Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 19:26

Διότι λέει κάπου: «Και θα με αναστήσεις, και θα σε δοξολογήσω», και: «Εγώ κοιμήθηκα και αποκοιμήθηκα, σηκώθηκα, διότι εσύ είσαι μαζί μου.» Και πάλι ο Ιώβ λέει: «Και θα αναστήσεις τη σάρκα μου αυτή, η οποία υπέμεινε όλα αυτά.» Σε αυτήν λοιπόν την ελπίδα ας προσδεθούν οι ψυχές μας, προς Εκείνον που είναι πιστός στις υποσχέσεις Του και δίκαιος στις κρίσεις Του.

Και για να μη νομίσεις ότι ερμηνεύω αυθαίρετα, διάβασε τα ακόλουθα. Διότι, αφού διατυπώσει το ερώτημα: «ο θνητός όταν πέσει δεν υπάρχει πλέον;», λέει: «διότι εάν πεθάνει ο άνθρωπος, θα ζήσει». Και αμέσως προσθέτει: «θα υπομείνω έως ότου υπάρξω ξανά». Και αλλού πάλι λέει: «εκείνος που πρόκειται να αναστήσει πάνω στη γη το δέρμα μου, που τα υπομένει αυτά». Ο δε προφήτης Ησαΐας αναφέρει: «θα αναστηθούν οι νεκροί και θα εγερθούν όσοι βρίσκονται στα μνήματα». Και σαφέστατα ο παρών προφήτης Ιεζεκιήλ λέει: «ιδού, εγώ ανοίγω τα μνήματά σας και θα σας βγάλω από τα μνήματά σας». Αλλά και ο Δανιήλ λέει: «πολλοί από εκείνους που κοιμούνται στο χώμα της γης θα αναστηθούν, αυτοί για ζωή αιώνια, και οι άλλοι για αιώνια αισχύνη».

Και για να μην αμφιβάλλει πάλι κανείς, κατέβασε και άλλους στον Άδη με τα σώματά τους. Διότι άνοιξε η γη το στόμα της και κατάπιε τον Δαθάν και τον Αβειρών, τους γιους του Κορέ και τον Αυνάν, και κατέβηκαν στον Άδη ζωντανοί με σώμα και ψυχή. Διότι από εκείνη την ώρα παραδόθηκαν σε κρίση, χωρίς ούτε τα σώματά τους να λιώσουν ούτε να παραδοθεί κάποιο λείψανο ή μέρος τους, αλλά παραδόθηκαν ολόκληροι σε τιμωρία, με σώμα και ψυχή. Ο Ιώβ λέει «έως ότου γίνω πάλι» και «να αναστήσει αυτό το σώμα που τα υπομένει αυτά» και «θα με ανακαινίσεις», και πάλι «θα ανακαινιστεί η νεότητά σου σαν του αετού», ο δε Ησαΐας «θα αναστηθούν οι νεκροί και θα εγερθούν όσοι βρίσκονται στα μνήματα»· διότι ήλθε αυτός που «ελευθερώνει με ανδρεία τους δεσμώτες, ομοίως και όσους τον πικραίνουν και όσους κατοικούν στους τάφους». Λέει δε ο Ιώβ: «ο άνθρωπος, όταν κοιμηθεί, δεν πρόκειται πλέον να εγερθεί, ούτε θα αναγνωρίσει τον τόπο του». Και πραγματικά, η ανάσταση δεν γίνεται κάθε μέρα, αλλά έχει οριστεί για μία ημέρα. Δείχνοντας δε ότι γνωρίζει ποια προθεσμία προσδοκούσε, έλυσε αμέσως το ζήτημα λέγοντας: «έως ότου ο ουρανός διαλυθεί». Διότι, όσο καιρό υπάρχει ο ουρανός και η γη, εξακολουθούν και τα σώματα να υπάρχουν μέσα στη γη. Όταν όμως έλθει αυτός που «τυλίγει τον ουρανό σαν βιβλίο» και συνταράσσει τη γη, τότε «θα εγερθούν και όσοι βρίσκονται στο χώμα της γης».

«Διότι έχω τόση πεποίθηση», λέει, «ότι δεν αδίκησα κανέναν, ώστε θα ήθελα να καταγραφούν ακόμη και έπειτα από αυτά τα γεγονότα της συμφοράς, επειδή και αυτό φέρνει κάποια παρηγοριά.» «Να καταγραφούν αυτά σε βιβλίο εις τον αιώνα, με γραφίδα σιδερένια και με μολύβι ή να λαξευτούν σε πέτρες;» Ιδού, γράφτηκαν όχι με σιδερένια γραφίδα, αλλά με τρόπο πολύ ανώτερο από ό,τι ζήτησε. Διότι εκείνα, ακόμη και αν είχαν φτιαχτεί, ο χρόνος θα τα είχε φθείρει, αυτά όμως γράφτηκαν με τρόπο πολύ πιο σπουδαίο. «Διότι γνωρίζω», λέει, «ότι αιώνιος είναι αυτός που πρόκειται να με λυτρώσει πάνω στη γη.» Δηλαδή: «ο Θεός, που πρόκειται να με παραδώσει στη γη». Και γιατί το λέει αυτό; Εάν ο Θεός είναι αθάνατος, γιατί θέλεις να καταγραφούν τα λόγια σου και να παραμείνουν για πάντα σε αθάνατη μνήμη; Δες ποιο είναι το πάθος όσων βρίσκονται σε δυστυχίες: δεν θέλουν μόνο τους παρόντες και αυτούς που τους βλέπουν, αλλά και εκείνους που πρόκειται να υπάρξουν στο μέλλον να είναι μάρτυρες των δικών τους συμφορών, ώστε κατά κάποιον τρόπο να θηρεύουν από παντού κάποια συμπάθεια. Αυτό ακριβώς νομίζω ότι ένιωσε και ο πλούσιος τότε, ο οποίος ήθελε να γνωστοποιήσει σε όσους βρίσκονταν πάνω στη γη τα δικά του δεινά, και σε ποια κατάσταση βρίσκεται πλέον αυτός που προηγουμένως ζούσε μέσα στην τρυφή. «Θα αναστήσει δε το σώμα μου που τα υπομένει αυτά· διότι από τον Κύριο πραγματοποιήθηκαν αυτά σε εμένα.» Άραγε γνώριζε για την ανάσταση; Σε εμένα φαίνεται ότι μιλάει και για την ανάσταση των σωμάτων, εκτός εάν κάποιος ισχυριστεί ότι ως ανάσταση εννοεί την απαλλαγή από τα δεινά που τον κατέχουν. Επομένως, «επιθυμώ», λέει, «ακόμη και μετά την απαλλαγή μου, τα δεινά μου να παραμείνουν αθάνατα.»

Κάτι παρόμοιο ψάλλει και ο Δαβίδ: «Ανταπέδωσαν σε εμένα κακά αντί για αγαθά, και μίσος αντί για την αγάπη μου». «Με σιδερένια γραφίδα και με μολύβι, ή να χαραχθούν πάνω σε πέτρες;» Διότι, ιδού, γράφτηκαν όχι με σιδερένια γραφίδα, αλλά πολύ περισσότερο από όσο ζήτησε· διότι εκείνα, ακόμη και αν γίνονταν, ο χρόνος θα τα έφθειρε, αυτά όμως γράφτηκαν με ανώτερο τρόπο. «Να αναστήσει το δέρμα μου που υπομένει αυτά.» Είθε, λέει, να αναστήσει ο Θεός το δέρμα μου που τα υπέμεινε αυτά. Από αυτό διδασκόμαστε ένα εκκλησιαστικό δόγμα, ότι το σώμα που υπομένει τους πειρασμούς και τα βάσανα, αυτό το ίδιο ανασταίνεται μαζί με την ψυχή, για να συν-απολαύσει μαζί της τις αμοιβές· για τον λόγο αυτόν είπε: «που υπομένει αυτά». Διότι δεν είναι δίκαιο, άλλο σώμα να πάσχει, και άλλο να ανασταίνεται. Επομένως, γνώριζε περί της αναστάσεως, όπως μου φαίνεται, και μάλιστα περί της αναστάσεως των σωμάτων, εκτός εάν κάποιος ισχυριστεί ότι ως «ανάσταση» εννοεί την απαλλαγή από τα δεινά που τον κυρίευαν. Ορθώς δε θέτει μια εύλογη αιτία για την μεταβολή. Αυτός, λέει, χτύπησε, Αυτός και θα θεραπεύσει, και Εκείνος που τον περιέβαλε με τα δεινά, Αυτός και θα αναδείξει καθαρό από τα πάθη και τούτο το δυστυχισμένο σώμα· ώστε, έστω και αργά, αφού το απαλλάξει από τα πολλά πάθη, να παράσχει ανακωχή από τους πόνους που το βαραίνουν. Ωστόσο ο Θεοδοτίων, αποδίδοντας «Ο αγχιστεύς μου ζει, και έσχατον επί του χώματος θα αναστήσει», μας πείθει να ενώσουμε τους δύο στίχους και να τους διαβάζουμε ως εξής: «Διότι γνωρίζω ότι είναι αιώνιος Εκείνος που πρόκειται να με λυτρώσει πάνω στη γη, να αναστήσει το δέρμα μου που υπομένει αυτά».