις που γεννήθηκαν μέσα μας και δεσμεύουν και κατακυριεύουν την ψυχή ημέρα και νύχτα. Και αθώωσέ τους από κάθε πονηρή συνείδηση, και από κάθε άκαρπη πράξη, και από κάθε πεπυρωμένο λογισμό... που είναι βέβηλα απέναντι στην καθαρότητα της ψυχής. Χάρισέ τους την επίγνωση των αμαρτιών, και το να απέχουν τελείως από αυτές.

Αν και εδώ ανάμεσα σε όλους υπάρχουν και ληστές και τυμβωρύχοι και κλέφτες, και άνθρωποι γεμάτοι από αμέτρητα κακά, παρ' όλα αυτά προσευχόμαστε για όλους· διότι ίσως υπάρξει κάποια επιστροφή τους. Όπως ακριβώς λοιπόν προσευχόμαστε για τους ζωντανούς, οι οποίοι δεν διαφέρουν σε τίποτα από τους νεκρούς, έτσι είναι δυνατόν να προσευχόμαστε και για εκείνους. Ο Ιώβ προσέφερε θυσίες για τα παιδιά του και τα απάλλασσε από τα αμαρτήματα· διότι έλεγε: «Μήπως τυχόν διανοήθηκαν κάτι στην καρδιά τους». Έτσι προνοεί κανείς για τα παιδιά του.

Διότι, όταν εσύ δεν διαπαιδαγωγείς, όταν εσύ δεν συνετίζεις, αφού το παιδί αναμιχθεί με ανθρώπους μιαρούς και διεφθαρμένους, και γίνει κοινωνός της πονηρίας τους, τότε οδηγούνται ενώπιον των κοινών νόμων και τιμωρούνται μπροστά στα μάτια όλων. Και μαζί με τη συμφορά, η ντροπή γίνεται μεγαλύτερη, καθώς όλοι δακτυλοδεικτούν τον πατέρα μετά τον θάνατο εκείνου, και του καθιστούν την αγορά αδιάβατη. Διότι, με ποια μάτια θα μπορέσει να αντικρίσει αυτούς που συναντά, μετά από τέτοια ασχημοσύνη και συμφορά του παιδιού του; Γι' αυτό παρακαλώ και ικετεύω να επιδεικνύετε πολλή πρόνοια για τα ίδια σας τα παιδιά, και παντού να αναζητάτε τη σωτηρία της ψυχής τους. Είσαι δάσκαλος ολόκληρου του σπιτιού, και ο Θεός παραπέμπει συνεχώς σε σένα και τη γυναίκα και τους υιούς σου. Και από τη μια πλευρά ο Παύλος λέει για τις γυναίκες: «Αν θέλουν να μάθουν κάτι, ας ρωτούν τους δικούς τους άνδρες στο σπίτι»· και από την άλλη για τα παιδιά: «Να τα ανατρέφετε με την παιδεία και τη νουθεσία του Κυρίου». Να θεωρείς ότι τα παιδιά είναι χρυσά αγάλματα που έχεις στο σπίτι σου· κάθε μέρα να τα ρυθμίζεις και να τα επιβλέπεις με ακρίβεια, και με κάθε τρόπο να καταστολίζεις και να διαπλάθεις την ψυχή τους. Να μιμηθείς τον μακάριο Ιώβ, ο οποίος, επειδή φοβόταν ακόμη και για τα σφάλματα που διέπρατταν με τη διάνοιά τους, πρόσφερε υπέρ αυτών θυσίες, και έδειχνε πολλή πρόνοια για αυτά.

Διότι λέγεται ότι, όσοι μοιράζονται αλάτι και τραπέζι, αλλάζουν τη συμπεριφορά τους προς εκείνους με τους οποίους συγκοινώνησαν και δεν μεταχειρίζονται πονηρία εναντίον των ομοτράπεζών τους· επομένως, ο Ιώβ βρήκε κάποια μέθοδο που συνδύαζε το ευχάριστο και το αναγκαίο, συνηθίζοντάς τους να σιτίζονται όλοι μαζί καθημερινά. Πρόσεξε και τη σεμνότητα του συμποσίου· αυτό ήταν έργο των υιών, όχι των θυγατέρων. Διότι εκείνοι, λέγει, το ετοίμαζαν αυτό, και αυτό δεν γινόταν μία ή δύο φορές, αλλά αδιαλείπτως. 1,5a 〈Και όταν ολοκληρώνονταν οι ημέρες του συμποσίου,〉 5b 〈έστελνε ο Ιώβ και τους καθάριζε.〉 Πού έστελνε; Και πώς τους καθάριζε; Ποιος ήταν ο τρόπος της κάθαρσης; Και για ποιο λόγο τους καθάριζε; Υπήρχε άραγε κάτι ακάθαρτο στο συμπόσιο; Τι σημαίνουν αυτά τα λόγια; Άκου τα παρακάτω και μάθε τι σημαίνει το ότι «τους καθάριζε»· όχι από κάποιον σωματικό ρύπο —διότι δεν υπήρχε ακόμη αυτός ο νόμος—, αλλά από τον ρύπο της διάνοιας. Διότι, για να μην υποπτευθείς τίποτα το πονηρό, άκου τι λέει: 1,5b 〈και σηκωνόταν το πρωί〉 5c 〈και προσέφερε θυσίες για αυτούς σύμφωνα με τον αριθμό τους〉 5d 〈και έναν μόσχο περί αμαρτίας υπέρ των ψυχών τους.〉 5e 〈Διότι έλεγε ο Ιώβ: μήπως οι υιοί μου διανοήθηκαν κάτι κακό εναντίον του Θεού στη σκέψη τους.〉 Αυτό σημαίνει: τους καθάριζε. Προσέφερε τις θυσίες για τα άδηλα και τα μη ομολογημένα.

Αναλογίσου, λοιπόν, πώς ήταν στα φανερά εκείνος που έδειχνε τόση πρόνοια για τα αφανή και για εκείνα που βρίσκονταν μέσα στη διάνοια. Πρόσεξε δε πώς εκπλήρωνε αμέσως το αποστολικό ρητό που λέει: «οι πατέρες, να ανατρέφετε τα παιδιά σας με την παιδεία και τη νουθεσία του Κυρίου». Αυτό θα πει φροντίδα για τα παιδιά, αυτό θα πει προστασία εκ μέρους των γονέων. Σκέψου, τι είδους ανθρώπους τους διαμόρφωνε. Καταρχάς, βέβαια, φανέρωσε την αρετή τους αναφέροντας τη μεγάλη τους ομόνοια, και έπειτα από την προστασία του πατέρα τους. «Μήπως», λέει, «μέσα στη διάνοιά τους διαλογίστηκαν κάτι κακό απέναντι στον Θεό». Όχι επειδή είναι κακοί, αλλά επειδή είναι άνθρωποι. Άραγε ο ίδιος δεν σκέφτηκε ποτέ τίποτα τέτοιο; Είναι, επομένως, σπουδαίο πράγμα να τρέφει κανείς φόβο Θεού και για τα αφανή. «Μήπως», λέει, «οι γιοι μου στη διάνοιά τους διαλογίστηκαν κάτι κακό απέναντι στον Θεό». Διότι, βέβαια, δεν θα τολμούσαν να ξεστομίσουν κάτι τέτοιο, εφόσον είχαν έναν τέτοιον παιδαγωγό και δάσκαλο. Αλλά, επειδή δεν ήταν σε θέση να ερευνά τα αφανή, σκέφτηκε και μηχανεύτηκε τρόπο ώστε να μην του διαφύγουν ούτε κι εκείνα. «Τα φανερά», λέει, «θα μπορέσω να τα διορθώσω· τι πρέπει, όμως, να κάνω για τα αφανή;» Και μάλιστα στον Μωυσή λέει ο Θεός: «Τα φανερά ανήκουν σε εσάς και στους γιους σας, τα δε αφανή στον Κύριο τον Θεό». Αυτός, όμως, ούτε τα αφανή άφησε στον Θεό, αλλά πάσχιζε να τα διορθώσει και αυτά με κάποια θεραπευτική μέθοδο· διότι αυτή η πράξη αποτελούσε ταυτόχρονα και διδασκαλία για τα παιδιά, και όχι μόνο εξάλειψη των αμαρτημάτων.

Τότε λοιπόν κυρίως να θυμάσαι, όταν ακριβώς ο διάβολος σπεύδει να εκβάλει τον θησαυρό από τη διάνοιά σου. Έτσι λοιπόν και αυτός γνώριζε ότι η τρυφή και η χαλάρωση απεργάζονται κάτι τέτοιο —έτσι και οι γιοι του Ισραήλ έφαγαν και σηκώθηκαν να παίξουν—, για τον λόγο αυτό, όταν ολοκληρωνόταν το συμπόσιο, προσέφερε τις θυσίες. Μερικοί λένε ότι κατά την αρχαιότητα υπήρχαν και ιερείς αυτοχειροτόνητοι, όπως ο Μελχισεδέκ· αυτό λοιπόν σημαίνει το «απέστελλε». Αν όμως προσφέρει θυσίες, δεν το κάνει σύμφωνα με τον Νόμο, αφού θυσία προσέφερε και ο Αβραάμ, καθώς και ο Νώε και ο Άβελ. Αλλά τι; Έπρεπε να τους επιπλήξει; Μα δεν γνώριζε το αμάρτημα. Να το παραβλέψει; Όμως πολλές φορές συνέβαινε να έχουν αμαρτήσει. Δες πώς και κατά τη θυσία τους δίδασκε την ομόνοια, προσφέροντας έναν μόσχο υπέρ όλων, σαν να επρόκειτο για μία ψυχή. Δες πόσο φιλόστοργος ήταν, πόσο ευσεβής, πόσο θεοσεβής, πόσο δίκαιος, πόσο αληθινός, πώς απείχε από κάθε πονηρό πράγμα. Άμεμπτος· διότι δεν μπορείς να τον κατηγορήσεις ότι αμελούσε τα παιδιά του. Δίκαιος· διότι τους παρείχε όση πρόνοια έπρεπε. Θεοσεβής· διότι το έπραττε αυτό για τον Θεό. Άρα τι θα μπορούσαμε να πούμε; Ότι αγαπούσε τα παιδιά του; Ότι αγαπούσε τον Θεό; Από ποια αγάπη άραγε το έπραττε αυτό περισσότερο; Εμένα μου φαίνεται από την αγάπη προς τον Θεό, και έπειτα από την αγάπη προς τα παιδιά. «Έτσι έπραττε», λέει, «ο Ιώβ όλες τις ημέρες». Βλέπεις την ευσέβεια; Όχι για έναν ορισμένο αριθμό ημερών, αλλά καθ' όλο τον χρόνο.

Αυτοί όμως του υπενθυμίζουν τη συμφορά και μάλιστα με πικρία, όχι μόνο λέγοντας ότι πέθαναν, αλλά ότι πέθαναν και εξαιτίας της αμαρτίας. Διότι δεν θα του αρκούσε μετά από αυτά να πει μέσα του: «Μάταια και άσκοπα έγιναν τόσες θυσίες»; «Μήπως τυχόν», λέει, «σκέφθηκαν με τον νου τους κάτι κακό ενάντια στον Θεό». Δες πώς τον κατέτηκε ο θάνατός τους, αυτόν που τόσο πολύ προνοούσε για την κατά ψυχήν αρετή τους. Πάλι κάνουν εικασίες. Ο Θεός είναι δίκαιος. Μήπως τάχα δεν είναι δυνατόν να είναι και δίκαιος και να μην επιβάλλει τιμωρία για αμαρτήματα, αλλά να δοκιμάζει, όπως ακριβώς στην περίπτωσή του; Μήπως δηλαδή οι τιμωρίες επιβάλλονται μόνο για αμαρτήματα; «Εσύ όμως», λέει, «να αναζητάς από νωρίς το πρωί τον Κύριο τον Παντοκράτορα ικετεύοντας». Αυτό δείχνει ότι εκείνοι αμάρτησαν βαρύτερα από αυτόν. Και δες πώς τον συμβουλεύουν και τον νουθετούν, πράγμα που και αυτό είναι βαρύ. «Εάν είσαι καθαρός», λέει, «και αληθινός, θα εισακούσει τη δέησή σου». Εάν είναι καθαρός, για ποιον λόγο τα υπέφερε αυτά; Δεν γνωρίζετε λοιπόν ότι είναι δυνατόν να τα υποφέρει αυτά κανείς ακόμη και όταν είναι καθαρός; Δεν θα εισακούσει όμως οπωσδήποτε τη δέηση του καθαρού και αληθινού· διότι υπάρχουν φορές που ζητά και πράγματα που δεν τον συμφέρουν. Επειδή λοιπόν εκείνος έλεγε: «Λίγος είναι ο χρόνος μου», απαντά: «Θα είναι λοιπόν τα μεν πρώτα σου λίγα, τα δε έσχατά σου αμύθητα». Δηλαδή: «Μπορεί να σε αποκαταστήσει σε μεγαλύτερη ευημερία από την προηγούμενη».

Αλλά την ομόνοια και τη συναναστροφή αυτών βρήκε ο διάβολος ως ευκαιρία για την αιφνίδια εναντίον τους επιβουλή, προκειμένου να τους καταβάλει όλους μαζί μέσα στο σπίτι του μεγαλύτερου αδελφού. «Και όταν ολοκληρώνονταν οι ημέρες του συμποσίου, έστελνε ο Ιώβ και τους καθάριζε, σηκωνόμενος νωρίς το πρωί». Βλέπεις καθαρισμό όχι μωσαϊκό, αλλά αποστολικό, που αποκαθαίρει με τις προσευχές τη διάνοιά τους, και όχι το σώμα. Κάποιοι μάλιστα λένε ότι και οι ιερείς τα παλαιά χρόνια, όπως ο Μελχισεδέκ, ήταν αχειροτόνητοι· αυτό λοιπόν υποδηλώνει η λέξη «απέστειλεν». «Και ήλθε αυτή η ημέρα, και ιδού ήλθαν οι άγγελοι του Θεού για να παραστούν ενώπιον του Κυρίου, και ο διάβολος ήλθε μαζί τους». Ο Θεός, βέβαια, είναι αόρατος σε όλη τη γενητή κτίση, άποσος, αμεγέθης, πανταχού παρών και επιστατεί στα πάντα, περιλαμβάνοντας τα πάντα, και δεν υπάρχει τόπος έξω από την κυριαρχία του. Παρευρίσκεται δε στον καθένα, όπως αρμόζει: στους μεν αγίους αγγέλους, επειδή είναι άγιοι, στέλνοντας άρρητες φωνές προσταγμάτων, στον δε πονηρό, επειδή είναι πονηρός, παραχωρώντας άδειες να πειράζει τους ανθρώπους. Διότι ο διάβολος δεν δύναται να πράξει τίποτε, παρά μόνον όσα του παραχωρούνται από τον Θεό. Και φυσικά δεν παρίσταται στους υπερουράνιους τόπους, μη γένοιτο· διότι από εκεί έχει γκρεμιστεί. Πώς λοιπόν, λέγει, εξέπεσε από τον ουρανό ο Εωσφόρος, αυτός που ανατέλλει το πρωί;

Βοήθησε τους απελθόντες, τελώντας μνεία υπέρ αυτών. Διότι εάν τα παιδιά του Ιώβ τα καθάρισε η θυσία του πνεύματος, γιατί αμφιβάλλεις εάν, όταν εμείς προσφέρουμε υπέρ των απελθόντων, παρέχεται σε αυτούς κάποια παρηγοριά; Διότι ο Θεός συνηθίζει να χορηγεί τη χάρη Του σε κάποιους για χάρη κάποιων άλλων. Ας ωφεληθούμε από τα αισθητά, κατανοώντας ότι όλη η κτίση υπακούει στον Δημιουργό· γι' αυτό, σύμφωνα με το τι είναι συμφέρον, στον καθένα και δίνει και αφαιρεί, ασκώντας με αυτόν τον τρόπο ταυτόχρονα τη δική μας ευγνωμοσύνη και καρτερία.

ΛΟΓΟΣ ΚΖ΄. Περί ανατροφής των παιδιών. Παρακαλώ και ικετεύω, αγαπητοί, ας λαμβάνουμε μεγάλη πρόνοια για τα παιδιά μας και παντού ας επιζητούμε τη σωτηρία της ψυχής τους. Μιμήσου τον μακάριο Ιώβ, ο οποίος, επειδή φοβόταν ακόμη και για τα αμαρτήματα που διέπρατταν με τη σκέψη τους, προσέφερε θυσίες υπέρ αυτών και επιδείκνυε μεγάλη φροντίδα για αυτά· μιμήσου τον Αβραάμ· διότι και εκείνος δεν κοπίαζε για χρήματα και κτήματα, αλλά για τους θείους νόμους, ώστε να παραδώσει ως παρακαταθήκη στους απογόνους του την ακριβή τήρησή τους.

Άκουσε τη Γραφή που λέει: Όταν ολοκληρώνονταν οι ημέρες των συμποσίων τους, ο Ιώβ έστελνε και τους εξαγνίζε, και σηκωνόταν το πρωί και πρόσφερε για αυτούς θυσία ανάλογα με τον αριθμό τους, και έναν μόσχο περί αμαρτίας υπέρ των ψυχών τους· διότι έλεγε ο Ιώβ μέσα στην καρδιά του: «Μήπως τυχόν οι γιοι μου διανοήθηκαν κάτι κακό εναντίον του Θεού». Άραγε, θα υπάρξει σε εμάς κάποια δικαιολογία στο εξής, όταν τολμούμε τέτοια πράγματα; Διότι, εάν εκείνος που έζησε πριν από τη χάρη, πριν από τον νόμο, ο οποίος δεν είχε απολαύσει καμία διδασκαλία, επεδείκνυε τόση πρόνοια για τα παιδιά του, ώστε να τρέμει ακόμη και για τα άδηλα αμαρτήματα, ποιος θα απαλλάξει από την ευθύνη εμάς που βρισκόμαστε μέσα στη χάρη, που έχουμε γνωρίσει τόσους δασκάλους, που έχουμε τέτοια υποδείγματα και τόσες νουθεσίες, και οι οποίοι όχι μόνο δεν φοβόμαστε για τα άδηλα αμαρτήματα, αλλά καταφρονούμε και τα φανερά, και όχι μόνο τα καταφρονούμε, αλλά και εκδιώκουμε εκείνους που θέλουν να τα διορθώσουν; Και τον Αβραάμ επίσης, όπως προανέφερα, μαζί με τα άλλα κατορθώματά του, και αυτό το γεγονός τον καθιστούσε λαμπρό.

Όλος δε ο σκοπός του είναι να παρακινήσει σε υπομονή εκείνους που περιπίπτουν σε πειρασμούς, έστω κι αν έχουν δώσει σπουδαία μαρτυρία ευσεβείας, ώστε να μην σκανδαλίζονται, αλλά να αναφωνούν: «Ο Κύριος έδωσε, ο Κύριος αφαίρεσε· όπως φάνηκε καλό στον Κύριο, έτσι και έγινε· ας είναι ευλογημένο το όνομα του Κυρίου από τώρα και έως τον αιώνα»· και επιπλέον το: «Γυμνός βγήκα από την κοιλιά της μητέρας μου, γυμνός και θα απέλθω εκεί»· και από αυτό, λοιπόν, να μαθαίνουν πόση είναι η ωφέλεια της υπομονής· διότι και εδώ και εκεί θα λάβουν τη μισθαποδοσία τους, όπως ο Ιώβ. Ακόμη, σκοπός είναι να αναδείξει ότι ο Θεός είναι απείραστος κακών και δεν βάζει σε πειρασμό κανέναν· αλλά με παραχώρηση του Θεού έρχονται πειρασμοί στους ανθρώπους από τους δαίμονες, για τη δοκιμασία και την τελείωση του καθενός. Λένε δε ότι ο Σολομών έχει συντάξει και αυτό το βιβλίο, εκτός εάν αποτελεί σύγγραμμα του Μωυσή. Το μεν περιεχόμενο του βιβλίου έχει με αυτόν τον τρόπο. Η δε ανακεφαλαίωσή του συνοψίζεται στα εξής: Στο προοίμιο αναφέρεται ότι ο Ιώβ κατοικούσε στη χώρα της Αυσιτίδος· έπειτα, παρατίθεται η μαρτυρία της Γραφής για τον ενάρετο βίο του· και ότι είχε επτά υιούς και έξι θυγατέρες· και γίνεται λόγος για τον αριθμό των κτηνών του. Και ότι οι υιοί του πήγαιναν ο ένας στον άλλον και έκαναν συμπόσιο κάθε ημέρα μαζί με τις τρεις αδελφές τους. Και ο Ιώβ έστελνε μηνύματα και καθάριζε τους υιούς του, προσφέροντας για αυτούς θυσία στον Κύριο.

Διότι κανείς από τους ανθρώπους της σημερινής εποχής δεν ανατρέφει «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου» ούτε εκπαιδεύει τα παιδιά του, αλλά με κοσμική συνήθεια και ελληνικά ήθη· και δεν νοιάζεται ούτε μεριμνά λέγοντας όπως ο Ιώβ: «Μήπως σκέφτονται πονηρά οι γιοι μου στις καρδιές τους», ούτε τρέμει και φοβάται μήπως, κάνοντας κάτι άτοπο, εκπέσουν από τη δουλεία, τη δεσποτεία και την υιοθεσία Εκείνου που σφαγιάστηκε για εμάς, και γίνουν πάλι δούλοι του εχθρού και τυράννου Σατανά, και καταστούν υπόδικοι στον θάνατο και στο αιώνιο πυρ. Αντίθετα, ένας φόβος τους κατέχει για αυτά, μία φροντίδα, μία μέριμνα: το να γίνουν σε όλους περίβλεπτα και ξακουστά, όχι μέσω της αρετής και της σωφροσύνης, ούτε με το να περιγελούν όλα τα ορατά και να περιφρονούν τα λαμπρά τούτου του βίου, αλλά πώς να δείχνονται σε όλους ένδοξα, μέσω χρυσοχαλίνωτων αλόγων, λαμπρής ενδυμασίας και των δούλων που προπορεύονται και ακολουθούν. Έτσι, μέσα από αυτά οδηγούνται στη φιλοδοξία, τον πλούτο, τη φιλαργυρία και την έπαρση, και κατ' αυτόν τον τρόπο, ακόμη και χωρίς την επήρεια των δαιμόνων, ωθούνται από τους γονείς τους σε κάθε είδος κακίας· συχνά, μάλιστα, παρασύρονται από τους γεννήτορές τους στις ίδιες τις μυσαρές πράξεις, ακόμη και με τη βία, έχοντας εγκαταστήσει μέσα τους τον πατέρα της οργής και γεννήτορα της κακίας, διαμέσου της παραβίασης των υποσχέσεων που δόθηκαν στο άγιο βάπτισμα.