Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 3:17

Εκείνος λοιπόν που κόπιασε σε αυτόν τον αιώνα, αυτός θα ζήσει αιώνια· εκείνος όμως που ζει μέσα στην τρυφή και σε κάθε είδους έκλυση, ο οποίος, εξαιτίας του τρυφηλού βίου του, ντύνεται με πορφύρα και βύσσο και ευφραίνεται κάθε μέρα λαμπρά, αποφεύγοντας τους κόπους για χάρη της αρετής, ούτε κόπιασε σε τούτον τον αιώνα ούτε θα ζήσει στον μέλλοντα, αλλά θα δει τη ζωή από μακριά, βασανιζόμενος μέσα στη φλόγα του καμινιού. Εκείνος, αντίθετα, που ίδρωσε σε αμέτρητους αγώνες για την αρετή και, προκειμένου να την αποκτήσει, δοκιμάστηκε με το παραπάνω μέσα σε κόπους, αυτός είναι που πρόκειται να ζήσει αιώνια, όπως ο Λάζαρος, που κόπιασε πολύ μέσα στις θλίψεις, και όπως ο Ιώβ, που κατέστη κατάκοπος στους αγώνες εναντίον του αντιπάλου. Διότι «εκεί», λέει η Γραφή, «οι κατάκοποι αναπαύτηκαν». Γι' αυτό και ο Κύριος καλεί στην ανάπαυση τους κοπιώντες και πεφορτισμένους. Πώς, λοιπόν, εκείνοι που κοπιάζουν σε έργα αγαθά ονομάζονται πεφορτισμένοι; Διότι «όταν πορεύονταν, πήγαιναν και έκλαιγαν ρίχνοντας τους σπόρους τους· όταν όμως επιστρέφουν, θα έρθουν με αγαλλίαση, σηκώνοντας τα δεμάτια τους» γεμάτα καρπούς, οι οποίοι θα τους έχουν αποδοθεί σε αναλογία με εκείνα που έσπειραν.

Θα ήταν καλύτερο να μην είχε γεννηθεί.» 3,17a 〈Εκεί οι ασεβείς έπαψαν τον θυμό της οργής,〉 17b 〈εκεί αναπαύθηκαν οι κατάκοποι στο σώμα.〉 3,18a 〈και όλοι μαζί παντοτινά〉 18b 〈δεν άκουσαν φωνή φοροεισπράκτορα.〉 3,19a 〈Ο μικρός και ο μεγάλος είναι εκεί,〉 19b 〈και ο υπηρέτης που δεν φοβάται τον κύριό του.〉 Τι λες; Ότι εγώ είμαι ασεβής και πονηρός, αλλά και αυτοί έτυχαν αυτής της παρηγοριάς; 3,20a 〈Για ποιο λόγο, λοιπόν,〉 λέει, 〈δόθηκε το φως σε όσους έχουν πικρία στην ψυχή,〉 20b 〈και η ζωή στις ψυχές που βρίσκονται σε οδύνη;〉 3,21a 〈οι οποίοι ποθούν τον θάνατο και δεν τον πετυχαίνουν,〉 21b 〈και τον αναζητούν σκάβοντας σαν θησαυρό,〉 3,22 〈και γεμίζουν με υπερβολική χαρά, εάν τον βρουν.〉 3,23a 〈Διότι ο θάνατος είναι ανάπαυση για τον άνθρωπο του οποίου ο δρόμος αποκρύφτηκε·〉 23b 〈επειδή ο Θεός τον περιόρισε από παντού.〉 Θαύμασε και εδώ την ευλάβειά του: πώς επιθυμεί τον θάνατο και δεν τον βρίσκει, και όμως δεν τόλμησε να δώσει τέλος στη ζωή του. Αυτά τα λόγια δεν ανήκουν σε κάποιον που κατηγορεί, αλλά σε κάποιον που απορεί και δεν βρίσκει την αιτία. Όπως ο Χριστός, όταν είπε «καλό θα ήταν για εκείνον να μην είχε γεννηθεί», δεν φανέρωσε τίποτε άλλο παρά ότι τον περιμένουν δεινά και σκληρά βάσανα, έτσι και εδώ ο Ιώβ, λέγοντας «είθε να μην είχα γεννηθεί», δεν καταφέρεται εναντίον της δημιουργίας του Θεού, αλλά φανερώνει το μέγεθος της συμφοράς του. Γιατί λέει «είθε να μην είχα γεννηθεί»; Μήπως επειδή έπαθες κάτι άδικο; «Σε καμία περίπτωση», απαντά, «αλλά επειδή δεν αντέχω τη συμφορά.»

Διότι ούτε απλώς ούτε τυχαία ανέφερε εδώ τους βασιλείς, οι οποίοι, όπως λέει, υπερηφανεύονταν για τα ξίφη τους. Πρόσεξε τα φιλοσοφημένα λόγια ακόμη και μέσα στη συμφορά. Σε τίποτε δεν τους προστάτευσε ο πλούτος, σε τίποτε δεν τους ωφέλησε η δύναμη. Ο θάνατος υπερίσχυσε όλων. «Ή όπως», λέει, «ένα έκτρωμα που εξέρχεται από τη μήτρα της μητέρας». Πρόσεξε πώς, για να μη φανεί ότι εξυψώνει τον εαυτό του, συγκρίνει τον εαυτό του ακόμη και με τα νεκρά έμβρυα· τόσο ταπεινός και αξιολύπητος ήταν. «Εκεί οι ασεβείς», λέει, «κατέπαυσαν τον θυμό της οργής τους». Έπειτα ακολουθεί εγκώμιο του θανάτου, επειδή οι μεν απομακρύνθηκαν από την κακία, οι δε απαλλάχθηκαν από την ταλαιπωρία, άλλοι βρήκαν λιμάνι από τα δεινά και άλλοι εμπόδιο στην πονηριά τους· και το μέγιστο, ότι δεν υπάρχει πλέον η πιθανότητα να περιμένει κανείς ξανά τα προηγούμενα, αλλά, αφού αναπαυθούν, πρέπει να παραμένουν πάντοτε σε ανάπαυση, και ότι θα υπάρξει λύση όλων των δεινών. «Πώς θέλεις να σταματήσω όπως εσύ επιθυμείς; Γιατί δεν απήλθα από εδώ;» Αυτά τα λόγια δεν είναι κάποιου που κατηγορεί, αλλά κάποιου που απορεί και απλώς επιθυμεί τον θάνατο. «Και όλοι μαζί», λέει, «οι απ’ αιώνος νεκροί δεν άκουσαν φωνή φοροεισπράκτορα». Ο θάνατος είναι ανώτερος όλων. Όχι μόνο δεν υπάρχει κανένα δεινό να υπομείνουν, αλλά ούτε καν να δεχθούν τα δεινά μέσω της ακοής. «Μικρός και μεγάλος βρίσκονται εκεί, και ο υπηρέτης χωρίς να φοβάται τον κύριό του». Κανείς δεν έχει τη δύναμη να διαφύγει από εκείνη την τυραννία, ούτε δούλος, ούτε ελεύθερος. Όλα τα ανθρώπινα έχουν διαλυθεί, και ο πλούτος και τα αξιώματα.

Πρόσεξε, λοιπόν, ακόμη και μέσα στη συμφορά λόγια φιλοσοφίας: «Εκεί οι ασεβείς εξάντλησαν τον θυμό της οργής, εκεί αναπαύθηκαν οι κατάκοποι στο σώμα». Αλλά τι λες; Ότι είμαι εγώ ασεβής και πονηρός; Όμως και αυτοί έτυχαν αυτής της παρηγοριάς.

Και είπε ο Δαβίδ: «Όσο το παιδί ζούσε ακόμη, νήστεψα και έκλαψα, επειδή είπα: Ποιος ξέρει εάν θα με ελεήσει ο Κύριος και το παιδί θα ζήσει; Τώρα όμως πέθανε, για ποιον λόγο εγώ να νηστέψω; Μήπως θα μπορέσω να το φέρω πάλι πίσω; Εγώ θα πορευθώ προς αυτό, ενώ αυτό δεν θα επιστρέψει σε μένα.» «Ολοκλήρωσαν τον βίο τους μέσα σε αγαθά, και κοιμήθηκαν με ανάπαυση στον άδη.» «Εκεί αναπαύονται όσοι είναι κατάκοποι στο σώμα, ομόθυμα οι αιώνιοι δεν άκουσαν φωνή φοροεισπράκτορα.»