Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 31:17

Αλλά και το αδωροδόκητο του χαρακτήρα του το παρουσιάζει ως εξής: «Αν τα χέρια μου άγγιξαν δώρα, τότε ας σπείρω εγώ και ας φάνε άλλοι, και ας ξεριζωθώ από τη γη». Το πώς δε συμπεριφερόταν στους οικιακούς του, μπορεί να το μάθει κανείς από όσα διδάσκει λέγοντας: «Αν τυχόν περιφρόνησα το δίκαιο του δούλου μου ή της δούλης μου, όταν αυτοί έρχονταν σε κρίση μαζί μου». Και πάλι παραθέτει το σκεπτικό του: «Διότι τι θα κάνω αν ο Θεός με περάσει από εξέταση; Μήπως όπως εγώ πλάστηκα με σάρκα, έτσι δεν έχουν πλαστεί και εκείνοι; Στην ίδια κοιλιά έχουμε δημιουργηθεί». Σε αυτά προσθέτει: «Τα μάτια της χήρας δεν τα έκανα να μαραζώσουν. Αν έφαγα την μπουκιά μου μόνος, και δεν τη μοιράστηκα με το ορφανό, αν είδα γυμνό να χάνεται, και δεν τον έντυσα». Και πάλι, προχωρώντας παρακάτω, λέει: «Αν στήριξα την ελπίδα μου σε πολύτιμο λίθο, αν χάρηκα επειδή απέκτησα πολύ πλούτο, αν άπλωσα το χέρι μου σε αμέτρητα αγαθά». Και παραθέτει και πάλι τον συλλογισμό: «Ή μήπως δεν βλέπουμε τον ήλιο να ανατέλλει και να χάνεται, και τη σελήνη να φθίνει;». Έπειτα πάλι, ενώ η ευαγγελική διδασκαλία αναφέρει: «Ειπώθηκε στους αρχαίους, θα αγαπάς τον πλησίον σου και θα μισείς τον εχθρό σου, εγώ όμως σας λέω, να αγαπάτε τους εχθρούς σας», αυτός ο θαυμάσιος άνθρωπος, προλαμβάνοντάς την με έμφυτη διδασκαλία, εκπλήρωσε το έργο αυτό. Γι' αυτό λέει: «Αν χάρηκα για την πτώση του εχθρού μου, και η καρδιά μου είπε "εύγε", τότε ας ακούσει το αυτί μου την κατάρα μου».

Είναι ολοφάνερο ότι και αυτά γίνονταν για εκείνον· το μάτι της χήρας δεν το έκανα να λιώσει από το κλάμα, παραβλέποντάς την, προσπερνώντας την και αφήνοντάς την να θρηνεί. «Αν έφαγα το ψωμί μου», λέει, «μόνος μου και δεν έδωσα από αυτό μερίδιο στο ορφανό, και αν από τη νεότητά μου το ανέτρεφα ως πατέρας, και από την κοιλιά της μητέρας του το καθοδηγούσα· και αν περιφρόνησα γυμνό που χανόταν και δεν τον έντυσα, και οι αδύνατοι αν δεν με ευλογούσαν, επειδή από το κούρεμα των προβάτων μου ζεστάθηκαν οι ώμοι τους· και αν σήκωσα χέρι απέναντι σε ορφανό, έχοντας την πεποίθηση ότι έχω δίπλα μου άφθονη βοήθεια, τότε ας αποσπαστεί ο ώμος μου από την κλείδα μου, και ο βραχίονας μου ας συντριβεί από τον αγκώνα. Διότι ο φόβος του Κυρίου με συνείχε, και απέναντι στο μεγαλείο Του δεν θα μπορούσα να σταθώ. Αν έθεσα το χρυσάφι ως δύναμή μου, και αν στήριξα την πεποίθησή μου σε πολύτιμο λίθο, και αν ευφράνθηκα επειδή απέκτησα πολύ πλούτο, και αν έβαλα το χέρι μου σε αναρίθμητα αγαθά.» Και όμως, τι είδους αμάρτημα είναι αυτό; Τον βλέπεις ότι δεν είναι προσκολλημένος στα χρήματα; Δες τον να φιλοσοφεί και να εξετάζει σύμφωνα με την αλήθεια το φθαρτό των ανθρώπινων πραγμάτων, το πρόσκαιρο, το σύντομο και το παροδικό. Έπειτα, πάλι μετριάζει τον ίδιο του τον έπαινο. Διότι, για να μη φανεί ότι κατορθώνει κάτι σπουδαίο, δες τι λέει: «Μήπως δεν βλέπουμε τον ήλιο που ανατέλλει να εκλείπει, και τη σελήνη να φθίνει;»

ΤΙΤΛΟΣ Η΄. — Περί ελεημοσύνης και ευποιίας προς τους φτωχούς. «Δεν πρόκειται να λείψει ο στερημένος από τη γη. Γι' αυτό εγώ σε προστάζω να εφαρμόζεις αυτόν τον λόγο, λέγοντας: Να ανοίγεις διάπλατα τα χέρια σου στον αδελφό σου, στον φτωχό και σε αυτόν που έχει ανάγκη.» —«Δεν θα τραβήξεις πίσω το χέρι σου μπροστά στον αδελφό σου.» «Εγώ σε προστάζω να αγαπάς τον προσήλυτο, να του δίνεις ψωμί και ένδυμα.» «Η θύρα μου ήταν ανοιχτή σε καθέναν που ερχόταν. Οι αδύναμοι, όποια ανάγκη κι αν είχαν, δεν έμειναν ανικανοποίητοι· και δεν άφησα τα μάτια της χήρας να μαραζώσουν. Μήπως έφαγα μόνος το ψωμί μου και δεν το μοιράστηκα με το ορφανό; Μήπως παρέβλεψα τον γυμνό να χάνεται και δεν τον έντυσα; Ή μήπως δεν με ευλόγησαν οι αδύναμοι, και δεν ζεστάθηκαν οι ώμοι τους από το μαλλί των προβάτων μου; Εγώ ήμουν μάτι για τους τυφλούς και πόδι για τους κουτσούς· εγώ ήμουν Πατέρας των αδύναμων.» «Ο δίκαιος σπλαχνίζεται και δίνει.» «Μακάριος αυτός που κατανοεί τον φτωχό και τον πένητα.» «Αγαθός είναι ο άνθρωπος που σπλαχνίζεται και δανείζει· σκόρπισε, έδωσε», και τα λοιπά. «Η ελεημοσύνη και η πίστη ας μη σου λείψουν· δέσε τες γύρω από τον λαιμό σου, και θα βρεις χάρη.»

Σε όλη τη γη ακούστηκε ο ήχος των κατορθωμάτων σου, και στα πέρατα της οικουμένης έφτασε η ευώδης διάδοση των αρετών σου. Διότι δεν έφαγες τον άρτο σου μόνος, αλλά τον μοιράστηκες πλουσιοπάροχα με τα ορφανά, και τα ανέθρεψες από τη νεανική τους ηλικία σαν πατέρας, και από την κοιλιά της μητέρας τους τα οδήγησες στη δικαιοσύνη. Δεν αδιαφόρησες για τους γυμνούς που κινδύνευαν να χαθούν, αφήνοντάς τους χωρίς ενδύματα· αντίθετα, όλοι οι αδύναμοι σε ευλόγησαν, διότι ζέστανες τους ώμους τους με το μαλλί των αμνών σου. Δεν αφιέρωσες το χρυσάφι σου στο χώμα, δηλαδή στην απόλαυση της σάρκας σου, αλλά έστειλες εκ των προτέρων όλο τον πλούτο σου στον ουρανό, για την προετοιμασία των αγαθών της ψυχής.