Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 28:12

Γνωρίζει, λοιπόν, ο απόστολος να λέει «δεν γνώρισε ο κόσμος τον Θεό διά της σοφίας του Θεού» και «απομώρανε ο Θεός τη σοφία του κόσμου» και πάλι λέει «όχι με σαρκική σοφία, αλλά με δύναμη Θεού», και γνωρίζει ο Σολομών να επικαλείται τη σοφία λέγοντας «αγάπησα το κάλλος της και την πήρα ως νύφη μου», και ο Ιώβ γνωρίζει τη σοφία και λέει «η δε σοφία από πού βρέθηκε; Και ποιος είναι ο τόπος της φρονήσεως;» και «η σοφία του πένητα είναι εξουδενωμένη» και «αυτός είναι ο διορθωτής της σοφίας» και «σοφία του Πατρός είναι ο Μονογενής».

Και πολλά μπορούν να ειπωθούν περί της σοφίας, και «ποιος είναι ο τόπος της φρονήσεως, και η σοφία από πού βρέθηκε;» Εάν, λοιπόν, αυτή η υμνούμενη σοφία λέει: «Εγώ, η σοφία, συγκατοίκησα με τη βουλή και τη γνώση, και εγώ επικαλέστηκα την έννοια. Δι' εμού οι βασιλείς βασιλεύουν, και δι' εμού οι μεγιστάνες μεγαλύνονται, και οι ισχυροί νομοθετούν δικαιοσύνη, και οι ηγεμόνες κυβερνούν τη γη. Εγώ αγαπώ εκείνους που με αγαπούν, και εκείνοι που με αναζητούν θα με βρουν· σε εμένα ανήκει ο πλούτος και η δόξα και η κτήση πολλών αγαθών και η δικαιοσύνη. Περπατώ στην οδό της δικαιοσύνης και αναστρέφομαι ανάμεσα στους δρόμους του δικαίου, για να μοιράσω σε αυτούς που με αγαπούν ύπαρξη και περιουσία, και να γεμίσω τους θησαυρούς τους με αγαθά. Εάν σας αναγγείλω όσα γίνονται καθημερινά, θα θυμηθώ να απαριθμήσω τα από αιώνος. Ο Κύριος με έκτισε ως αρχή των οδών του για τα έργα του, προ του αιώνος με θεμελίωσε εν αρχή, προτού δημιουργήσει τη γη και προτού δημιουργήσει τις αβύσσους, προτού προέλθουν οι πηγές των υδάτων, και προτού εδραιωθούν τα όρη, και προ πάντων των βουνών με γεννά», και τα εξής. Προφανώς, επειδή κάποιοι επιθυμούν να αντιλέξουν στο ρητό, οι αντίπαλοι χρησιμοποιούν ως ανθυποφορά το όνομα της σοφίας και την αλληλουχία του λόγου που λέει «ο Κύριος με έκτισε», σε συνδυασμό με το «εγώ, η σοφία, συγκατοίκησα με τη βουλή»· λέγοντας ότι «ιδού, η σοφία από την αρχή ονόμασε τον εαυτό της και προχωρώντας στη συνέχεια υποδηλώνει τον εαυτό της λέγοντας: ο Κύριος με έκτισε».

ΙΔ΄. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΑΙΤΙΟΥ Ο μεν Θαλής ο Μιλήσιος αποφάνθηκε ότι αρχή των πάντων είναι το ύδωρ, ο δε Αναξιμένης ο αέρας, ο Ηράκλειτος το πυρ, ο Πυθαγόρας οι αριθμοί, ο Επίκουρος μαζί με τον Δημόκριτο τα άτομα σώματα, και ο Εμπεδοκλής τα τέσσερα στοιχεία. Ας δούμε, λοιπόν, και τα λόγια των Εβραίων. Μετά την άναρχη και αγένητη ουσία του Θεού των όλων, η οποία είναι άμικτη και επέκεινα κάθε κατάληψης, εισάγουν μία δεύτερη ουσία και θεία δύναμη, αρχή όλων των γενητών, που έλαβε πρώτη υπόσταση και γεννήθηκε από το πρώτο αίτιο, ονομάζοντάς την Λόγο και Σοφία και Δύναμη του Θεού. Αυτό δε πρώτος το διδάσκει ο Ιώβ λέγοντας: «Από πού βρέθηκε η σοφία; Και ποιος είναι ο τόπος της γνώσης; Δεν γνωρίζει ο θνητός την οδό της ούτε βέβαια βρέθηκε μεταξύ των ανθρώπων, έχουμε όμως ακούσει τη δόξα της. Ο Κύριος καθόρισε την οδό της, και αυτός γνωρίζει τον τόπο της». Και ο Δαβίδ επίσης, κάπου στους ψαλμούς, αποκαλώντας τη σοφία με άλλο όνομα, λέει: «Με τον λόγο του Κυρίου στερεώθηκαν οι ουρανοί», εξυμνώντας με αυτόν τον τρόπο τον Λόγο του Θεού που είναι δημιουργός των πάντων. Αλλά και ο γιος του, ο Σολομών, προσωποποιώντας την ίδια τη σοφία, λέει κάπως έτσι: «Εγώ, η σοφία, έκανα κατοικία μου τη βουλή και τη γνώση, και επικαλέστηκα τη σύνεση. Μέσω εμού οι βασιλείς βασιλεύουν, και οι άρχοντες θεσπίζουν δικαιοσύνη».

Ο μεν σίδηρος προέρχεται από τη γη, ο δε χαλκός λατομείται όπως ο λίθος. Κάθε τι το πολύτιμο, λέει, το είδε ο οφθαλμός μου. Η σοφία του, όμως, από πού βρέθηκε; Η άβυσσος είπε: «Δεν υπάρχει μέσα μου»· και η θάλασσα είπε: «Δεν είναι μαζί μου». Έλκυσε τη σοφία περισσότερο από τα εσώτατα.