Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 10:12

Κατά κάποιον τρόπο, λοιπόν, κληρονόμησα την αγνωμοσύνη των πατέρων μου, και εξαιτίας τους παρασύρομαι στην αμαρτία. (B f. 198 b, I f. 298.) Είναι συνήθεια των αγίων να εξευμενίζουν τον Θεό και να τον παρακαλούν για έλεος, μερικές φορές με πάρα πολλούς λόγους, αλλά και σπεύδοντας να κατηγορήσουν την αδυναμία που ενυπάρχει στην ανθρώπινη φύση. Μπορεί, λοιπόν, κανείς να τους ακούσει να αναφωνούν: «Θυμήσου ότι είμαστε χώμα· οι ημέρες του ανθρώπου είναι σαν το χορτάρι». Και πάλι: «Θυμήσου ποια είναι η υπόστασή μου». Θέτοντας αυτό εναργέστερα, ο πολυπαθέστατος Ιώβ αναφωνούσε προς τον Θεό: «Δεν με άρμεξες σαν γάλα και με έπηξες σαν τυρί; Με δέρμα και σάρκα με έντυσες, και με οστά και νεύρα με συνέπλεξες; Ζωή και έλεος χάρισες σε εμένα». Αυτό ακριβώς λέμε ότι υποδηλώνεται και τώρα μέσα από τους προκείμενους στίχους. Διότι λέει ότι η ίδια η αρχή της γέννησής μας δεν έγινε χωρίς τον ρύπο της φιλοσαρκίας. Επειδή, ομολογουμένως, ο γάμος είναι τίμιος και το γεγονός είναι υπεράνω κατηγορίας ενώπιον του Θεού. Πλην όμως, αν κανείς εξετάσει προσεκτικά την αφορμή της συνεύρεσης, θα βρει ότι αυτή είναι όρεξη της σάρκας... έστω και αν αυτό που πράττεται δεν λογίζεται ως αμαρτία. Τιμωρείται, λοιπόν, η συνεύρεση, εάν δεν έχει ως κριτή τον νόμο, και ως αληθινή αφορμή του πράγματος την επιθυμία της τεκνοποιίας. Επομένως, όσον αφορά μόνο τις ορέξεις και τη σαρκική κίνηση, η σύλληψή μας γίνεται μέσα σε ανομίες, και μέσα σε αμαρτίες κυοφορούν οι μητέρες.

ΚΣΤ΄. ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ «Και ούτε τους εαυτούς τους ούτε τα όσα τους αφορούν βλέπουν. Διότι, εάν κάποιος από τους αρχηγέτες του δόγματος αυτής της ασέβειας αναλογιζόταν τον εαυτό του, ποιος είναι και από πού προέρχεται, θα σκεπτόταν ό,τι ακριβώς εκείνος που έχει επίγνωση του εαυτού του, και θα έλεγε όχι προς τα άτομα, αλλά προς τον Πατέρα και Δημιουργό του: "Τα χέρια σου με έπλασαν και με δημιούργησαν" και θα περιέγραφε περαιτέρω, όπως εκείνος, τον θαυμαστό τρόπο της δημιουργίας του: "Δεν με άρμεξες σαν γάλα και δεν με έπηξες σαν τυρί; Δεν με έντυσες με δέρμα και σάρκα, και δεν με συνέπλεξες με οστά και νεύρα; Ζωή και έλεος χάρισες σε εμένα, και η επιστασία σου φύλαξε το πνεύμα μου". Διότι, πόσα άτομα και τι είδους άτομα έχυσε από μέσα του ο πατέρας του Επίκουρου, όταν σπερμάτιζε τον Επίκουρο; Και πώς, αφού κλείστηκαν μέσα στη μητρική του μήτρα, ενώθηκαν, σχηματίστηκαν, μορφοποιήθηκαν, κινήθηκαν, αυξήθηκαν, και πώς η μικρή εκείνη σταγόνα, προσκαλώντας τα πολλά άτομα του Επίκουρου, με άλλα μεν που έγιναν δέρμα και σάρκα τον έντυσε, με άλλα που οστεοποιήθηκαν ανορθώθηκε, με άλλα συνδέθηκε συνενωμένος με νεύρα, και τα άλλα πολλά μέλη, τα σπλάχνα, τα εντόσθια και τα αισθητήρια όργανα, τα μεν εσωτερικά, τα δε εξωτερικά, τα προσάρμοσε, διά των οποίων ζωογονήθηκε το σώμα;»

Αυτό σημαίνει το να δικάζομαι. 10,6a 〈Διότι αναζήτησας,〉 λέγει, 〈την ανομία μου〉 6b 〈και εξιχνίασας τις αμαρτίες μου.〉 Βλέπεις ότι δεν επιθυμεί να δικαστεί επειδή τάχα πράττει με καθαρότητα, αλλά επειδή «σε τίποτα δεν με ωφελεί», λέγει, «αυτή η θλίψη, αλλά φοβάμαι μήπως με βλάψει»; 10,6a 〈Διότι αναζήτησας,〉 λέγει, 〈την ανομία μου〉 6b 〈και εξιχνίασας τις αμαρτίες μου.〉 10,7a 〈Διότι γνωρίζω ότι δεν ασέβησα·〉 7b 〈αλλά ποιος είναι εκείνος που διασώζεται από τα χέρια σου;〉 «Εγώ», λέγει, «δεν γνωρίζω, αλλά συμβαίνει να έχω ασεβήσει και να το αγνοώ.» Αλλά ποιος είναι εκείνος που διασώζεται από τα χέρια σου; Τουτέστιν: «Όταν εσύ τιμωρείς, κανείς δεν μπορεί να δικαιωθεί.» Διότι δεν οφείλει να το πει αυτό. Έπειτα λέγει ότι «είμαστε έργα των χειρών σου, έστω κι αν είμαστε αμαρτωλοί»· 10,8a 〈Τα χέρια σου,〉 λέγει, 〈με έπλασαν και με εποίησαν·〉 8b 〈και μετά από αυτά, αλλάζοντας στάση, με χτύπησας.〉 10,9a 〈Θυμήσου ότι με έπλασας από πηλό,〉 9b 〈και πάλι με επιστρέφεις στη γη.〉 «Ώστε, λόγω της ευτέλειας της φύσεώς μου, και επειδή είμαι εκ φύσεως ευτελής και επειδή τέτοιο τέλος θα με δεχθεί, δεν μου αρκούσε η τιμωρία που αναλογεί σε αυτά;» 10,10a 〈Δεν με άμελξας σαν γάλα,〉 10b 〈και με έπηξας όπως το τυρί;〉 10,11a 〈Με έντυσας με δέρμα και σάρκα,〉 11b 〈και με συνέδεσας με οστά και νεύρα,〉 10,12a 〈ζωή δε και έλεος έθεσες σε μένα.〉 Τουτέστιν: «Εσύ που επέδειξες τόση φιλανθρωπία, τόση σοφία και πρόνοια, τώρα παραβλέπεις;»

Γι' αυτόν τον λόγο αναφέρει λεπτομερώς τη σύσταση του ανθρώπου, για να δείξει ότι: «αφού τον δημιούργησες από το μη ον {με τόση πρόνοια και σοφία} τον παραβλέπεις;» Αποδεικνύει έτσι ότι ο άνθρωπος δεν είναι τίποτα. 10,12β 〈Η δε επισκοπή Σου διαφύλαξε το πνεύμα μου.〉 Η φύση δεν επαρκούσε από μόνη της, αλλά απαιτείται πολλή πρόνοια για εμάς. «Σε όλο μου τον βίο», λέγει, «απόλαυσα τη δική Σου πρόνοια.» 10,13α 〈Έχοντας αυτά μέσα μου γνωρίζω ότι τα πάντα δύνασαι·〉 13β 〈και τίποτε δεν είναι αδύνατο για Σένα.〉 Βλέπεις ότι το γνωστό του Θεού είναι φανερό μέσα τους, ότι δηλαδή επαρκούσε η ίδια η δική μας δημιουργία για να μου δείξει κιόλας τι είναι ο Θεός και ποια είναι η δύναμή Του, και όχι μόνο ο ουρανός;

Στη συνέχεια, γνωρίζοντας Τον ως αρχηγό και κύριο της δημιουργίας και της πρόνοιας, μετατρέπει τον λόγο του σε προσευχή, ικετεύοντας να θυμηθεί το ευτελές και ολιγοχρόνιο της φύσης, και ότι εξαρχής την έπλασε με αγαθότητα, ενώ όταν οργίστηκε την τιμώρησε με τον θάνατο, και λέει: «Μήπως δεν με άμελξες σαν το γάλα και δεν με έπηξες όπως το τυρί; Με έντυσες με δέρμα και κρέας, και με συνέδεσες με οστά και νεύρα· ζωή και έλεος έθεσες σε εμένα, και η προστασία σου φύλαξε το πνεύμα μου». Το σπέρμα από το οποίο συνίσταται το έμβιο ον, το ονομάζει γάλα που αρμέχτηκε· και όπως ακριβώς το γάλα που αρμέγεται γίνεται τυρί, έτσι και το σπέρμα που αποστάζει και συσπειρώνεται, γίνεται φύση· και αυτή είναι η πρώτη κατάσταση του εμβρύου. Διότι το σπέρμα που κατατίθεται στις αύλακες της μήτρας, όταν συσπειρωθεί σαν τυρί και πήξει, γίνεται φύση, η οποία στη συνέχεια διαπλάθεται, ή, όπως λέει η Γραφή, εικονίζεται και αποκτά τρόπον τινά χαρακτήρα. Έτσι, η μεν υγρή φύση συμπήγνυται, το δε κατατεθέν σπέρμα διαμερίζεται σε δέρμα και κρέας, οστά και νεύρα. Και αυτά, καθεαυτά, όταν είναι παρούσα η ψυχή, έχουν ζωτική κίνηση, όταν όμως αυτή αναχωρήσει, απομένουν αδρανή.

«Όχι μόνο», λέγει, «έθεσες μέσα μου ζωή, πράγμα που υποδηλώνει το ιδίωμα της δημιουργίας, αλλά έδειξες και έλεος σε εμένα, διά του οποίου δηλώνεται η προνοητική χάρη, και σε ολόκληρο τον βίο μου απόλαυσα τη δική σου πρόνοια· διότι αυτό σημαίνει το "Η επισκοπή σου φύλαξε το πνεύμα μου", δηλαδή: Και μετά τη γέννησή μου, με τη δική σου πρόνοια κατέχω τη ζωή. Και με απλά λόγια, περιγράφει ολόκληρη την πορεία και την αρμονία της συστάσεως του σώματος, τόσο μέσα από τα προηγούμενα, όσο και από τα προκείμενα.»

Ερμηνεία. Η λέξη Επίσκοπος, πρώτον μεν και κυρίως, αποδίδεται από τις θείες και άγιες Γραφές στον Θεό, ο οποίος επιβλέπει και επισκοπεί τα πάντα, όπως μαρτυρεί ο Ιώβ λέγοντας: «Αυτή είναι η μερίδα του ασεβούς ανθρώπου από τον Κύριο. Και η περιουσία των υπαρχόντων του από τον Επίσκοπο» (δηλαδή τον Θεό). Και πάλι: «Η δε επισκοπή σου φύλαξε το πνεύμα μου.» Καθώς και στον Κύριό μας Ιησού Χριστό, όπως λέγει γι' αυτόν ο Κορυφαίος των Αποστόλων Πέτρος: «Διότι ήσασταν σαν πρόβατα πλανώμενα. Αλλά επιστρέψατε τώρα στον ποιμένα και Επίσκοπο των ψυχών μας.» Δεύτερον δε και κατά χάριν, η λέξη αυτή αποδίδεται σε εκείνους που έχουν εκλεγεί από τον Θεό, καθώς λέγει ο ίδιος ο Θεός για τον Ελεάζαρ: «Επίσκοπος ο Ελεάζαρ, ο υιός του Ααρών του ιερέα.» Και προς τον Ιεζεκιήλ λέγει ο Θεός: «Υιέ ανθρώπου, σε έθεσα σκοπό στον οίκο του Ισραήλ.» Και με απλά λόγια, Επίσκοποι ονομάζονται στην Παλαιά Γραφή τόσο οι επιτηρητές και φύλακες των εσωτερικών και εκκλησιαστικών διοικήσεων και υποθέσεων, καθώς είναι γραμμένο για τον ανωτέρω Ελεάζαρ, ότι είχε την επισκοπή όλης της σκηνής. Καθώς και για τον αρχιερέα Ιωδαέ, ότι κατέστησε Επισκόπους στον οίκο του Κυρίου. Και έθεσε ο ιερέας επισκόπους στον οίκο του Κυρίου, «όσο και οι επιτηρητές των εξωτερικών και πολιτικών υποθέσεων και διοικήσεων, καθώς είναι γραμμένο.»