Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 11:12

Θα έδινα πράγματι πολλά χρήματα σε αυτούς που με επαινούν, εάν με τους επαίνους τους με έκαναν καλύτερο. Τώρα όμως δεν συμβαίνει αυτό· από πού κι ως πού; Αλλά ό,τι είμαι, αυτό παραμένω, είτε δυσφημούμαι είτε θαυμάζομαι. Άλλωστε, ο θνητός μάταια πελαγοδρομεί με τα λόγια, όπως λέει ο Ιώβ. Και όσο ο αφρός που περιβρέχει τον βράχο, ή οι άνεμοι που περνούν μέσα από το πεύκο ή από κάποιο άλλο πυκνό και ψηλό δέντρο, έτσι με περιβάλλουν και οι γλώσσες των ανθρώπων. Και συγχρόνως συλλογίζομαι μέσα μου το εξής: εάν μεν αυτός που με κατηγορεί ψεύδεται, τα λόγια δεν αγγίζουν εμένα, αλλά όσα λέγονται βαρύνουν τον ίδιο, έστω κι αν βλασφημεί το όνομά μου· εάν όμως λέει την αλήθεια, θα κατηγορήσω περισσότερο τον εαυτό μου παρά εκείνον που τα λέει (διότι από εμένα πήρε την αφορμή για να μιλήσει, και δεν έγινα εγώ τέτοιος εξαιτίας αυτού που τα λέει). Έτσι, προσπερνώντας τα λόγια σαν να μην είναι τίποτα, θα συγκεντρωθώ στον εαυτό μου, αποκομίζοντας από τη μοχθηρία τους μόνο τούτο το κέρδος: το να ζω πιο προσεκτικά. Τρίτον, το οποίο προσδίδει στη λοιδορία κάτι το πολύ μεγάλο και μεγαλοπρεπές, είναι ότι δυσφημούμαστε μαζί με τον Θεό· διότι οι ίδιοι άνθρωποι και τη θεότητα αθετούν και τον θεολόγο υβρίζουν.

Γιατί κανένας από εμάς δεν εξετάζει ποτέ για ποιο λόγο αμάρτησε; Άραγε εξαρτάται από εμένα το να αμαρτάνω; Άραγε δεν εξαρτάται από εμένα; Και τι ανάγκη έχω να αναλώνομαι σε πολλά λόγια; Στον ίδιο μου τον εαυτό θα αναζητήσω το ζήτημα: συγκράτησα άραγε ποτέ τον θυμό μου; Συγκράτησα άραγε ποτέ την οργή μου, είτε από ντροπή είτε από φόβο προς τους ανθρώπους; Έπειτα, όταν διαπιστώσω ότι αυτό έχει συμβεί, θα κατανοήσω ότι το να αμαρτάνω εξαρτάται από εμένα. Κανένας δεν τα εξετάζει αυτά, κανένας δεν τα περιεργάζεται, αλλά απλώς, κατά τον Ιώβ, «ο θνητός άνθρωπος μάταια κολυμπά μέσα στα λόγια». Διότι τι σε νοιάζει εσένα, εάν ο τάδε είναι τυφλός και ο δείνα φτωχός; Δεν σε πρόσταξε ο Θεός να παρατηρείς αυτό, αλλά το τι πράττεις εσύ ο ίδιος. Διότι, εάν μεν αμφιβάλλεις ότι υπάρχει κάποια δύναμη που κυβερνά τον κόσμο, είσαι ο πιο ανόητος από όλους· εάν όμως είσαι πεπεισμένος γι' αυτό, γιατί αμφιβάλλεις ότι πρέπει να είσαι αρεστός στον Θεό; «Πάντοτε», λέει, «να ευχαριστείτε τον Θεό για τα πάντα».

Και βέβαια και ο ίδιος, προκαταβολικά, τα ομολόγησε αυτά και μίλησε εκτενώς για τη δύναμή Του και τη σοφία Του, και για το ακατάληπτο και το καθαρό της φύσεώς Του, ώστε αυτά είναι περιττά. «Ψηλός είναι ο ουρανός, και η γη βαθιά, και τι θα κάνεις;» Ή εννοεί το εξής: «Τι τέτοιο μπορείς να κάνεις;» Ή ότι «όπως ακριβώς εσύ είσαι ταπεινός πάνω στη γη, έτσι και ο Θεός είναι ψηλά στον ουρανό, και δεν μπορείς να κατορθώσεις τίποτα, αλλά όσο απέχει ο ουρανός από τη γη, τόσο απέχεις και εσύ από τον Θεό· διότι Εκείνος τα γνωρίζει όλα». «Ή τι γνωρίζεις», λέει, «βαθύτερο από τα όσα βρίσκονται στον άδη;» «Ή μήπως γνωρίζεις κάτι μακρύτερο από τα μέτρα της γης ή ευρύτερο από τη θάλασσα;» «Διότι, εάν τα καταστρέψει όλα ή τα συγκεντρώσει, ποιος θα του πει: Τι έκανες;» «Επειδή Αυτός γνωρίζει τα έργα των ανόμων, και όταν δει κάτι άτοπο, δεν θα το παραβλέψει». «Ο άνθρωπος όμως», λέει, «μάταια κολυμπά μέσα σε λόγια, και ο θνητός που γεννήθηκε από γυναίκα μοιάζει με ερημίτη όνο». Και πολύ σωστά είπε: όμοιος με τον ερημίτη όνο, ο οποίος διαρκώς ογκανίζει. «Δεν διαφέρουν σε τίποτα», λέει, «τα λόγια μας από εκείνη την άσημη φωνή που βοά μάταια και δίχως νόημα· για το κάθε τι κατακρίνουμε τα πάντα, για τα πάντα κατηγορούμε». Πάλι τον προτρέπουν να φροντίσει τη ζωή του· και όμως αυτό δεν σημαίνει τίποτα, λέει. Γι' αυτό ακριβώς έλεγε: Εάν είμαι δίκαιος, δεν πρόκειται να σηκώσω το κεφάλι μου. «Ποιο είναι το όφελος;»