Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 20:15

Από τότε δε που συνέπτυξαν τις τρεις καταδύσεις σε μία, έγιναν ακόλουθοι της ετερούσιας τριάδας· διότι, όπως για εκείνους το δόγμα είναι ετερούσιο, έτσι και για αυτούς το βάπτισμα. Για να αποφύγουν, λοιπόν, ως πρόβατα και οι νέοι σου πάροικοι, οι νεοφώτιστοι, τα προβατόμορφα θηρία, αυτούς που με ενδύματα προβάτων πλανούν τα πρόβατα, δίδαξε, δέσποτα, τους νόμους στους παροίκους σου. «Κύριε, ποιος θα κατοικήσει στο σκήνωμά σου;» Ποιος θα καταφρονήσει τη ματαιοδοξία αυτής της ζωής; Ποιος θα αποφύγει τις ηδονές του κόσμου, όπως ο Μωυσής τα βασίλεια; Ποιος θα προτιμήσει μάλλον να κακουχείται μαζί με τον λαό του Θεού διωκόμενος, παρά να έχει την πρόσκαιρη απόλαυση της αμαρτίας, κολακευόμενος με δώρα και αξιώματα; «Κύριε, ποιος θα κατοικήσει στο σκήνωμά σου;» Ποιος, ως πάροικος σε έναν τόπο, θα ασπαστεί βίο απαλλαγμένο από την κενοδοξία; Ποιος θα αρνηθεί τα άδικα χρήματα, για να αποφύγει τα εγκλήματα; Έχει γραφτεί εξάλλου και στον Ιώβ: «Πλούτος που συγκεντρώνεται άδικα θα εξεμεθεί από την κοιλιά του». Ποιος θα αποταχθεί τη ματαιότητα του κόσμου και θα συνταχθεί με την αγάπη του Θεού λέγοντας: Συντάσσομαι με τον Χριστό; Ποιος θα πει μαζί με τον Παύλο: «Για μένα ο κόσμος έχει σταυρωθεί, και εγώ για τον κόσμο»; Ποιος, αφού αποχαιρετήσει τα πάντα, θα ακολουθήσει τον Χριστό; «Κύριε, ποιος θα κατοικήσει στο σκήνωμά σου και ποιος θα κατασκηνώσει στο άγιο όρος σου;» Ας δούμε όμως πρώτα, σύμφωνα με την ιστορία, τι είναι το σκήνωμα και τι το όρος.

Διότι τον κόπο όσων αρπάζουν λάφυρα από αδικία τον δίνω σε άλλους. Επειδή όσοι πλουτίζουν άδικα και, όπως λέει ο προφήτης, συσσωρεύουν για τον εαυτό τους ασέβεια και ταλαιπωρία, τα παραδίδουν σε άλλους. Είπε λοιπόν ο Σολομών ότι «Πλούτος που συγκεντρώνεται άδικα θα αποβληθεί, και άγγελος θα τον σύρει έξω από το σπίτι του.» Και πάλι: «Εκείνος που συγκεντρώνει τον πλούτο του με τόκο και πλεονασμούς, θα τον αφήσει σε αυτόν που ελεεί τους φτωχούς, και βεβαίως όχι σε αγαθούς και φιλεύσπλαχνους άνδρες, αλλά μάλλον σε άσωτους.» Διότι με ευφημισμό είπε ότι τέτοιοι άνθρωποι ελεούν τους φτωχούς. Επειδή σε αυτούς που ζουν με ασωτία προσκολλώνται πάρα πολλοί, και κατασπαταλούν μαζί τους τα όσα συγκεντρώθηκαν άδικα με πολλούς ιδρώτες. Ψάλλει δε και ο θεσπέσιος Δαβίδ για αυτούς, και λέει: «Αλλά μάταια ταράζεται· θησαυρίζει, και δεν γνωρίζει για ποιον τα συγκεντρώνει·» Και με άλλον τρόπο ο κόπος, δηλαδή η φροντίδα των Γραμματέων και των Φαρισαίων, δόθηκε σε άλλους, καθώς είναι φανερό ότι «Θα αφαιρεθεί από εσάς η βασιλεία του Θεού, και θα δοθεί σε έθνος που αποδίδει τους καρπούς της.» Επομένως, εκείνοι μεν εκδιώχθηκαν, λέγει, ενώ με εμάς, που κληθήκαμε από τα έθνη για ιερατική διακονία, θα συνάψω αιώνια διαθήκη, υποδεικνύοντας έτσι το ευαγγελικό κήρυγμα, δηλαδή την ατελεύτητη ελπίδα. «

Έπρεπε, λοιπόν, ο Εφραίμ να φαίνεται ζηλωτής του προπάτορα Ιακώβ και να αγαπά να βαδίζει στα ίχνη της δικής του δικαιοσύνης. Αλλά έγινε Χαναναίος. Διότι βρέθηκε στα χέρια του ζυγός αδικίας, δηλαδή ανισότητα και πλεονεξία. Διότι τίμησε, εξίσου με τα έθνη που δεν γνωρίζουν τον Θεό, την καταραμένη καταδυνάστευση. Και το ότι αμάρτανε κάνοντας αυτό, δεν καταδεχόταν να το σκεφτεί. Αντίθετα, ευφραινόταν μόνο με το να πλουτίζει και να ζει τρυφηλά, σαν να μην επιβλέπει ο Θεός, σαν να μην παρατηρεί πλέον αυτούς που βρίσκονται πάνω στη γη και να μην τιμωρεί δίκαια αυτούς που θέλουν να αδικούν. Σαφής απόδειξη έσχατης αφροσύνης θα ήταν το ότι ο Εφραίμ βιαζόταν να πλουτίσει με κάθε τρόπο, και δεν θεωρούσε τίποτα τα εγκλήματα από αρπαγή και βία, αλλά μάλιστα καμάρωνε, από πάρα πολλή παραφροσύνη, για εκείνα για τα οποία έπρεπε μάλλον να ντρέπεται. Διότι είπε: Εγώ όμως πλούτισα, βρήκα ανακούφιση για τον εαυτό μου. Τι απαντά λοιπόν σε αυτά ο Θεός; Όλοι οι κόποι του δεν θα βρεθούν σε αυτόν, εξαιτίας των αδικιών με τις οποίες αμάρτησε. Διότι είναι αλήθεια ότι «Ο πλούτος που συγκεντρώνεται άδικα θα αποβληθεί», σύμφωνα με το γεγραμμένο. Και σε όσους θέλουν να συγκεντρώνουν πλούτη από αδικία και να πλουτίζουν από πλεονεξία, ας αναφωνήσει κάποιος πλέον αυτό που ειπώθηκε μέσω της φωνής του αγίου: «Καλύτερο θα ήταν για σένα να εφαρμόζεις κρίση και καλή δικαιοσύνη». Διότι, μπροστά στο θείο βήμα, «δεν θα ωφελήσουν τους ανόμους οι θησαυροί, αλλά η δικαιοσύνη θα λυτρώσει από τον θάνατο».

Ας γίνουμε χρηστοί, εύσπλαγχνοι, συμπονετικοί· ας μιμηθούμε την αγαθότητα του Δεσπότη, ο οποίος κάνει τον ήλιο να ανατέλλει για αγαθούς και πονηρούς, και τρέφει με τη βροχή τους πάντες ομοίως. Ας μην δεχθούμε να πλουτίζουμε εξαιτίας της φτώχειας των άλλων· ας μην απομακρυνθούμε τόσο πολύ από τη θεία ισότητα· ούτε να αναμείξουμε τον δικό μας πλούτο με ξένα δάκρυα, από τα οποία θα καταναλωθεί όπως από τη σκουριά και τον σκόρο, ή, για να χρησιμοποιήσουμε την έκφραση της Γραφής, θα εξεμεθεί. Αλλά μήπως είμαστε πιο αχόρταγοι από το δέον; Είναι δυνατόν να πλεονεκτήσουμε και με καλό τρόπο.

Εάν πάλι ο άδικα συγκεντρωμένος πλούτος σε κάνει να υπερηφανεύεσαι, αυτός μεν γρήγορα θα αποβληθεί, επειδή έχει ρευστή και άστατη φύση· εσύ όμως θα γίνεις αντικείμενο μεγάλου χλευασμού, επειδή προσκολλήθηκες στα παροδικά σαν να ήταν σταθερά.

Και από αυτό είναι φανερό ότι η πληγή είναι θεόσταλτη, διότι οι κατώτεροι επικρατούν των ανωτέρων, και οι περιφρονημένοι κατατροπώνουν εκείνους που έχουν δύναμη. 20,11a «Τα οστά του», λέγει, «γέμισαν από τη νεότητά του» 11b «και μαζί του στο χώμα θα κοιμηθεί». 20,12a «Έγινε γλυκιά στο στόμα του η κακία», 12b «θα την κρύψει κάτω από τη γλώσσα του». 20,13a «Δεν θα την λυπηθεί και δεν θα την εγκαταλείψει» 13b «και θα τη συγκεντρώσει στο μέσο του λάρυγγά του». 20,14a «Και δεν θα μπορέσει καθόλου να βοηθήσει τον εαυτό του». 14b «Χολή ασπίδας υπάρχει στην κοιλιά του και πόνος», 20,15a «πλούτος που συγκεντρώθηκε άδικα θα εξεμεσθεί από την κοιλιά του». «Ακόμη κι αν τον έχει», λέγει, «με τόση ασφάλεια όπως μέσα στην κοιλιά, γρήγορα θα τον αποβάλει με οδύνη». Διότι αυτό σημαίνει το: θα εξεμεσθεί. Αυτό συμβαίνει στους πλουσίους. Έπειτα, «καταριέται», λέγει, «εξαιτίας της καυχήσεως του πλούτου». 20,15b «Από την οικία του, όμως», λέγει, «θα τον σύρει έξω άγγελος θανάτου». 20,16a «Θα θηλάσει δηλητήριο δρακόντων», 16b «και θα τον εξοντώσει γλώσσα φιδιού». 20,17a «Ας μην δει άρμεγμα νομάδων» 17b «ούτε βοσκές από μέλι και βούτυρο». 20,18a «Κοπίασε για πράγματα κενά και μάταια».

Για δεύτερη φορά πάλι, λαμβάνοντας τον λόγο ο Σωφάρ, λέει στον Ιώβ: Δεν υπέθετα ότι θα αντέλεγες σε αυτά κατ' αυτόν τον τρόπο. Σχετικά με το: «Η ευφροσύνη των ασεβών είναι τρομερή πτώση και η χαρά των παρανόμων καταστροφή». Και όταν πια νομίζει ότι έχει στερεωθεί, τότε θα καταστραφεί ολοκληρωτικά. Σχετικά με το: «Τα οστά του γέμισαν από τη νεότητά του». Και το ότι: «Αν η κακία γίνει γλυκιά στο στόμα του, θα την κρύψει κάτω από τη γλώσσα του». Όπως το δηλητήριο της ασπίδας βρίσκεται μέσα στην κοιλιά της, έτσι και ο πλούτος που συγκεντρώνεται από αδικίες θα αποβληθεί σαν εμετός. Ότι: «Κόπιασε μάταια και ανώφελα, συγκεντρώνοντας πλούτο από τον οποίο δεν θα γευτεί». Ότι: «Συνέτριψε τα σπίτια πολλών αδυνάτων».

Φοβάμαι, Χριστέ, μήπως κι εγώ, έχοντας ανάγκη το δικό σου χέρι, αναχωρήσω στερημένος εξαιτίας των δικών μου κανόνων. Διότι εκείνο που δεν έδωσε κάποιος, ας μην ελπίζει να το λάβει. Μην αγαπήσεις τον πλούτο, παρά μόνο για να βοηθάς τους φτωχούς. Ας μην αναμείξουμε τον πλούτο μας με ξένα δάκρυα, από τα οποία θα καταστραφεί σαν από σκουριά και σκόρο, ή, για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια της Γραφής, θα εξεμεθεί.

Ποιος ήλπισε στον Κύριο και ντροπιάστηκε; Και πάλι: Δεν είδα δίκαιο εγκαταλελειμμένο, και τα υπολείμματα των ασεβών θα εξολοθρευτούν, ενώ η σωτηρία των δικαίων προέρχεται από τον Κύριο. Ποιος είναι τόσο ευεξαπάτητος και με πωρωμένο και κτηνώδη νου, ώστε να ελπίζει στην αδικία και να επιθυμεί την αρπαγή, και μάλιστα έχοντας ακούσει τον Ιώβ, από τον οποίο κανείς δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει πλουσιότερος, αλλά ούτε και πιο φιλαλήθης, όταν λέει ότι ο πλούτος που συγκεντρώνεται άδικα θα εξεμεθεί; Εφόσον, λοιπόν, πανευγενέστατε, τα γνωρίζεις αυτά όχι λιγότερο από οποιονδήποτε άλλον, όπως έχουμε ακούσει και έχουμε πειστεί, τι περισσότερο θα μπορέσει να σε νουθετήσει ο δικός μας λόγος; Απολύτως τίποτα, εκτός αν θέλαμε να γίνουμε μάταια φορτικοί. Όμως, επειδή όλα είναι δυνατά σε αυτόν που πιστεύει, είθε να ωφεληθείς από τα γράμματά μου, σύμφωνα με όσα έχεις πιστέψει. Διότι γνωρίζω, άλλωστε, ότι για τους δρομείς οι προτροπές των φίλων γίνονται φτερά.