Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 15:25

Σε αυτές τώρα φέρνει καπνό ο βορέας, για τον οποίο είπε ο Σολομών ότι «Ο βορέας είναι σκληρός άνεμος, αλλά κατά το όνομα καλείται επιδέξιος», δηλαδή το σκληρό πνεύμα. Εκείνος που επαναστάτησε ενώπιον του Παντοκράτορος και σκλήρυνε την καρδιά του, αυτός τους φέρνει καπνό, αφορμή δακρύων· τον οποίο κάποιοι ονομάζουν επιδέξιο. Και ποιοι είναι αυτοί, αν όχι εκείνοι που έχουν διεφθαρμένο το κριτήριο του νου και εκφέρουν αντεστραμμένες τις αντιλήψεις για τα πράγματα; Εκείνοι που λένε το πικρό γλυκό, και το γλυκό πικρό; Εκείνοι που θεωρούν το φως σκοτάδι, και το σκοτάδι φως; Αυτοί, απατώμενοι από εκείνον που μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός, αποκαλούν επιδέξιο αυτόν τον σκαιό και αποδιωγμένο. — Το ότι δε ο βορράς έχει ταχθεί να υποδηλώνει την αντικείμενη ενέργεια, είναι φανερό από το «Από προσώπου του βορρά θα αναφλεγούν τα κακά»· το οποίο έχει λεχθεί στο όραμα του υποκαιομένου λέβητα. Αυτοί δε εξέπεσαν από το είναι. Επειδή δεν υπάρχει ο όντως Ων μέσα τους, γι' αυτό έχει λεχθεί: «Και δεν μετέχει του είναι».

Αλλά αν μεν υπάρχουν και άλλες αιτίες, θα μπορούσαν να τις γνωρίζουν εκείνοι που βρίσκονται εγγύτερα στον Θεό και είναι επόπτες και θεωροί των ανεξιχνίαστων κριμάτων Του, εφόσον βέβαια υπάρχουν κάποιοι τόσο σπουδαίοι στην αρετή ώστε να περπατούν στα ίχνη της αβύσσου, όπως λέγεται. Όσο όμως έχουμε κατανοήσει εμείς, μετρώντας με μικρά μέτρα τα δυσθεώρητα, ίσως μεν αυτό συμβαίνει για να μην γίνει πανεύκολη η απώλεια αυτού που αποκτήθηκε εξαιτίας της ευκολίας της απόκτησής του· διότι αυτό που αποκτάται με κόπο συνηθίζεται να συγκρατείται περισσότερο, ενώ αυτό που αποκτάται εύκολα απορρίπτεται πάρα πολύ γρήγορα, επειδή θεωρείται ότι μπορεί να αποκτηθεί και πάλι· και έτσι, το ότι η ευεργεσία δεν παρέχεται τόσο πρόχειρα καθίσταται και το ίδιο ευεργεσία, τουλάχιστον για όσους έχουν νου. Ίσως πάλι συμβαίνει για να μην πάθουμε το ίδιο με τον εκπεσόντα Εωσφόρο, δηλαδή από το γεγονός ότι χωρέσαμε όλο το φως, να υψώσουμε αλαζονικά τον αυχένα απέναντι στον Κύριο τον Παντοκράτορα και εξαιτίας της έπαρσης να πέσουμε την πιο ελεεινή από όλες τις πτώσεις. Και ίσως, για να υπάρξει ένα μεγαλύτερο έπαθλο στον άλλο κόσμο για τη φιλοπονία και τον λαμπρό βίο σε όσους έχουν καθαρθεί εδώ και υπομένουν μακρόθυμα προσβλέποντας στο ποθούμενο. Γι' αυτόν τον λόγο, ανάμεσα σε εμάς και στον Θεό ίσταται αυτός ο σωματικός γνόφος, όπως ακριβώς παλαιότερα η νεφέλη ανάμεσα στους Αιγυπτίους και τους Εβραίους. Και αυτό ίσως είναι εκείνο που «έθεσε το σκότος ως απόκρυψή Του», δηλαδή τη δική μας παχύτητα, μέσα από την οποία λίγοι και μόνο για λίγο κατορθώνουν να διακρίνουν. Αυτά λοιπόν ας τα ερευνήσουν φιλοσοφικά εκείνοι που φροντίζουν για τέτοια ζητήματα, και ας ανέλθουν στο υψηλότερο σημείο αυτού του στοχασμού.

Αυτό είναι το πιο βαρύ για τη συνείδηση, όταν του προμηνύει και του προλέγει τέτοια πράγματα. 15,23c 〈σκοτεινή ημέρα θα τον στροβιλίσει,〉 15,24a 〈ανάγκη δε και θλίψη θα τον κυριεύσουν.〉 24b 〈όπως ακριβώς ένας στρατηγός,〉 λέγει, 〈που έπεσε πολεμώντας στην πρώτη γραμμή,〉 15,25a 〈διότι σήκωσε τα χέρια εναντίον του Κυρίου,〉 25b 〈και απέναντι στον Κύριο τον Παντοκράτορα φέρθηκε με αλαζονεία,〉 15,26a 〈και έτρεξε εναντίον Του με αυθάδεια〉 26b 〈με το πάχος της ράχης της ασπίδας του,〉 15,27a 〈επειδή κάλυψε το πρόσωπό του με το λίπος του.〉 Όπως ακριβώς εκείνος είναι λαμπρός και περιφανής, αλλά εάν σταθεί σε επικίνδυνο μέρος αμέσως θα καταστραφεί, και όπως εκείνος που εξουσιάζει άλλους θα πέσει πριν από τους άλλους, έτσι ακριβώς και αυτός. Δες τι είδους παράδειγμα έδωσε: «Τι τον ωφελεί», λέγει, «η στρατηγία και η εξουσία, εφόσον σήκωσε τα χέρια του εναντίον του Κυρίου;» Έπειτα εκφέρει κάποιες κατάρες, οι οποίες οπωσδήποτε θα εκπληρωθούν εις βάρος των ασεβών.

Και ποιος παραβάτης αποτολμά ποτέ να σφάλει ενώπιον του ίδιου του του κριτή; Ποιος αποστάτης επιβουλεύεται τον κύριό του μπροστά στα ίδια του τα μάτια; Μόνο, μόνο εσύ, άθλιε αμαρτωλέ, κάνεις αυτό το τόλμημα· μόνο εσύ, που συγκρινόμενος με την απειρία του Θεού, είσαι απείρως μικρότερος από το παραμικρότερο σκουλήκι της γης, αυθαδιάζεις να σηκώνεις τον τράχηλό σου εναντίον μιας υψηλοτάτης μεγαλειότητας, και να ζητάς να της πάρεις το στεφάνι από το κεφάλι, και να τη διαφθείρεις· πράγμα που είναι πιο τολμηρό και από το να σηκωνόταν ένα μυρμήγκι εναντίον του Ήλιου, ζητώντας να τον σβήσει· «Έναντι Κυρίου παντοκράτορος ετραχηλίασεν· έδραμε δε εναντίον αυτού εν ύβρει».