Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 33:6

5 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ἐκ πηλοῦ διήρτισαι σὺ ὡς καὶ ἐγώ, ἐκ τοῦ αὐτοῦ διηρτίσμεθα.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–5 από 5

Μέγας Βασίλειος Κατὰ Εὐνομίου λόγοι ιβʹ
Καίτοιγε, εἴπερ ἀληθὲς ἦν, ὅτι ὧν τὰ ὀνόματα διενήνοχεν, ἐναντίως ἔχουσιν αἱ οὐσίαι, ἐχρῆν δήπου καὶ Παῦλον καὶ Πέτρον καὶ ἁπαξαπλῶς ἀνθρώπους ἅπαντας ἑτερουσίους ἀλλήλοις εἶναι. Ἐπεὶ δὲ τοῦτο οὐδεὶς οὕτως ἀμαθὴς καὶ τῆς κοινῆς φύσεως ἀνεπίσκεπτος, ὥστ᾽ ἂν εἰπεῖν προαχθῆναι· Ἐκ πηλοῦ γὰρ, φησὶ, διήρτισαι σὺ, ὡς κἀγώ· οὐδὲν ἕτερον τοῦ λόγου ἢ τὸ ὁμοούσιον πάντων ἀνθρώπων ἀποσημαίνοντος· ψευδὴς ὁ τῇ διαφορᾷ τῶν ὀνομάτων τὸ τῆς οὐσίας διάφορον ἕπεσθαι σοφιζόμενος. Οὐ γὰρ τοῖς ὀνόμασιν ἡ τῶν πραγμάτων φύσις ἀκολουθεῖ, ἀλλ᾽ ὕστερα τῶν πραγμάτων εὕρηται τὰ ὀνόματα. Εἰ γὰρ τοῦτο ἦν ἀληθὲς, ἔδει καὶ ὧν προσηγορίαι εἰσὶν αἱ αὐταὶ, μίαν καὶ τὴν αὐτὴν οὐσίαν εἶναι. Οὐκοῦν ἐπειδὴ οἱ κατ᾽ ἀρετὴν τέλειοι τῆς τοῦ Θεοῦ προσηγορίας ἠξίωνται, ὁμοούσιοι ἂν εἶεν τῷ Θεῷ τῶν ὅλων οἱ ἄνθρωποι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και όμως, αν ήταν αλήθεια ότι εκείνων των οποίων τα ονόματα διαφέρουν, οι ουσίες είναι διαφορετικές, θα έπρεπε βεβαίως και ο Παύλος και ο Πέτρος και γενικώς όλοι οι άνθρωποι να είναι ετερούσιοι μεταξύ τους. Επειδή όμως κανείς δεν είναι τόσο αμαθής και τόσο απρόσεκτος ως προς την κοινή φύση, ώστε να παρασυρθεί και να πει κάτι τέτοιο· «διότι από πηλό», λέει, «έχεις πλαστεί εσύ, όπως κι εγώ»· λόγος που δεν υποδηλώνει τίποτε άλλο παρά το ομοούσιο όλων των ανθρώπων· ψεύδεται εκείνος που σοφίζεται ότι τη διαφορά των ονομάτων την ακολουθεί η διαφορά της ουσίας. Διότι η φύση των πραγμάτων δεν ακολουθεί τα ονόματα, αλλά τα ονόματα έχουν επινοηθεί μετά τα πράγματα. Εάν μάλιστα αυτό ήταν αλήθεια, θα έπρεπε και εκείνα που έχουν τις ίδιες προσηγορίες, να έχουν και μία και την αυτή ουσία. Επομένως, επειδή οι τέλειοι στην αρετή έχουν αξιωθεί της προσηγορίας του Θεού, θα κατέληγαν οι άνθρωποι να είναι ομοούσιοι με τον Θεό των όλων.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δʹ Ὅτι ἀπαρατήρητος τῇ Γραφῇ τῶν συλλαβῶν τούτων ἡ χρῆσις. Ἡμεῖς δὲ κεχρῆσθαι μὲν πολλαχοῦ ταῖς φωναῖς ταύταις καὶ τὸν τῆς ἀληθείας λόγον ὁμολογοῦμεν· οὐ μὴν τήν γε τοῦ Πνεύματος ἐλευθερίαν δουλεύειν πάντως φαμὲν τῇ σμικροπρεπείᾳ τῶν ἔξωθεν, ἀλλὰ κατὰ τὸ ἀεὶ προστυγχάνον, οἰκείως ταῖς χρείαις ὑπαλλάττειν τὰς ἐκφωνήσεις. Οὐ γὰρ πάντως τὸ ἐξ οὗ τὴν ὕλην σημαίνει, καθὼς ἐκείνοις δοκεῖ· ἀλλὰ συνηθέστερον τῇ Γραφῇ ἐπὶ τῆς ἀνωτάτω αἰτίας τὴν φωνὴν ταύτην παραλαμβάνειν. Ὡς ἐπὶ τοῦ· «Εἷς Θεός, ἐξ οὗ τὰ πάντα.» Καὶ πάλιν· «Τὰ δὲ πάντα ἐκ τοῦ Θεοῦ.» Κέχρηται μέντοι καὶ ὁ τῆς ἀληθείας λόγος τῇ λέξει ταύτῃ καὶ ἐπὶ τῆς ὕλης πολλάκις, ὡς ὅταν λέγῃ· «Ποιήσεις τὴν κιβωτὸν ἐκ ξύλων ἀσήπτων.» Καί· «Ποιήσεις τὴν λυχνίαν ἐκ χρυσίου καθαροῦ.» Καί· «Ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἐκ γῆς χοϊκός.» Καί· «Ἐκ πηλοῦ διήρτισαι σὺ ὡς καὶ ἐγώ.» Ἀλλ᾽ οὗτοι ἵνα, ὡς ἔφαμεν, τῆς φύσεως τὸ διάφορον παραστήσωσι, τῷ Πατρὶ μόνῳ προσήκειν τὴν λέξιν ταύτην ἐνομοθέτησαν. Τὰς μὲν ἀρχὰς τῆς παρατηρήσεως λαβόντες παρὰ τῶν ἔξωθεν, οὐ πάντα δὲ ἐκείνοις δι᾽ ἀκριβείας δουλεύσαντες· ἀλλὰ τῷ μὲν Υἱῷ, κατὰ τὴν ἐκείνων νομοθεσίαν, τὴν τοῦ ὀργάνου προσηγορίαν ἐπέθηκαν, τῷ δὲ Πνεύματι τὴν τοῦ τόπου. Ἐν Πνεύματι γὰρ λέγουσι· καὶ διὰ Υἱοῦ λέγουσι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄ Ότι η χρήση αυτών των συλλαβών δεν τηρείται σχολαστικά στην Αγία Γραφή. Εμείς δε ομολογούμε ότι και ο λόγος της αλήθειας έχει χρησιμοποιήσει σε πολλά σημεία αυτές τις εκφράσεις· δεν ισχυριζόμαστε όμως ότι η ελευθερία του Πνεύματος υποδουλώνεται οπωσδήποτε στη μικροπρέπεια της κοσμικής σοφίας, αλλά ότι, ανάλογα με την εκάστοτε περίσταση, εναλλάσσει τις εκφωνήσεις κατάλληλα προς τις ανάγκες. Διότι η έκφραση «εξ ου» δεν υποδηλώνει πάντοτε την ύλη, όπως νομίζουν εκείνοι· αλλά είναι πιο συνηθισμένο στην Αγία Γραφή να χρησιμοποιείται αυτή η έκφραση για το ανώτατο αίτιο. Όπως στο εξής: «Ένας Θεός, από τον οποίο προέρχονται τα πάντα». Και πάλι: «Τα δε πάντα προέρχονται εκ του Θεού». Έχει βέβαια χρησιμοποιήσει και ο λόγος της αλήθειας αυτή τη λέξη πολλές φορές και για την ύλη, όπως όταν λέει: «Θα κατασκευάσεις την κιβωτό από άσηπτα ξύλα». Και: «Θα κατασκευάσεις τη λυχνία από καθαρό χρυσό». Και: «Ο πρώτος άνθρωπος από γη, χοϊκός». Και: «Από πηλό έχεις κατασκευαστεί εσύ, όπως κι εγώ». Αλλά αυτοί, για να παραστήσουν, όπως είπαμε, τη διαφορά της φύσεως, νομοθέτησαν ότι αυτή η λέξη αρμόζει μόνο στον Πατέρα. Έλαβαν μεν τις αρχές αυτής της σχολαστικής διάκρισης από τους έξωθεν, χωρίς όμως να υποταχθούν με ακρίβεια σε εκείνους στα πάντα· αλλά στον μεν Υιό, σύμφωνα με τη νομοθεσία εκείνων, απέδωσαν την ονομασία του οργάνου, στο δε Πνεύμα την ονομασία του τόπου. Διότι λένε «εν Πνεύματι»· και λένε «διά Υιού».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
εὐγενεῖς οὖν ἄρα παρὰ Θεῷ, καθάπερ οὖν ἀρτίως εἰρήκαμεν, οὐχ οἱ πλοῦτον ἔχοντες, καὶ χρημάτων περιουσίαις περιχεόμενοι, καὶ λαμπραῖς ἐπιχαίροντες ταῖς ἐν κόσμῳ τιμαῖς, ἀλλ᾽ οἱ βίῳ σεμνῷ καὶ πολιτείᾳ συννόμῳ διαφανεῖς. <Οἶδα ὅτι σπέρμα Ἁβραάμ ἐστε· ἀλλὰ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι, ὅτι ὁ λόγος ὁ ἐμὸς οὐ χωρεῖ ἐν ὑμῖν.> Πολυτρόπως αὐτοῖς τὸ ἐκ τῆς συγγενείας τῆς πρὸς Ἁβραὰμ καύχημά τε καὶ φρόνημα παντελῶς εἰκαῖον καὶ οὐδεμίαν ἔχον τὴν ὄνησιν ἐπιδεικνὺς, τὰ τοιαῦτά φησιν, ἵνα ζητῶσι τὴν ἀληθῆ καὶ Θεῷ φίλην εὐγένειαν. ὁρᾷ γὰρ οὐκ εἰς σάρκα Θεὸς, κατὰ τὸ εἰρημένον παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ “Ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδὲν,” ἀποδέχεται μᾶλλον καὶ ἐπαίνου παντὸς ἀξιοῖ τὸ ἐν ψυχαῖς εὐγενὲς, καὶ συγγένειαν οἶδεν ἔχοντας ἀληθῆ, οὕσπερ ἂν ἡ τῶν ἔργων ὁμοιότης ἤτοι τῶν ἐθῶν ἡ ταυτότης εἰς μίαν ὥσπερ ἀρετὴν συναγείρουσα, ταῖς ἴσαις τῶν ἀγαθῶν ἰδέαις ἐπισεμνύνεσθαι ποιεῖ, ἀναλόγως δὲ τούτοις καὶ τὸ ἐναντίον. ἐπεὶ κατὰ τίνα τρόπον ἀπὸ γῆς ὄντες ἡμεῖς, καὶ ἐκ πηλοῦ διηρτισμένοι, κατὰ τὸ γεγραμμένον, χρηματιοῦμεν τοῦ πάντων Δεσπότου, καθάπερ οὖν ὁ Παῦλός φησι “Γένος οὖν ὑπάρχοντες τοῦ ”Θεοῦ;” ὁμολογουμένως μὲν γὰρ συγγενεῖς γεγόναμεν αὐτῷ διὰ τὴν σάρκα τὴν ἐν τῷ κατὰ Χριστὸν μυστηρίῳ· ἀλλ᾽ ἔστι πως καὶ καθ᾽ ἕτερον τρόπον τοῦτο συνυπάρχον ἰδεῖν ἀληθές.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ευγενείς, λοιπόν, ενώπιον του Θεού, όπως ακριβώς είπαμε προηγουμένως, δεν είναι όσοι έχουν πλούτο και περιβάλλονται από αφθονία χρημάτων και χαίρονται για τις λαμπρές τιμές του κόσμου, αλλά εκείνοι που διακρίνονται για τον σεμνό τους βίο και την ενάρετη πολιτεία τους. «Γνωρίζω ότι είστε σπέρμα του Αβραάμ· αλλά ζητάτε να με σκοτώσετε, επειδή ο λόγος ο δικός μου δεν χωράει μέσα σας.» Επιδεικνύοντάς τους με πολλούς τρόπους ότι το καύχημά τους και το φρόνημά τους που πηγάζει από τη συγγένειά τους με τον Αβραάμ είναι εντελώς μάταιο και δεν προσφέρει καμία ωφέλεια, λέει αυτά τα λόγια, ώστε να αναζητήσουν την αληθινή και αγαπητή στον Θεό ευγένεια. Διότι ο Θεός δεν αποβλέπει στη σάρκα, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν από τον ίδιο τον Σωτήρα μας Χριστό, «Η σάρκα δεν ωφελεί σε τίποτα», αλλά μάλλον αποδέχεται και θεωρεί άξια κάθε επαίνου την ευγένεια των ψυχών, και αναγνωρίζει ότι έχουν αληθινή συγγένεια εκείνοι, τους οποίους η ομοιότητα των έργων ή η ταύτιση των ηθών, συγκεντρώνοντάς τους τρόπον τινά σε μία αρετή, τους κάνει να καυχώνται για τις ίδιες μορφές των αγαθών, και κατ' αναλογίαν ισχύει και το αντίθετο. Επειδή, με ποιον τρόπο εμείς, που προερχόμαστε από το χώμα και είμαστε πλασμένοι από πηλό, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, θα ονομαζόμασταν οικείοι του Δεσπότη των πάντων, όπως ακριβώς λέει ο Παύλος, «Όντας λοιπόν γένος του Θεού;» Διότι, ομολογουμένως, έχουμε γίνει συγγενείς του μέσω της σάρκας στο κατά Χριστόν μυστήριο· αλλά μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι αυτό συνυπάρχει και είναι αληθές κατά κάποιον τρόπο και με διαφορετικό τρόπο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν Ἰώβ
καὶ ὅρα, ὕστερος οὗτος φθέγγεται πολλά, ὧν ὁ θεὸς μέλλει λέγειν, ἵνα μᾶλλον ὁ θεὸς ἀπολογήσηται, ὅταν καὶ παρὰ τοῦ ὁμοδούλου τὰ αὐτὰ ἀκούσῃ, ἅπερ ὕστερον παρὰ τοῦ δεσπότου. τοῦτο καὶ ἡμεῖς ποιοῦμεν ἐπὶ τῶν οἰκετῶν· ὅταν οἱ σύνοικοι αὐτοῖς ἐγκαλέσωσιν, τότε μάλιστα καὶ ἡμεῖς ἐπιτιθέμεθα. ἐκείνοις γὰρ ἐγκαλέσαι οὐκ ἔχει ὡς ἀδίκως τοῦτο ποιοῦσιν. 33,4a 〈πνεῦμα θεῖον τὸ ποιῆσάν με,〉 4b 〈πνοὴ δέ,〉 φησίν, 〈παντοκράτορος ἡ διδάσκουσά με.〉 33,5a 〈ἐὰν δυνηθῇς, δός μοι ἀπόκρισιν πρὸς ταῦτα,〉 5b 〈ὑπόμεινον καὶ στῆθι σὺ κατ᾽ ἐμὲ καὶ ἐγὼ κατὰ σέ.〉 33,6a 〈ἐκ πηλοῦ διήρτισαι σὺ ὡς καὶ ἐγώ,〉 6b 〈ἐκ τοῦ αὐτοῦ διηρτίσμεθα πηλοῦ.〉 ἐπειδὴ ἔλεγεν· «εἴ γε ἦν ὁ διακρίνων» καὶ ὅτι «ἄνθρωπός εἰμι», «ἰδού, ἐγὼ κατὰ σέ εἰμι, ἐκ τοῦ αὐτοῦ ἐσμεν», φησίν, «πηλοῦ». 33,7a 〈οὐχὶ ὁ φόβος μου στροβήσει σε,〉 7b 〈οὐδὲ ἡ χείρ μου βαρεῖα ἐπὶ σοὶ ἔσται.〉 ἃ περὶ τοῦ θεοῦ ἔλεγεν. 33,8a 〈πλὴν εἶπας ἐν ὠσί μου,〉 8b 〈φωνὴν δὲ ῥημάτων σου ἀκήκοα,〉 33,9a 〈διότι λέγεις, ὅτι· καθαρός εἰμι, οὐχ ἥμαρτον τοῖς ἔργοις,〉 9b 〈ἄμεμπτος δέ εἰμι· οὐ γὰρ ἠνόμησα,〉 33, 10a 〈μέμψιν δὲ κατ᾽ ἐμοῦ εὗρεν.〉 ἐπειδὴ περὶ τοῦ θεοῦ ἔλεγεν· οὐκ εἰσακούσεταί μου, «τοῦτό ἐστιν, ὃ ἐγκαλεῖς», φησίν, «ὅτι οὐκ εἰσήκουσέ σου τῆς δίκης. πόθεν δῆλον, εἰπέ μοι, ὅτι οὐκ εἰσήκουσεν; ὅτι κολάζει καὶ τιμωρεῖται;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και πρόσεξε, αυτός ο τελευταίος λέει πολλά από όσα πρόκειται να πει ο Θεός, ώστε ο Θεός να δικαιωθεί περισσότερο, όταν ακούσει και από τον ομόδουλό του τα ίδια ακριβώς πράγματα, τα οποία αργότερα θα ακούσει από τον Δεσπότη. Αυτό κάνουμε και εμείς στους υπηρέτες: όταν τους κατηγορούν οι σύνδουλοί τους, τότε κυρίως επιτιθέμεθα και εμείς. Διότι δεν μπορεί να τους κατηγορήσει ότι το κάνουν αυτό άδικα. 33,4a «Το θείο πνεύμα είναι αυτό που με έπλασε», 4b «και η πνοή», λέει, «του Παντοκράτορος είναι αυτή που με διδάσκει». 33,5a «Εάν μπορέσεις, δώσε μου απάντηση σε αυτά», 5b «υπόμεινε και στάσου εσύ απέναντί μου, και εγώ απέναντί σου». 33,6a «Από πηλό έχεις πλαστεί εσύ, όπως και εγώ», 6b «από τον ίδιο πηλό έχουμε κατασκευαστεί». Επειδή έλεγε: «εάν βέβαια υπήρχε κριτής» και ότι «άνθρωπος είμαι», [του απαντά:] «Ιδού, εγώ είμαι όμοιός σου, από τον ίδιο πηλό», λέει, «είμαστε πλασμένοι». 33,7a «Ο φόβος μου δεν θα σε ταράξει», 7b «ούτε το χέρι μου θα πέσει βαρύ επάνω σου»· πράγματα τα οποία εκείνος έλεγε για τον Θεό. 33,8a «Όμως, είπες στα αυτιά μου», 8b «και τη φωνή των λόγων σου την άκουσα», 33,9a «διότι λες ότι: καθαρός είμαι, δεν αμάρτησα με τα έργα μου», 9b «και άμεμπτος είμαι· διότι δεν παρανόμησα», 33,10a «αλλά βρήκε αφορμή κατηγορίας εναντίον μου». Επειδή έλεγε για τον Θεό: "δεν θα με εισακούσει", «αυτό είναι που του προσάπτεις», λέει, «ότι δεν εισάκουσε τη δίκαιη υπόθεσή σου. Από πού είναι φανερό, πες μου, ότι δεν εισάκουσε; Επειδή κολάζει και τιμωρεί;»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Βιβλιοθήκη
Περὶ τοίνυν τούτων διαλαβὼν πειρᾶται αἰτίαν ἀποδιδόναι τῆς εἰρημένης διαφόρου τάξεως· καί φησιν ὡς ἐπειδὴ ἐν ἡμῖν πρῶτον τὸ αἷμα συνίσταται, εἶτα μεταβάλλεται εἰς σάρκα, φυσικῶς ἡ γραφὴ κινουμένη τὴν τάξιν ταύτην καὶ κατὰ τὴν τῶν μυστηρίων διήγησιν ἐφύλαξεν. Ἡ δὲ ἀνάπαλιν τάξις τῆς κοινῆς τραπέζης μιμεῖται τὴν τάξιν· πρῶτον γὰρ ἐπ᾽ αὐτῆς ὁ ἄρτος προτίθεται, εἶτα ὁ οἶνος ἐπιφέρεται. Τὴν δὲ κοινὴν ταύτην τράπεζαν μιμεῖσθαι πάλιν τὴν πλάσιν ἡμῶν· ἐπειδὴ γάρ, ὡς δοκεῖ τῷ Ἰώβ, ἐκ πηλοῦ διεπλάσθημεν, ὁ δὲ πηλὸς ἐκ γῆς ἐστι καὶ ὕδατος, πλάσις δέ ἐστι τρόπον τινὰ καὶ ἡ τροφὴ ἀναπληροῦσα καὶ ἀναπλάττουσα τὸ ἀπορρέον, διὰ τοῦτο ὥσπερ ἐν τῇ παρὰ Θεοῦ πλάσει τὸ ξηρὸν προείληπται τοῦ ὑγροῦ, οὕτω καὶ ἐν τῇ μιμήσει τῆς παρ᾽ ἡμῖν πλάσεως ὁ ἄρτος τοῦ οἴνου προλαμβάνεται. Καὶ αὐτὸς μὲν τοιαῦτά τινα περὶ τῆς τάξεως φυσιολογεῖ, εἰ καὶ θειοτέρας θεωρίας ταπεινότερον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αφού, λοιπόν, πραγματεύθηκε αυτά, προσπαθεί να εξηγήσει την αιτία της προαναφερθείσας διαφορετικής σειράς. Και λέει ότι, επειδή μέσα μας πρώτα σχηματίζεται το αίμα και έπειτα μεταβάλλεται σε σάρκα, η Γραφή κινούμενη με φυσικό τρόπο διατήρησε αυτή τη σειρά και κατά την αφήγηση των μυστηρίων. Η αντίστροφη, πάλι, σειρά μιμείται την τάξη του κοινού τραπεζιού· διότι σε αυτό πρώτα παρατίθεται ο άρτος και έπειτα προσφέρεται ο οίνος. Και ότι αυτό το κοινό τραπέζι μιμείται πάλι την πλάση μας· διότι επειδή, όπως θεωρεί ο Ιώβ, πλαστήκαμε από πηλό, και ο πηλός προέρχεται από χώμα και νερό, και η τροφή είναι κατά κάποιον τρόπο μια πλάση, καθώς αναπληρώνει και αναπλάθει αυτό που φθείρεται, γι' αυτό ακριβώς, όπως στην πλάση από τον Θεό το ξηρό προηγείται του υγρού, έτσι και στη μίμηση της δικής μας πλάσης ο άρτος προηγείται του οίνου. Και ο ίδιος βέβαια κάνει τέτοιου είδους φυσικές ερμηνείες σχετικά με τη σειρά, αν και με τρόπο κατώτερο σε σύγκριση με μια πιο θεία θεωρία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες