Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 31:8

Αλλά, και επειδή γνώριζε πάρα πολύ καλά ότι το «να κλαίτε με εκείνους που κλαίνε», το «μακάριοι όσοι κλαίνε, γιατί θα γελάσουν» και το «αν πάσχει ένα μέλος, συμπάσχουν όλα τα μέλη» περιέχονται στα διδάγματα της ευαγγελικής διδασκαλίας, επεδείκνυε φιλανθρωπία προς εκείνους που ταλαιπωρούνταν στη ζωή, λέγοντας: «Εγώ έκλαψα για κάθε αδύναμο· και στέναξα όταν είδα άνθρωπο σε ανάγκη». Έπειτα πάλι, επειδή η ευαγγελική διδασκαλία απαγορεύει τα άσεμνα γέλια, ο μακάριος, προλαμβάνοντας, λέει: «Αν πορεύτηκα με χλευαστές, και αν το πόδι μου έσπευσε σε δόλο, ας ζυγιστώ σε δίκαιη ζυγαριά, και ο Κύριος γνωρίζει την ακακία μου». Και επειδή ο λόγος του Μωυσή νομοθετεί λέγοντας: «δεν θα μοιχεύσεις», και επιβάλλει την ποινή του θανάτου στους μοιχούς, ενώ εκείνος της ευαγγελικής διδασκαλίας, αυστηροποιώντας τον νόμο, λέει: «Ειπώθηκε στους αρχαίους, δεν θα μοιχεύσεις· εγώ όμως σας λέω, ούτε καν να επιθυμείτε», σκεφθείτε καλά αυτόν για τον οποίο γίνεται τώρα ο λόγος, ο οποίος, ζώντας σύμφωνα με το ευαγγέλιο του Χριστού, φυλαγόταν ακόμη και από το να κοιτάξει αχαλίνωτα με επιθυμία, για το οποίο και σεμνυνόταν λέγοντας: «Αν η καρδιά μου ακολούθησε το μάτι μου σε γυναίκα άλλου άνδρα». Και παραθέτει τον συλλογισμό του προσθέτοντας στη συνέχεια: «Διότι προκαλεί ακατάσχετη οργή το να μολύνει κανείς γυναίκα άνδρα. Επειδή είναι πυρ που καίει σε όλα τα μέρη, και όπου εισέλθει, καταστρέφει από τις ρίζες».

Αλλά και το αδωροδόκητο του χαρακτήρα του το παρουσιάζει ως εξής: «Αν τα χέρια μου άγγιξαν δώρα, τότε ας σπείρω εγώ και ας φάνε άλλοι, και ας ξεριζωθώ από τη γη». Το πώς δε συμπεριφερόταν στους οικιακούς του, μπορεί να το μάθει κανείς από όσα διδάσκει λέγοντας: «Αν τυχόν περιφρόνησα το δίκαιο του δούλου μου ή της δούλης μου, όταν αυτοί έρχονταν σε κρίση μαζί μου». Και πάλι παραθέτει το σκεπτικό του: «Διότι τι θα κάνω αν ο Θεός με περάσει από εξέταση; Μήπως όπως εγώ πλάστηκα με σάρκα, έτσι δεν έχουν πλαστεί και εκείνοι; Στην ίδια κοιλιά έχουμε δημιουργηθεί». Σε αυτά προσθέτει: «Τα μάτια της χήρας δεν τα έκανα να μαραζώσουν. Αν έφαγα την μπουκιά μου μόνος, και δεν τη μοιράστηκα με το ορφανό, αν είδα γυμνό να χάνεται, και δεν τον έντυσα». Και πάλι, προχωρώντας παρακάτω, λέει: «Αν στήριξα την ελπίδα μου σε πολύτιμο λίθο, αν χάρηκα επειδή απέκτησα πολύ πλούτο, αν άπλωσα το χέρι μου σε αμέτρητα αγαθά». Και παραθέτει και πάλι τον συλλογισμό: «Ή μήπως δεν βλέπουμε τον ήλιο να ανατέλλει και να χάνεται, και τη σελήνη να φθίνει;». Έπειτα πάλι, ενώ η ευαγγελική διδασκαλία αναφέρει: «Ειπώθηκε στους αρχαίους, θα αγαπάς τον πλησίον σου και θα μισείς τον εχθρό σου, εγώ όμως σας λέω, να αγαπάτε τους εχθρούς σας», αυτός ο θαυμάσιος άνθρωπος, προλαμβάνοντάς την με έμφυτη διδασκαλία, εκπλήρωσε το έργο αυτό. Γι' αυτό λέει: «Αν χάρηκα για την πτώση του εχθρού μου, και η καρδιά μου είπε "εύγε", τότε ας ακούσει το αυτί μου την κατάρα μου».

Ας μη μου συμβεί ποτέ ούτε να πλουτίζω, ενώ αυτοί στερούνται· ούτε να χαίρω υγείας, εάν δεν βοηθώ στα τραύματά τους· ούτε να έχω επαρκή τροφή, ούτε σκέπη, ούτε να αναπαύομαι κάτω από στέγη, εάν δεν τους προσφέρω άρτο, και δεν τους δώσω ένδυμα ανάλογα με τη δύναμή μου, και δεν τους αναπαύσω κάτω από στέγη. Αλλά, είτε πρέπει όλα να τα εναποθέσουμε στον Χριστό, ώστε να τον ακολουθήσουμε γνησίως, σηκώνοντας τον σταυρό, και να πετάξουμε ανάλαφροι προς τον άνω κόσμο, ανεμπόδιστοι και χωρίς να ελκόμαστε προς τα κάτω από τίποτα, και να κερδίσουμε αντί για τα πάντα τον Χριστό, υψωμένοι διά της ταπεινώσεως και πλουτισμένοι διά της πενίας· είτε πρέπει να μοιραστούμε τα υπάρχοντά μας με τον Χριστό, ώστε με κάποιον τρόπο και η ιδιοκτησία να αγιαστεί, μέσω της ορθής διαχείρισής της και της μετάδοσής της σε εκείνους που δεν έχουν. Εάν όμως σπείρω μόνο για τον εαυτό μου, τότε ας σπείρω, και ας φάνε άλλοι· και για να επαναλάβω τα λόγια του Ιώβ: Αντί για σιτάρι ας μου φυτρώσει τσουκνίδα, και αντί για κριθάρι βάτος· καύσωνας δε ας παρασύρει και λαίλαπα ας αρπάξει τους κόπους μου, ώστε να έχω κοπιάσει μάταια. Εάν δε οικοδομήσω και αποθήκες θησαυρίζοντας τον πλούτο του μαμωνά, και χάριν του μαμωνά, αυτήν τη νύχτα ας ζητηθεί η ψυχή μου, ώστε να δώσω λόγο για όσα κακώς θησαύρισα.

Προχωρώντας δε, λέγει και κάτι μεγαλύτερο από αυτό, ότι δηλαδή ούτε τα μάτια έπαθαν κάτι τέτοιο. 31,7c 〈και εάν με τα χέρια μου άγγιξα δώρα (δωροδοκίες),〉— και καλεί τον Θεό ως μάρτυρα και καταράται τον εαυτό του. 31,8a 〈Ας σπείρω,〉 λέγει, 〈και άλλοι ας τα φάνε,〉 8b 〈και ας γίνω ξεριζωμένος πάνω στη γη.〉 31,9a 〈Εάν η καρδιά μου ακολούθησε γυναίκα άλλου ανδρός,〉 9b 〈και εάν παραμόνεψα κρυφά στις θύρες της,〉 31,10a 〈τότε να αρέσει και η γυναίκα μου σε άλλον,〉 10b 〈και τα νήπιά μου να ταπεινωθούν.〉 Δεν είπε: «το μάτι μου», αλλά «ούτε η καρδιά μου». «Ούτε τη διάνοιά μου», λέγει, «δεν άφησα ποτέ να διαφθαρεί, πόσο μάλλον το σώμα.» Ακριβώς αυτό που λέγει ο Χριστός: «Όποιος βλέπει γυναίκα με σκοπό να την επιθυμήσει, έχει ήδη διαπράξει μοιχεία μαζί της μέσα στην καρδιά του». 31,11a 〈Διότι είναι ακάθεκτος θυμός οργής〉 11b 〈το να μιάνει κανείς τη γυναίκα ενός ανδρός.〉 31,12a 〈Διότι θα είναι φωτιά που καίει από όλα τα μέρη·〉 12b 〈και όπου εισέλθει, καταστρέφει από τις ρίζες.〉 Για ποιον λόγο όμως εξηγεί και την τιμωρία; «Γνώριζα», λέγει, «το μέγεθος της αδικίας, και εξέτασα με ακρίβεια την υπερβολή της βλάβης.» Πράγμα το οποίο, εάν το βιώναμε κι εμείς, δεν θα αμαρτάναμε. Ο πλεονέκτης, εάν γνώριζε την οδύνη και τον μαρασμό του φτωχού που υφίσταται την πλεονεξία, δεν θα έπραττε αυτό που έπραξε, αλλά ακόμη κι αν δεν τον συγκρατούσε ο φόβος του Θεού, θα τον είχε κάμψει η φυσική ευσπλαχνία. Αλλά το γνωρίζει μεν, δεν το γνωρίζει όμως όπως ο ίδιος που το πάσχει. «