Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 12:2

Λοιπόν, τα μεν άλλα ήταν σωστά, αλλά το να λέγεται συνεχώς ότι αυτά συνέβησαν εξαιτίας αμαρτιών, αυτό ήταν λανθασμένο, και το να τον προτρέπουν να μεταστραφεί προς την αρετή —διότι δεν βρισκόταν στην κακία—, αυτό αποτελούσε δείγμα άγνοιας και ανθρώπων που δεν γνωρίζουν τίποτα. 11,17a 〈Η δε προσευχή σου,〉 λέει, 〈σαν τον εωσφόρο,〉 17b 〈και από το μεσημέρι θα ανατείλει για σένα ζωή.〉 11,18a 〈Και θα είσαι πεπεισμένος ότι θα υπάρξει ελπίδα για σένα,〉 18b 〈και έπειτα από μέριμνα και φροντίδα θα σου φανερωθεί ειρήνη.〉 11,19a 〈Διότι θα ησυχάσεις και δεν θα υπάρχει εκείνος που σε πολεμά·〉 19b 〈και πολλοί, μεταστρεφόμενοι, θα σε παρακαλέσουν,〉 11,20a 〈και η σωτηρία θα τους εγκαταλείψει.〉 20b 〈Διότι η ελπίδα τους θα χαθεί.〉 20c 〈Τα δε μάτια των ασεβών θα λιώσουν· διότι σε Αυτόν ανήκει η σοφία και η δύναμη.〉 12,1 ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΔΕ ΤΟΝ ΛΟΓΟ, λέει, Ο ΙΩΒ ΑΠΑΝΤΑ: 12,2a 〈Μήπως εσείς είστε οι μόνοι άνθρωποι,〉 2b 〈ή μαζί σας θα πεθάνει η σοφία;〉 Επειδή λένε πράγματα φανερά και πρόδηλα, δες πώς τα μεν προοίμιά του είναι πιο επιεική, τα δε τελευταία του λόγια δεν είναι έτσι. Γι' αυτό λέει: όταν αρχίζω να μιλώ, με κεντρίζουν. «Εσείς μέλλετε να λάβετε τη σοφία», λέει, «και να απέλθετε;»

Παρατήρησε πώς παντού στην αρχή των λόγων του, επειδή πρόκειται στη συνέχεια να εκφράσει βαριά λόγια, για να μην τον κατακρίνεις, πώς παντού πρώτα αποδίδει τον οφειλόμενο σεβασμό προς τον Θεό και λέει ότι είναι μέγας και θαυμαστός και ουδέν πράττει αδίκως. 12,2a «Μήπως εσείς», λέει, «είστε οι μόνοι άνθρωποι;» 2b «Ή μήπως μαζί σας θα πεθάνει η σοφία;» 12,3 «Και εγώ έχω καρδιά όπως εσείς·» 12,4 «ένας δίκαιος όμως και άμεμπτος άνδρας έγινε αντικείμενο χλευασμού.» 12,5a «Διότι σε καθορισμένο χρόνο έχει ετοιμαστεί για εμένα να πέσω εξαιτίας άλλων» 5b «και οι οίκοι μου να λεηλατηθούν από ανόμους.» «Μήπως», λέει, «επειδή περιέπεσα σε συμφορά, έχασα και τη λογική μου;» Αποκαλεί εδώ τον εαυτό του δίκαιο, όχι διότι μαρτυρεί για τον εαυτό του την τέλεια αρετή, αλλά με την έννοια ότι δεν έχει αδικήσει κανέναν, ότι κανείς από τους άλλους δεν έχει λόγο να τον κατηγορήσει. «Και οι οίκοι μου να λεηλατηθούν από ανόμους.» «Έτσι έπρεπε να γίνει, αυτό είχε οριστεί άνωθεν. Όμως», λέει, «μη νομίζετε ότι αυτά θα σταματήσουν σε εμένα. Διότι, εάν εγώ, χωρίς να έχω αδικήσει κανέναν, πάσχω τέτοια δεινά, πολύ περισσότερο θα τα υποστεί ο πονηρός.» 12,6a «Όμως», λέει, «κανείς, όντας πονηρός, ας μην έχει την πεποίθηση ότι θα μείνει ατιμώρητος.» 6b «Όσοι παροργίζουν τον Κύριο,» 6c «πώς είναι δυνατόν να μην υποστούν και αυτοί κρίση;» «Είναι ολοφάνερο αυτό», λέει, «και ομολογημένο και σαφές σε όλους, ότι ο πονηρός πρέπει οπωσδήποτε να κριθεί από τον Θεό.»

Ή αυτό [σημαίνει], ότι «δεν είμαι ανόητος, τα γνωρίζω αυτά· διότι, όπως ακριβώς ο Θεός μάς έδωσε τον λάρυγγα ώστε να διακρίνουμε τις τροφές, έτσι [μάς έδωσε] και τον νου ως προς τις κρίσεις και τον χρόνο ώστε να βρίσκουμε τη γνώση·» 12,12α 〈Σε πολύ,〉 λέει, 〈χρόνο βρίσκεται η σοφία,〉 12β 〈και σε μακρύ βίο η επιστήμη.〉 Εδώ υποδηλώνει ότι η φρόνηση υπάρχει εκ φύσεως στους ανθρώπους, όπως ακριβώς η βρώση. Και ξεκινώντας λέει το εξής: μήπως είστε εσείς οι μόνοι άνθρωποι; «Εφόσον είμαι άνθρωπος», λέει, «μπορώ να κατανοήσω τα ίδια που κατανοείτε και εσείς.» Σε πολύ χρόνο, λέει, βρίσκεται η σοφία. Μου φαίνεται ότι τους επιπλήττει. «Διότι μη νομίζετε», λέει, «ότι έχετε βρει τα πάντα. Διότι, αν και έχουμε νου που διακρίνει, χρειαζόμαστε ωστόσο και πολύ χρόνο ώστε να ανακαλύψουμε [τη σοφία].» 12,13α 〈Σε Αυτόν ανήκει η σοφία,〉 λέει, 〈και η δύναμη,〉 13β 〈σε Αυτόν η βουλή και η σύνεση.〉 «Διότι κάθε σοφία», λέει, «βρίσκεται στον Θεό, συνολικά και χωρίς να υπόκειται σε χρόνο βρίσκεται εκεί· διότι αυτά είναι μεν σύμφωνα με τη φύση, 〈το να διακρίνουμε και να γευόμαστε〉 με τον νου και τον λάρυγγα, το να βρει όμως κανείς τη σοφία είναι ζήτημα χρόνου. Διότι μήπως επειδή γνωρίζουμε αυτά, γνωρίζουμε τα πάντα; Γνωρίζουμε ότι οι πονηροί τιμωρούνται, αλλά ιδού ότι και εγώ, αν και είμαι δίκαιος, τιμωρούμαι, ώστε χρειάζεται χρόνος για να τα μάθει κανείς αυτά από εκείνον [τον χρόνο] που φέρνει πολλά τέτοια παραδείγματα.» Βλέπεις πόσο μεγάλη είναι η εμπειρία των Γραφών;

«Αν όμως επρόκειτο να του συμβεί κάτι καλό μετά την τελευτή του, αυτό βέβαια ούτε το γνωρίζει ούτε θα το μάθει, παρά μόνο ότι οι σάρκες του πόνεσαν και η ψυχή του πένθησε για αυτόν». 15,1 Λαμβάνοντας δε τον λόγο ο Ελιφάζ ο Θαιμανίτης λέγει: 15,2a 〈Ποια απόκριση πνευματικής συνέσεως θα δώσει άραγε ο σοφός;〉 2b 〈Και θα γεμίσει την κοιλιά του με πόνο〉 15,3a 〈ελέγχοντάς με με κενά λόγια,〉 3b 〈με λόγια από τα οποία δεν προκύπτει κανένα όφελος.〉 Το πιο φοβερό από όλα είναι τούτο: ότι με το πρόσχημα των ευσεβών λόγων και υπό τη μορφή παρηγοριάς τους όπλισε ο διάβολος για να τον πληγώσουν. Και πρόσεξε πώς χρησιμοποιούν τον λόγο επιθετικά, χλευάζοντάς τον για ανοησία. Επειδή δηλαδή είπε ότι «έχω και εγώ νου, και η σοφία δεν θα πεθάνει μαζί σας, και εγώ γνωρίζω, και δεν είμαι πιο ασύνετος από εσάς αν και νεότερός σας», εξαιτίας αυτών ακριβώς των λόγων αμέσως του επιτίθεται και λέγει: ποιον λόγο πνευματικής συνέσεως θα δώσει άραγε ο σοφός; «Ιδού», λέγει, «ο σοφός, που ισχυρίζεται ότι τα γνωρίζει όλα, τι είδους αποκρίσεις δίνει». Γέμισε δε την κοιλιά του με πόνο. Τουτέστιν: «Τα λόγια ειπώθηκαν προς παρηγοριά του και είναι γεμάτα πάθος. Δεν έχει τίποτα το υγιές», λέγει, «αυτή η δικαιολογία· όλα είναι αδιάκριτα», λέγει, «και τολμηρά, και εσύ θα καταφέρεις να καταπληγώσεις τον ίδιο σου τον εαυτό». Βλέπεις πόσο φιλόνεικος είναι και απέναντι σε τι αντιτάσσεται;

Διότι, επειδή είπε: «μαζί σας δεν θα πεθάνει η σοφία», αυτό θέλει να το ανατρέψει και να δείξει ότι δεν γνωρίζει τίποτα περισσότερο από αυτούς. 15,4a «Διότι και εσύ», λέγει, «αποποιήθηκες τον φόβο, 4b εξέφρασες τέτοια λόγια εναντίον του Κυρίου», 15,5a «διότι είσαι ένοχος εξαιτίας των λόγων του στόματός σου 5b και δεν διέκρινες τα λόγια των δυναστών». 15,6a «Ας σε ελέγξει το ίδιο σου το στόμα και όχι εγώ, 6b και τα χείλη σου θα καταμαρτυρήσουν εναντίον σου». 15,7a «Διότι τι συμβαίνει;» λέγει. «Μήπως γεννήθηκες πρώτος από τους ανθρώπους, 7b ή δημιουργήθηκες πριν από τα βουνά;» 15,8a «Ή μήπως άκουσες τη βουλή του Κυρίου, 8b ή έφτασε σε σένα η σοφία;» 15,9a «Διότι τι γνωρίζεις, το οποίο εμείς δεν γνωρίζουμε; 9b Ή τι κατανοείς, το οποίο δεν κατανοούμε και εμείς;» 15,10a «Υπάρχει ανάμεσά μας και ηλικιωμένος και γέροντας, 10b μεγαλύτερος σε ηλικία από τον πατέρα σου». 15,11a «Για λίγα από όσα έχεις αμαρτήσει έχεις μαστιγωθεί, 11b έχεις μιλήσει με μεγάλη υπερβολή». Σχεδόν σαν να λέγει: «Μήπως τάχα υπάρχεις πριν από όλους, ώστε να διδαχθείς από τον μακρύ χρόνο; Ή μήπως άκουσες κάτι από τον Θεό; Σε τίποτα δεν υπερέχεις από εμάς ως προς τη γνώση. Επειδή είπες ότι με την πάροδο του χρόνου ανακαλύπτεται η σοφία, επομένως ελέγχθηκες. Διότι εσύ βέβαια δεν είσαι μακρόβιος ούτε δημιουργήθηκες πριν από τον κόσμο». Αλλά εκείνος μίλησε έτσι, επειδή τούτοι υπερηφανεύονταν. Για λίγα, λέγει, από όσα έχεις αμαρτήσει έχεις μαστιγωθεί. Επειδή εκείνος είχε πει: «Ποιες είναι οι ανομίες μου; Δίδαξέ με», αυτός, ξεκινώντας από άλλη υπερβολή, λέγει: «Ούτε το ελάχιστο μέρος δεν εξέτισες». Έπειτα πάλι απλώς φιλονικεί.

Θα απεκδυθείς τον ρύπο και δεν θα φοβηθείς, και θα λησμονήσεις τον κόπο σαν το κύμα που παρήλθε. Διότι η προσευχή σου θα είναι σαν τον εωσφόρο. Πρώτη αντίκρουση του Ιώβ προς τον Σωφάρ: Εσείς μόνοι είστε άνθρωποι, ή μαζί με εσάς θα εκλείψει η σοφία;