Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 32:19

Έπειτα, λίγο αργότερα, αυτοί που τους έστειλαν, οι άξιοι στρατηγοί της φάλαγγας ή, για να πω κάτι πιο ταιριαστό για τους Κυνικούς, οι ποιμένες τους. Διότι δεν θα πω τίποτε περισσότερο —αν και μέσα μου σπαρταρώ να πω πολλά, σαν δεμένος ασκός γεμάτος με μούστο που βράζει ή σαν το φυσερό του χαλκιά που είναι γεμάτο αέρα— από σεβασμό προς εκείνον που τους έστειλε, έστω κι αν είναι ελαφρόμυαλος, αλλά και προς τους ίδιους, οι οποίοι ίσως δικαιούνται κάποια συγγνώμη, επειδή παρασύρθηκαν από την αγροικία τους, πηγαίνοντας όπου τους οδηγούσαν οι κακοί, αυτούς που ο φθόνος δημιούργησε εδώ εναντίον μας. Σοφοί, λύστε μου το πρόβλημα —διότι για μένα αυτό δεν είναι ευκολονόητο, εκτός κι αν κάποιος σοφός το εξηγήσει—: πώς ο ίδιος ο Πέτρος, ο κριτής των ποιμένων, προηγουμένως μεν μας εγκαθιστούσε με επιστολές τόσο προφανώς απαλλαγμένες από κάθε διπροσωπία, όπως θα σας πείσουν τα ίδια τα γράμματα που εστάλησαν σε μας, και μας τιμούσε με τα σύμβολα της ενθρόνισης, ενώ τώρα μας προέκυψε «ελάφι αντί για παρθένο»; Αυτά δεν είναι ολοφάνερα, αυτά χρειάζονται ερμηνευτή.

«Διότι, εάν ο χρόνος κάνει τους ανθρώπους σοφούς, πολύ περισσότερο ο Θεός.» 32,10a 〈Γι' αυτό είπα: Ακούστε με,〉 10b 〈και θα σας αναγγείλω όσα γνωρίζω.〉 32,11a 〈Δώστε προσοχή στα λόγια μου· 11b διότι θα μιλήσω ενώ εσείς ακούτε.〉 11b 〈Ιδού, άκουσα τους λόγους σας, έτεινα το ους μου μέχρι να κατανοήσω τη σκέψη σας,〉 11c 〈μέχρις ότου ερευνήσετε τους λόγους σας〉 32,12a 〈και μέχρι να σας καταλάβω.〉 12b 〈Και ιδού, δεν υπήρξε ανάμεσά σας κανείς που να ελέγξει τον Ιώβ,〉 12c 〈που να ανταπαντήσει στα λόγια του.〉 Ή εννοεί το εξής, ότι «ούτε τότε, όταν τον ελέγχατε, τον ελέγξατε όπως έπρεπε», ή ότι «αργότερα σιωπήσατε». 32,13 〈Για να μην πείτε: Βρήκαμε σοφία προσκολλώμενοι στον Κύριο·〉 32,14 〈αλλά σε άνθρωπο επιτρέψατε να πει τέτοια λόγια.〉 32,15a 〈Πτοήθηκαν, δεν απάντησαν πλέον,〉 15b 〈εξάντλησαν τους λόγους από μέσα τους.〉 32,16a 〈Περίμενα· διότι δεν μίλησαν,〉 16b 〈επειδή στάθηκαν αμίλητοι, δεν απάντησαν.〉 32,17 ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΔΕ ΤΟΝ ΛΟΓΟ Ο ΕΛΙΟΥΣ ΛΕΕΙ: 32,18a 〈Θα μιλήσω πάλι· διότι είμαι πλήρης λόγων,〉 18b 〈και το πνεύμα μέσα στην κοιλιά μου με καταπονεί,〉 32,19a 〈και η κοιλιά μου είναι σαν δεμένος ασκός γεμάτος με νέο κρασί〉 19b 〈ή σαν το φυσερό του χαλκιά που είναι δεμένο και έχει σχιστεί.〉 Αποδεικνύει ότι, ενώ από ώρα είχε την ωδίνη να πει αυτά τα λόγια, υπέμεινε και έκανε υπομονή και κόντευε να διαρραγεί· ώστε είναι αναγκαία η πολλή υπομονή, πράγμα που είναι περισσότερο από όλα έργο σοφίας, το να μπορεί κανείς να συγκρατεί τα λόγια του.

Μερικοί υποστηρίζουν ότι αυτοί οι δύο στίχοι δεν ανήκουν στον Ελιού, αλλά στον συγγραφέα, ο οποίος παρέθεσε στο ενδιάμεσο τη σιωπή των φίλων. Εγώ όμως υποστηρίζω ότι και αυτοί ανήκουν στον Ελιού, και ότι εδώ υπάρχει το σχήμα λόγου που ονομάζεται κατ' αποστροφήν. Διότι, σαν να απευθυνόταν στο μεταξύ σε κάποιον άλλον, λέει για αυτούς: «Γι' αυτό μιλώ, επειδή αυτοί έμειναν έκπληκτοι από τα λόγια του Ιώβ, και απέδειξαν μέσω της σιωπής τους ότι τα δικά τους λόγια ήταν παλαιά, σαθρά και άχρηστα»· γι' αυτό και προσθέτει: «Εγώ όμως υπέμεινα και δεν μίλησα, νομίζοντας ότι αυτοί θα μπορούσαν να αντικρούσουν. Επειδή όμως σταμάτησαν και δεν μπόρεσαν να προχωρήσουν περαιτέρω, έχοντας ανακοπεί από τα λόγια του Ιώβ, παρενέβην για να ελέγξω τα όσα ειπώθηκαν». «Η δε κοιλιά μου είναι σαν δεμένος ασκός με μούστο που βράζει. [Ο δε Σύμμαχος μεταφράζει: Σαν νέος οίνος που δεν έχει αεριστεί.] Ή σαν φυσερό σιδηρουργού που έχει σκιστεί.» Εδώ καταδεικνύεται ότι ο Ελιού, ενώ από ώρα αγωνιούσε να μιλήσει, υπέμενε και καρτερούσε, και κόντευε να διαρραγεί, ώστε χρειάστηκε μεγάλη υπομονή· πράγμα που αποτελεί κατεξοχήν έργο σοφίας, το να μπορεί δηλαδή κανείς να συγκρατεί τα λόγια του.

Και έτσι έγινε, και το βλέπουμε αυτό στην πράξη ξεκάθαρα, και ξεχύθηκε η διδασκαλία σαν ποτάμι προς εκείνους που ήταν άξιοί της. Και άνοιξαν το στόμα τους με τον λόγο του Θεού και είλκυσαν το Πνεύμα και, όντας γεμάτοι από θεία ρήματα, δεν άντεχαν να σιωπούν. Και τους πίεζε το Πνεύμα να ανοίξουν τα χείλη, σαν δεμένος ασκός με μούστο που βράζει και σαν σκισμένο φυσερό σιδηρουργού. Και αφού τα άνοιξαν και δίδαξαν, η διδαχή τους κληροδοτήθηκε, όπως θέσπισε η Σοφία, «εις γενεάς αιώνων».

Αυτό όμως που επιδιώκεται τώρα από εμάς είναι το να υπερισχύουμε όλων στην κακία και να βρισκόμαστε υπεράνω όλων όσων διαθέτουν τη σοφία του Θεού, έστω κι αν μας σκεπάζει το σκοτάδι της άγνοιας. Και το χειρότερο, να μην ονομάζεται η αρετή αρετή, ούτε το καλό καλό, ούτε ο ήλιος φως, μέσα από τα οποία εξοικειωνόμαστε με τα καλά και με τον Θεό καθώς ζούμε και απαλλασσόμαστε από τα επίγεια, αλλά να θεωρούνται αυτά ανοησία και παραφροσύνη και διαταραχή της λογικής. Γι' αυτόν τον λόγο θα μιλήσω, λέει, για να αναπαυθώ, ανοίγοντας τα χείλη μου· διότι είμαι γεμάτος από λόγια και με πιέζει εσωτερικά το πνεύμα μου, και η κοιλιά μου είναι σαν δεμένος ασκός με μούστο που βράζει ή σαν ραγισμένο φυσερό του σιδερά. Διότι ούτε εγώ πρόκειται να ντραπώ άνθρωπο για χάρη του δικαίου, ούτε θα δειλιάσω μπροστά σε θνητό· διότι δεν ξέρω να προσωποληπτώ· ειδάλλως και εμένα θα με φάνε οι σκόροι. Εάν βεβαίως ο Θεός και Πατέρας εργάζεται μέχρι τώρα για τη σωτηρία των θνητών και ο Υιός αυτό επιθυμεί, ανυψώνοντας από τη γη με το δεξί Του χέρι εκείνους που Τον αγάπησαν, ποιος είναι αυτός που λέει ότι δεν ανέρχεται σε τέλειο άνδρα, στο μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού, εκείνος που επιλέγει να κοπιάζει για την αρετή; Και αν ισχύει αυτό, πώς να μην είναι ο τελικός σκοπός; Και αν δεν ισχύει αυτό, τότε γιατί βαπτιστήκαμε; Και γιατί καλούμαστε να μεταλάβουμε τα άγια ως άγιοι από τον ιερουργό;