Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 37:7

Έπειτα, μετά από πολλά, λέει: 36,21a 〈αλλά πρόσεξε, μην πράξεις άδικα.〉 Δεν είπε ότι: «έπραξας». 36,24a 〈Να θυμάσαι, λοιπόν, Ιώβ, ότι είναι μεγάλα τα έργα του,〉 24b 〈τα οποία εξύμνησαν άνδρες〉. 36,25a 〈Κάθε άνθρωπος είδε στον εαυτό του,〉 25b 〈όσοι θνητοί πληγώνονται.〉 Δηλαδή: εκείνοι που χάνονται καθημερινά, όσους εξολοθρεύει. 36,27a 〈Και από αυτόν είναι μετρημένες οι σταγόνες της βροχής.〉 Εδώ υποδηλώνει τη γνώση και την πρόνοια. 36,28b 〈Και άπλωσε ως σκιά τα σύννεφα πάνω από αναρίθμητους θνητούς.〉 28c 〈Και όρισε ώρα για τα ζώα,〉 28d 〈και γνωρίζουν την τάξη της ανάπαυσής τους.〉 Αν και από τη φύση τους είναι στερημένα από το λογικό, το γνώρισαν. Κάνει προοίμιο για αυτά, για τα οποία πρόκειται ο Θεός να συνομιλήσει μαζί του. 36,28e 〈Με όλα αυτά,〉 λέει, 〈δεν εξίσταται η διάνοιά σου;〉 Δεν είπε: «δεν θαυμάζει;», αλλά «δεν εξίσταται;» —διότι όντως προκαλείται έκσταση και δέος, πώς τα άλογα ζώα διατηρούν τόση ευταξία—, για να μάθεις ότι και εσύ δεν κυβερνιέσαι από το λογικό σου, αλλά από Εκείνον που έδωσε το λογικό. Και μετά από πολλά λέει: 37,7b 〈για να γνωρίσει κάθε άνθρωπος τη δική του αδυναμία.〉 «Γι' αυτό», λέει, «είναι τόσο μεγάλα τα δημιουργήματά του, γι' αυτό υπάρχει ψύχος και καύσωνας, γι' αυτό υπάρχει η ανωμαλία των καιρικών φαινομένων.» Διότι, μήπως δεν ήταν δυνατόν να υπάρξει μια άριστη κράση; Αλλά το έκανε για να εμποδίσει από παντού το υπεροπτικό και επαναστατημένο φρόνημα, για να γνωρίσει κάθε άνθρωπος τη δική του αδυναμία. Μπροστά στο ψύχος του, λέει, ποιος θα μπορέσει να σταθεί;

ΚΑΝΟΝΑΣ ΡΚΣΤ'. Αποφασίστηκε ότι, οποιοσδήποτε πει ότι στην Κυριακή Προσευχή οι άγιοι λέγουν το «άφες ημίν τα οφειλήματα ημών» επειδή δεν το λέγουν υπέρ του εαυτού τους –δεδομένου ότι σε αυτούς δεν είναι πλέον αναγκαία αυτή η αίτηση– αλλά υπέρ των άλλων, των αμαρτωλών που υπάρχουν στον λαό τους, και ότι δεν λέγει ο καθένας από τους αγίους «άφες μοι τα οφειλήματά μου», αλλά «άφες ημίν τα οφειλήματα ημών», ώστε να νοείται ότι ο δίκαιος παρακαλεί μάλλον υπέρ των άλλων παρά υπέρ του εαυτού του, ας είναι αναθεματισμένος. Διότι άγιος και δίκαιος ήταν ο απόστολος Ιάκωβος, όταν έλεγε: «Διότι σε πολλά σφάλλουμε όλοι». Επειδή, για ποιο λόγο προστίθεται το «όλοι», αν όχι για να εναρμονιστεί αυτή η έννοια και με τον ψαλμό όπου αναγιγνώσκεται: «Μην εισέλθεις σε κρίση με τον δούλο σου, διότι ουδείς ζωντανός θα δικαιωθεί ενώπιόν σου»; Και στην προσευχή του σοφότατου Σολομώντα: «Δεν υπάρχει άνθρωπος που δεν αμάρτησε». Και στο βιβλίο του αγίου Ιώβ: «Στο χέρι κάθε ανθρώπου βάζει σημάδι, ώστε κάθε άνθρωπος να γνωρίσει την ασθένειά του». Εξού και ο άγιος και δίκαιος προφήτης Δανιήλ λέγει στον πληθυντικό: «Αμαρτήσαμε, ανομήσαμε» και τα υπόλοιπα, τα οποία εκεί ταπεινόφρονα και αληθινά ομολογεί, για να μη νομιστεί, όπως κάποιοι αντιλαμβάνονται αυτό, ότι μιλάει όχι για τις δικές του αμαρτίες, αλλά μάλλον για τις αμαρτίες του λαού του.

Ερμηνεία. Και αυτός ο Κανόνας αναφέρεται στην ίδια με την ανωτέρω φρενοβλάβεια των Πελαγιανών· διότι τους αναθεματίζει επειδή λένε ότι οι άγιοι, όταν αναφέρουν στην Κυριακή προσευχή, το Πάτερ ημών, τα λόγια αυτά, «Άφες εις ημάς τας αμαρτίας μας», δεν τα λένε για τον εαυτό τους, επειδή οι ίδιοι δεν χρειάζονται τέτοια δέηση ως απαθείς και αναμάρτητοι, αλλά τα λένε για τις αμαρτίες των άλλων· διότι και ο άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος λέει: Πολλά σφάλλουμε όλοι μας. Και ο Δαβίδ: Μην έλθεις, Κύριε, σε κρίση με τον δούλο σου, επειδή κανένας ζωντανός άνθρωπος δεν μπορεί να φανεί δίκαιος ενώπιόν σου. Και ο Σολομών στην προσευχή που έκανε προς τον Θεό, αφού έχτισε τον ναό, λέει: Δεν υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο, ο οποίος να μην αμάρτησε. Και ο Ιώβ: Κατασφραγίζει τα χέρια του ανθρώπου, για να γνωρίσει κάθε άνθρωπος την ασθένειά του. Αλλά και ο προφήτης Δανιήλ προσευχόμενος, λέει μεν πρώτα στον πληθυντικό: Αμαρτήσαμε, ανομήσαμε· έπειτα προσθέτει στον ενικό ότι: Εξομολογούμουν τις αμαρτίες μου και τις αμαρτίες του λαού μου· και αυτό το λέει τόσο καθαρά, για να μη νομίσει κανείς ότι μίλησε για τις αμαρτίες του λαού του και όχι για τις δικές του, επιστομίζοντας προφητικά εκείνους που επρόκειτο κακώς να πουν κάτι τέτοιο.