Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 3:20

Αν όμως κάποιος δυσπιστεί, εύκολα θα μπορούσε να το κατανοήσει από τα συμφραζόμενα. Διότι το κείμενο αναφέρει: «Γιατί άραγε έχει δοθεί φως σε αυτούς που βρίσκονται σε πικρία, και ζωή στις ψυχές που υποφέρουν από οδύνες, οι οποίοι επιθυμούν διακαώς τον θάνατο και δεν τον συναντούν; Και θα ήταν περιχαρείς, αν τον πετύχαιναν. Διότι ο θάνατος για τον άνθρωπο είναι ανάπαυση.»

Θα ήταν καλύτερο να μην είχε γεννηθεί.» 3,17a 〈Εκεί οι ασεβείς έπαψαν τον θυμό της οργής,〉 17b 〈εκεί αναπαύθηκαν οι κατάκοποι στο σώμα.〉 3,18a 〈και όλοι μαζί παντοτινά〉 18b 〈δεν άκουσαν φωνή φοροεισπράκτορα.〉 3,19a 〈Ο μικρός και ο μεγάλος είναι εκεί,〉 19b 〈και ο υπηρέτης που δεν φοβάται τον κύριό του.〉 Τι λες; Ότι εγώ είμαι ασεβής και πονηρός, αλλά και αυτοί έτυχαν αυτής της παρηγοριάς; 3,20a 〈Για ποιο λόγο, λοιπόν,〉 λέει, 〈δόθηκε το φως σε όσους έχουν πικρία στην ψυχή,〉 20b 〈και η ζωή στις ψυχές που βρίσκονται σε οδύνη;〉 3,21a 〈οι οποίοι ποθούν τον θάνατο και δεν τον πετυχαίνουν,〉 21b 〈και τον αναζητούν σκάβοντας σαν θησαυρό,〉 3,22 〈και γεμίζουν με υπερβολική χαρά, εάν τον βρουν.〉 3,23a 〈Διότι ο θάνατος είναι ανάπαυση για τον άνθρωπο του οποίου ο δρόμος αποκρύφτηκε·〉 23b 〈επειδή ο Θεός τον περιόρισε από παντού.〉 Θαύμασε και εδώ την ευλάβειά του: πώς επιθυμεί τον θάνατο και δεν τον βρίσκει, και όμως δεν τόλμησε να δώσει τέλος στη ζωή του. Αυτά τα λόγια δεν ανήκουν σε κάποιον που κατηγορεί, αλλά σε κάποιον που απορεί και δεν βρίσκει την αιτία. Όπως ο Χριστός, όταν είπε «καλό θα ήταν για εκείνον να μην είχε γεννηθεί», δεν φανέρωσε τίποτε άλλο παρά ότι τον περιμένουν δεινά και σκληρά βάσανα, έτσι και εδώ ο Ιώβ, λέγοντας «είθε να μην είχα γεννηθεί», δεν καταφέρεται εναντίον της δημιουργίας του Θεού, αλλά φανερώνει το μέγεθος της συμφοράς του. Γιατί λέει «είθε να μην είχα γεννηθεί»; Μήπως επειδή έπαθες κάτι άδικο; «Σε καμία περίπτωση», απαντά, «αλλά επειδή δεν αντέχω τη συμφορά.»

Πολλή είναι η αστάθεια στον παρόντα βίο, πολλή η ελευθερία μετά την αναχώρηση από εδώ. Επειδή, δηλαδή, το πράγμα φαινόταν να είναι φρικτό, φιλοσοφεί για τον θάνατο εξαιτίας της συμφοράς, αποδεικνύοντας ότι αυτός είναι καλύτερος από τη ζωή για εκείνους που βρίσκονται σε οδύνες. «Υπάρχει πολλή ισοτιμία», λέει, «εκεί, δεν υπάρχει φόβος μεταβολής όπως εδώ. Συμβαίνει αναγκαία σε όλους, κυριαρχεί σε όλους ομοίως· είναι εμπόδιο των κακών, λύση της ταλαιπωρίας. Όσα θεωρούνται δεινά, έχουν λυθεί.» Διότι για ποιο λόγο, λέει, έχει δοθεί φως σε όσους έχουν πικρία ψυχής, και ζωή στις ψυχές που βρίσκονται σε οδύνες; Και πάλι εδώ τα λόγια δεν ανήκουν σε κάποιον που κατηγορεί, μη γένοιτο, αλλά σε κάποιον που αναζητά και πονάει. Διότι όσα δεν λέγονται με την ίδια διάνοια, δεν πρέπει να τα εκλαμβάνουμε με τον ίδιο τρόπο, όπως ακριβώς, όταν κάποιος σοφός λέει: «για ποιο λόγο υπήρξαν χρήματα στον άφρονα;», τίποτε άλλο δεν δηλώνεται εδώ, παρά ότι ήταν ανάξιος. Από αυτό μαθαίνουμε ότι όχι μόνο η ζωή, αλλά και ο θάνατος έχει δημιουργηθεί για κάποια ωφέλεια, εφόσον είναι τόσο ποθητός. Εκείνοι που επιθυμούν διακαώς, λέει, τον θάνατο και δεν τον βρίσκουν. Γι' αυτό λέει ο Εκκλησιαστής: «υπάρχει καιρός για κάθε πράγμα», και πάλι: «ω θάνατε, πόσο γλυκιά είναι η θύμησή σου». Αυτά δε τα λέει, ώστε, όταν ακούσεις τη γυναίκα του να τον συμβουλεύει: «πες κάποιον λόγο και πέθανε», να μην νομίσεις ότι εξαιτίας της φιλοζωίας του δεν τον είπε, αλλά από ευσέβεια. Διότι αυτός που θεωρούσε τον θάνατο τόσο ποθητό και πίστευε ότι ήταν κάποιο μεγάλο αγαθό, ενώ του ήταν δυνατόν να τον βρει, δεν το τόλμησε.

Όλοι βρίσκονται εκεί, μικροί και μεγάλοι, δηλαδή και εκείνος που έχει αξίωμα και εκείνος που βρίσκεται σε ταπεινή θέση. «Γιατί, άραγε, δίνεται φως σε όσους βρίσκονται σε πίκρα, και ζωή στις ψυχές που οδυνώνται;» Του Χρυσοστόμου και του Πολυχρονίου. Και εδώ, λοιπόν, τα λόγια αυτά δεν ανήκουν σε κάποιον που κατηγορεί τον Θεό, μη γένοιτο· διότι όσα δεν λέγονται με το ίδιο φρόνημα, δεν πρέπει να εκλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο. Αντιθέτως, είναι λόγια κάποιου που υποφέρει και διερωτάται, για ποιο λόγο έρχονται στη ζωή εκείνοι που πρόκειται να δοκιμαστούν μέσα σε συμφορές; Διότι στους υπολοίπους, είτε σε αυτούς που διαπρέπουν στον βίο είτε σε αυτούς που χαίρουν σωματικής υγείας, αυτή η κοινή ζωή προσφέρει κάποια παρηγοριά. Εκείνοι όμως που δεν πρόκειται να μετέχουν σε κανένα από αυτά τα αγαθά, παρά μόνο θα ταλαιπωρούνται στη ζωή τους, δεν γνωρίζω ποιο κέρδος θα αποκομίσουν ερχόμενοι στη ζωή· και ενώ οι άλλοι ίσως να ωφελούν σε κάτι τον βίο, αυτοί εδώ σε τι;

Και έφθασαν σε αυτόν, ο καθένας από τη δική του χώρα, για να τον επισκεφθούν, και αφού τον αναγνώρισαν, έσκισε ο καθένας το ένδυμά του εξαιτίας του παθήματός του. Έπειτα δε από την πληγή, πρώτος άνοιξε το στόμα του ο Ιώβ και καταράστηκε την ημέρα και τη νύχτα κατά την οποία γεννήθηκε. Σχετικά με το χωρίο: Όπως ο δούλος που φοβάται τον κύριό του, έτσι δίδεται το φως σε όσους βρίσκονται σε πικρία, οι οποίοι ποθούν τον θάνατο και δεν τον επιτυγχάνουν. Διότι ο θάνατος αποτελεί ανάπαυση για τον άνθρωπο.

ΤΙΤΛΟΣ Ε΄. — Περί των θλιβομένων, και των μεριμνώντων, και περί λύπης. «Γιατί άραγε δόθηκε φως σε όσους ζουν μέσα στην πικρία, και ζωή στις ψυχές που βρίσκονται σε οδύνη; Σε αυτούς που ποθούν τον θάνατο και δεν τον βρίσκουν. Ο θάνατος είναι για τον άνθρωπο ανάπαυση.» «Με εκφοβίζεις με όνειρα και με τρομάζεις με οράματα.»