Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 14:10

Όσον αφορά δε το ρητό «εάν κατέβει άνθρωπος στον άδη, δεν πρόκειται πλέον να ανέβει», πρόσεξε τη συνέχεια. Διότι είναι γεγραμμένο: «δεν πρόκειται πλέον να ανέβει, ούτε πρόκειται να επιστρέψει στο δικό του σπίτι». Εφόσον δε όλος ο κόσμος θα παρέλθει και κάθε οικία θα καταστραφεί, πώς θα επιστρέψει στο δικό του σπίτι, όταν πλέον θα έχει δημιουργηθεί άλλη, καινούργια γη; Έπρεπε όμως αυτοί να ακούσουν τον Ιώβ που λέει: «Διότι για το δέντρο υπάρχει ελπίδα. Εάν κοπεί, θα ξανανθίσει, και ο βλαστός του δεν θα εκλείψει. Εάν η ρίζα του γεράσει μέσα στη γη, και ο κορμός του πεθάνει πάνω στην πέτρα, από τη μυρωδιά και μόνο του νερού θα ανθίσει, και θα βγάλει βλαστούς σαν νεόφυτο. Ο άνθρωπος όμως, όταν πεθάνει, χάθηκε; Και ο θνητός, όταν πέσει νεκρός, δεν υπάρχει πλέον;» Διότι, σχεδόν ελέγχοντας και επιτιμώντας (καθώς έτσι ερωτηματικά πρέπει να αναγνωστεί το «δεν υπάρχει πλέον»), λέει: άραγε, αφού το δέντρο όταν πέφτει ξανασηκώνεται, ο ίδιος ο άνθρωπος, για χάρη του οποίου δημιουργήθηκαν τα δέντρα, δεν ανασταίνεται;

Και για να μη νομίσεις ότι ερμηνεύω αυθαίρετα, διάβασε τα ακόλουθα. Διότι, αφού διατυπώσει το ερώτημα: «ο θνητός όταν πέσει δεν υπάρχει πλέον;», λέει: «διότι εάν πεθάνει ο άνθρωπος, θα ζήσει». Και αμέσως προσθέτει: «θα υπομείνω έως ότου υπάρξω ξανά». Και αλλού πάλι λέει: «εκείνος που πρόκειται να αναστήσει πάνω στη γη το δέρμα μου, που τα υπομένει αυτά». Ο δε προφήτης Ησαΐας αναφέρει: «θα αναστηθούν οι νεκροί και θα εγερθούν όσοι βρίσκονται στα μνήματα». Και σαφέστατα ο παρών προφήτης Ιεζεκιήλ λέει: «ιδού, εγώ ανοίγω τα μνήματά σας και θα σας βγάλω από τα μνήματά σας». Αλλά και ο Δανιήλ λέει: «πολλοί από εκείνους που κοιμούνται στο χώμα της γης θα αναστηθούν, αυτοί για ζωή αιώνια, και οι άλλοι για αιώνια αισχύνη».

Έπειτα δείχνει ότι ο άνθρωπος είναι πιο αξιοθρήνητος από όλα, και από τα δέντρα και από τους ποταμούς και από τη θάλασσα· 14,7a 〈διότι υπάρχει,〉 λέει, 〈ελπίδα για το δέντρο·〉 7b 〈ακόμη κι αν κοπεί, θα ανθίσει ξανά〉 7c 〈και ο βλαστός του δεν θα εκλείψει.〉 14,8a 〈Διότι, εάν γεράσει μέσα στη γη η ρίζα του,〉 8b 〈και πεθάνει ανάμεσα στις πέτρες ο κορμός του,〉 14,9a 〈από τη μυρωδιά του νερού θα ανθίσει〉 9b 〈και θα δώσει καρπό σαν νεόφυτο φυτό.〉 14,10a 〈Ο άνθρωπος όμως, όταν πεθάνει, έφυγε·〉 10b 〈και όταν πέσει ο θνητός δεν θα υπάρχει πλέον.〉 Έπειτα λέει: 14,11a 〈μήπως με τον χρόνο λιγοστεύει η θάλασσα,〉 11b 〈και οι ποταμοί αφού ερημωθούν θα ξηρανθούν;〉 14,12a 〈ο άνθρωπος όμως, αφού κοιμηθεί, δεν πρόκειται να αναστηθεί ούτε να εγερθεί,〉 12b 〈έως ότου παλαιωθεί ο ουρανός,〉 12c 〈και δεν πρόκειται να ξυπνήσουν από τον ύπνο τους.〉 Με αυτό εννοεί ότι ούτε η θάλασσα δεν το παθαίνει αυτό με την πάροδο του χρόνου, αλλά αυτά είναι αθάνατα, όπως έχουν πει και ορισμένοι από τους έξωθεν: «Έως ότου», λέει, «να ρέουν οι ποταμοί και να υπάρχουν οι σκιές των δέντρων». «Ούτε η θάλασσα, ούτε ο ποταμός διακόπτεται, ο άνθρωπος όμως το υφίσταται αυτό».

Σχετικά με το: «Ποιος θα είναι καθαρός από ρύπο; Ουδείς, έστω και αν η ζωή του επί της γης διαρκεί έστω μία ημέρα». Και το: «Για το δέντρο υπάρχει ελπίδα· διότι, εάν κοπεί, θα ανθίσει και πάλι, και το βλαστάρι του δεν θα εκλείψει. Ο άνθρωπος όμως, όταν πεθάνει, χάνεται· και όταν ο θνητός πέσει, δεν υπάρχει πλέον».

Ω, τι είδους χαρά νιώσαμε, όταν για πρώτη φορά αντίκρισες τον ήλιο βγαίνοντας από τη μητρική κοιλιά, και αφενός επειδή γεννήθηκε άνθρωπος διάδοχος του γένους, αφετέρου δε επειδή ήσουν σαν άγαλμα στην ομορφιά και σμιλεμένος με κάλλος ως προς τον εξωτερικό άνθρωπο. Όμως, με πόση λύπη ανέλπιστα μας γέμισες, όταν κατέβηκες στην κοινή μητέρα γη και αγκαλιάστηκες από τους ψυχρούς της κόλπους. Πόσο πιο δριμύ πόνο των επιθανάτιων ωδινών μάς έδωσες να γευτούμε τώρα, παρά όταν η φύση, αφού σε ολοκλήρωσε, σε ωθούσε προς το φως, καθώς τότε η ελπίδα της ζωής έδινε θέρμη και ανακούφιζε τον πόνο της ψυχής, ενώ τώρα η αιώνια αναχώρηση πλήττει την καρδιά και η αποδημία από την οποία κανείς δεν επιστρέφει πληγώνει την ψυχή, ξυπνά τον πόνο στους φιλόστοργους γονείς και τον καθιστά διαρκώς ανανεούμενο. Διότι το δέντρο, για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια του πολύαθλου Ιώβ, εάν κοπεί, ανθίζει ξανά και ο βλαστός του δεν πρόκειται να εκλείψει. Διότι, λέει, εάν γεράσει η ρίζα του μέσα στη γη, θα ανθίσει από τη μυρωδιά του νερού, όμως ο άνθρωπος, όταν πεθάνει, χάθηκε, και όταν πέσει ο θνητός, δεν υπάρχει πλέον.