Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 31:40

Ας μη μου συμβεί ποτέ ούτε να πλουτίζω, ενώ αυτοί στερούνται· ούτε να χαίρω υγείας, εάν δεν βοηθώ στα τραύματά τους· ούτε να έχω επαρκή τροφή, ούτε σκέπη, ούτε να αναπαύομαι κάτω από στέγη, εάν δεν τους προσφέρω άρτο, και δεν τους δώσω ένδυμα ανάλογα με τη δύναμή μου, και δεν τους αναπαύσω κάτω από στέγη. Αλλά, είτε πρέπει όλα να τα εναποθέσουμε στον Χριστό, ώστε να τον ακολουθήσουμε γνησίως, σηκώνοντας τον σταυρό, και να πετάξουμε ανάλαφροι προς τον άνω κόσμο, ανεμπόδιστοι και χωρίς να ελκόμαστε προς τα κάτω από τίποτα, και να κερδίσουμε αντί για τα πάντα τον Χριστό, υψωμένοι διά της ταπεινώσεως και πλουτισμένοι διά της πενίας· είτε πρέπει να μοιραστούμε τα υπάρχοντά μας με τον Χριστό, ώστε με κάποιον τρόπο και η ιδιοκτησία να αγιαστεί, μέσω της ορθής διαχείρισής της και της μετάδοσής της σε εκείνους που δεν έχουν. Εάν όμως σπείρω μόνο για τον εαυτό μου, τότε ας σπείρω, και ας φάνε άλλοι· και για να επαναλάβω τα λόγια του Ιώβ: Αντί για σιτάρι ας μου φυτρώσει τσουκνίδα, και αντί για κριθάρι βάτος· καύσωνας δε ας παρασύρει και λαίλαπα ας αρπάξει τους κόπους μου, ώστε να έχω κοπιάσει μάταια. Εάν δε οικοδομήσω και αποθήκες θησαυρίζοντας τον πλούτο του μαμωνά, και χάριν του μαμωνά, αυτήν τη νύχτα ας ζητηθεί η ψυχή μου, ώστε να δώσω λόγο για όσα κακώς θησαύρισα.

Όση λοιπόν προσπάθεια καταβάλλουν τώρα οι φτωχοί ενοχλώντας εκείνους που οφείλουν και έχουν τη δυνατότητα να τους απλώσουν το χέρι, τόση προσπάθεια κατέβαλλε εκείνος τότε αναζητώντας με επιμονή αυτούς που έπρεπε να ευεργετηθούν. «Είθε να μου έδινε κάποιος», λέγει, «έναν άνθρωπο να με ακούσει· εάν δεν είχα φοβηθεί το χέρι του Κυρίου, και το χρεωστικό γραμμάτιο που είχα εναντίον κάποιου, εάν δεν το έβαζα στους ώμους μου σαν στεφάνι για να το διαβάσω, και αν δεν το έσκιζα και το επέστρεφα χωρίς να λάβω τίποτα από τον οφειλέτη μου· αν ποτέ η γη στέναξε εξαιτίας μου, και αν τα αυλάκια της έκλαψαν όλα μαζί· αν έφαγα τη σοδειά της μόνος μου χωρίς να την πληρώσω, και αν έδιωξα και λύπησα την ψυχή του ιδιοκτήτη της γης, τότε αντί για σιτάρι ας μου φυτρώσει τσουκνίδα, και αντί για κριθάρι, αγκάθια». «Τον κάθε άπορο», προσθέτει, «τον έκανα ομόστεγό μου, του πρόσφερα μερίδιο από τη στέγη μου, και δεν περιοριζόμουν απλώς στο να τον βλέπω στην αγορά. Είχα το σπίτι κοινό για όλους, κοινό το τραπέζι, τα πάντα κοινά. Θεωρούσα τον εαυτό μου ως έναν οικονόμο αυτών που βρίσκονταν σε ανάγκη, μη θεωρώντας τα υπάρχοντά μου ως δικά μου, αλλά ως ιδιοκτησία του Δεσπότη. Ο Κύριος τα έδωσε, επομένως ας διανεμηθούν στους συνδούλους». Υπήρχε τακτική διανομή τροφίμων· διότι δεν τους περιποιούνταν μόνο προσφέροντάς τους φιλοξενία, αλλά τους παρείχε και εφόδια για τις μελλοντικές τους στερήσεις, ώστε να μη χαίρονται μόνο με την παρούσα παρηγοριά, αλλά να ευφραίνονται και με την ελπίδα των μελλοντικών αγαθών. Εμείς όμως τους διώχνουμε μακριά, ακόμη και όταν στέκονται ικετευτικά μπροστά μας.

Και πρόσεξε, δεν λέει τι ακριβώς έδινε, αλλά ακόμη και σε αυτήν την ανάγκη αποκρύπτει τα κατορθώματα, περιορίζει τα εγκώμια. Δεν βγήκε, λέει, από την πόρτα μου με άδειο τον κόρφο. Εάν δεν είχα φοβηθεί το χέρι του Κυρίου. «Δεν τα έκανα αυτά έτσι απλά, αλλά αποβλέποντας στον Θεό, όχι επειδή ήμουν», λέει, «από τη φύση μου απλώς ελεήμων, αλλά εξαιτίας του φόβου του Θεού. Κανείς δεν μπορεί να πει, ότι αυτά μεν τα κατόρθωνα, ενώ ταυτόχρονα υπερηφανευόμουν και αποκτούσα θράσος, αλλά, όπως εκείνοι που έχουν επίγνωση των δικών τους αμαρτιών, έτσι πάντοτε φοβόμουν και έτρεμα τον Θεό». «Κάθε άδικο χρεωστικό έγγραφο το έσκισα. Δεν καυχιόμουν, αλλά έσκιζα το έγγραφο» —το δε «το έβαλα στους ώμους μου» υπαινίσσεται κάποιους που περηφανεύονται με τις συμφορές των άλλων— «και δεν τα επέστρεφα απλώς, αλλά πρώτα τα καθιστούσα ανίσχυρα σκίζοντάς τα. Κάθε», λέει, «άδικο συμβόλαιο το έσκισα». Εάν δε ποτέ η γη στέναξε εναντίον μου ή τα αυλάκια της έκλαψαν ομόφωνα. Και βέβαια ούτε στενάζει η γη ούτε κλαίει. Τι λέει λοιπόν; Όχι ότι εκείνη στενάζει πραγματικά, αλλά με την έννοια ότι στις αδικίες συναισθάνονται και τα άψυχα, όπως λέει και ο προφήτης: η γη εξεπλάγη και έφριξε. Και στενάζει η γη, όταν αδικούμε τους καρπούς της. 31,40c 〈Και έπαυσε〉, λέει, 〈ο Ιώβ τα λόγια,〉 32,1a 〈ησύχασαν δε και οι τρεις φίλοι του.〉 Ως προς αυτά, εκείνοι δεν είπαν τίποτε.

Η ευλογία εκείνων που χάνονταν ας έλθει επάνω μου. Ήμουν, λέει, οφθαλμός των τυφλών, πόδι των χωλών, και πατέρας των αδυνάτων. Συνέτριψα τους μύλιους οδόντες των αδίκων, και μέσα από τα δόντια τους απέσπασα το άρπαγμα. Όπως η διψασμένη γη που προσδέχεται τη βροχή, έτσι προσδέχονταν και αυτοί τα λόγια μου. Κατασκήνωνα σαν βασιλιάς ανάμεσα σε στρατιώτες. Γιοι αφρόνων και άνθρωποι χωρίς όνομα· τώρα όμως εγώ έγινα το τραγούδι τους, και με έχουν κάνει περίγελο. Και δεν συγκράτησαν το φτύσιμο από το πρόσωπό μου. Με θεώρησες ίσο με τον πηλό, στο χώμα και στη στάχτη βρίσκεται η μερίδα μου. Με κραταιό χέρι με μαστίγωσες. Έγινα, λέει, αδελφός των σειρήνων, και σύντροφος των στρουθοκαμήλων. Αν η καρδιά μου παρασύρθηκε από γυναίκα άλλου άνδρα, τότε ας αρέσει και η δική μου γυναίκα σε άλλον. Διότι ο θυμός του άνδρα είναι ασυγκράτητος εναντίον εκείνου που θα μολύνει τη γυναίκα του. Αν περιφρόνησα γυμνό που χανόταν και δεν τον έντυσα, και αν από το μαλλί των προβάτων μου δεν ζεστάθηκαν οι ώμοι του, τότε ας αποκοπεί ο ώμος μου από την κλείδα μου. Διότι αν χάρηκα με την πτώση των εχθρών μου, και αν η καρδιά μου είπε «Εύγε», τότε ας ακούσει το αυτί μου τη δική μου κατάρα. Αν δεν έσκισα τη χρεωστική ομολογία και δεν την επέστρεψα, χωρίς να λάβω τίποτα απολύτως από τον οφειλέτη, και αν η γη στέναξε εξαιτίας μου, τότε αντί για σιτάρι ας φυτρώσουν σε εμένα τσουκνίδες.