Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 38:6

Εάν πάλι υποθέσεις ότι κάποιο άλλο σώμα, βαρύτερο από τη γη, την εμποδίζει να μετακινηθεί προς τα κάτω, θα πρέπει να σκεφτείς ότι και εκείνο έχει ανάγκη από κάτι παρόμοιο που θα το συγκρατεί και δεν θα το αφήνει να πέσει. Και αν μπορέσουμε, πλάθοντας κάτι με τη φαντασία μας, να το υποθέσουμε για εκείνο, ο νους μας θα αναζητήσει και πάλι το δικό του στήριγμα, και έτσι θα καταπέσουμε στο άπειρο, επινοώντας διαρκώς νέα θεμέλια για εκείνα που κάθε φορά ανακαλύπτουμε. Και όσο περισσότερο προχωρούμε με τη λογική, τόσο μεγαλύτερη αναγκαζόμαστε να εισαγάγουμε τη στηρικτική δύναμη, η οποία θα μπορεί να αντιστέκεται συνολικά σε ολόκληρο το υπερκείμενο βάρος. Γι' αυτό, βάλε όρια στη διάνοιά σου, μήπως τυχόν ελέγξει την περιέργειά σου ο λόγος του Ιώβ, καθώς θα περιεργάζεσαι τα ακατάληπτα, και ερωτηθείς και εσύ από αυτόν: «Πάνω σε τι έχουν στερεωθεί οι κρίκοι της;». Αλλά και αν κάποτε ακούσεις στους Ψαλμούς: «Εγώ στερέωσα τους στύλους της», να θεωρήσεις ότι ονομάζει στύλους τη συνεκτική της δύναμη. Διότι το «Πάνω σε θάλασσες την εθεμελίωσε», τι άλλο φανερώνει, παρά το ότι η φύση του νερού έχει περιχυθεί από παντού στη γη; Πώς λοιπόν το νερό, ενώ είναι ρευστό και από τη φύση του ρέπει προς τα κάτω, παραμένει μετέωρο και δεν απορρέει πουθενά; Εσύ όμως δεν συλλογίζεσαι ότι την ίδια ή και ακόμη μεγαλύτερη απορία προκαλεί στη λογική το γεγονός ότι η γη κρέμεται από μόνη της, ενώ είναι βαρύτερη ως προς τη φύση της.

Δείχνει ότι ο σεισμός δεν θα είναι επιφανειακός ούτε συνηθισμένος, με τον αναβρασμό να περιορίζεται μόνο στην επιφάνεια, αλλά θα ανατρέψει την ίδια την έδρα της, και ο κλονισμός της θα την διαπεράσει ολόκληρη. Τα θεμέλια της γης, όμως, είναι άγνωστα στην ανθρώπινη φύση, όπως διδαχθήκαμε στο βιβλίο του Ιώβ, όταν ο Κύριος λέει: «Πού ήσουν όταν εγώ θεμελίωνα τη γη; Ανάγγειλέ μου, εάν διαθέτεις σύνεση. Ποιος καθόρισε τα μέτρα της, εάν γνωρίζεις; Ή ποιος άπλωσε το σχοινί μέτρησης επάνω της; Πάνω σε τι έχουν στερεωθεί οι κρίκοι της; Και ποιος είναι αυτός που τοποθέτησε τον ακρογωνιαίο λίθο της;» — Ή ίσως, σύμφωνα με την αντίληψη των θύραθεν σοφών, ο Κύριος θεμελίωσε τη γη στο κέντρο της σφαίρας που περιέχει τον κόσμο, ώστε χάρη στην ισορροπία της, καθώς απέχει εξίσου από κάθε σημείο του ουρανού, να στέκεται με ασφάλεια και να έχει στερεωθεί αταλάντευτα. Εάν όμως η γη έχει στηριχθεί με τόσο μεγάλη σταθερότητα, είναι προφανές ότι, κλονιζόμενη εκ θεμελίων, θα μετατοπιστεί από την υπάρχουσα βάση της.

Βλέπεις πώς ήμερα, πώς διορθωτικά και ελεγκτικά του ομιλεί; «Ζώσε σαν άνδρας την οσφύ σου, θα σε ρωτήσω και εσύ να μου αποκριθείς». Επειδή ήταν καταβεβλημένος από την αθυμία, τον ανορθώνει με τα λόγια του ώστε να προσέχει τα λεγόμενα, και προάγει τον λόγο μέσα από ερωτήσεις, πράγμα που είναι ιδιαίτερα ελεγκτικό. Μάλιστα, του δείχνει ότι τα πάντα τα ποιεί με σοφία και σύνεση, και πως δεν ήταν δυνατόν, για Εκείνον που κατεργάζεται τόσα πολλά με σοφία και σύνεση, να παραβλέψει απλώς και στην τύχη τον άνθρωπο να υποφέρει δεινά, για χάρη του οποίου κατασκεύασε τα πάντα. «Πού ήσουν, όταν εθεμελίωνα τη γη; Απάντησέ μου, εάν διαθέτεις σύνεση, ποιος έθεσε τα μέτρα της, εάν γνωρίζεις, ή ποιος άπλωσε επάνω της το νήμα της στάθμης; Πάνω σε τί έχουν στηριχθεί τα θεμέλιά της; Και ποιος είναι αυτός που έβαλε τον ακρογωνιαίο λίθο της;» «Τί λες;» αναφέρει. «Τη γη την εστήριξα με τόση ακρίβεια για εσένα, και θα παραβλέψω εσένα, για τον οποίο την εδημιούργησα;» Για τον λόγο αυτό δεν κάνει λόγο απλώς για τη σοφία της πλάσης και για τη δημιουργία ως προς την κατασκευή της, αλλά εκ περισσού, από τη γη και από τον ουρανό, του αποδεικνύει ότι, «αν ο κόσμος», λέει, «απολαμβάνει τόση πρόνοια για χάρη σου, πολύ περισσότερο εσύ». Πού ήσουν, λέει, όταν εθεμελίωνα τη γη; Αυτό απευθύνεται προς εκείνους που επιθυμούν να του ζητούν ευθύνες και εξηγήσεις για τα όσα συμβαίνουν, και δεν αναλογίζονται το μεγαλείο της σοφίας του. «Ποιος τον προέτρεψε; Ποιος τον συμβούλευσε;»

Έτσι, με τόση ακρίβεια έχουν καθοριστεί τα μέτρα της, και δεν θα μπορούσε να σταθεί διαφορετικά παρά μόνο έτσι όπως την κατασκεύασε ο Θεός. Όχι βέβαια πως αυτά συνέβησαν κυριολεκτικά, ούτε πως ο Θεός άπλωσε νήμα μέτρησης, αλλά επειδή και το να τεθεί μέτρο είναι αδύνατον και νήμα να απλωθεί, (το αναφέρει) για να δείξει ότι δημιουργήθηκε με τόση ακρίβεια, όση θα είχε αν είχαν γίνει αυτά, ή μάλλον με πολύ μεγαλύτερη. Εντούτοις, μέσω αυτών των παραδειγμάτων μάς φανερώνει τη σοφία Του, χρησιμοποιώντας όσα είναι γνώριμα σε εμάς. «Πάνω σε τι», λέει, «έχουν στερεωθεί οι κρίκοι της;». Πρώτον μεν, λέει, «αιωρείται στο κενό». Ποιοι κρίκοι τη συγκρατούν; Και πάλι, όχι ότι υπάρχουν τέτοιοι, αλλά επειδή στέκεται με τόση ασφάλεια, σαν να υπήρχαν κρίκοι στερεωμένοι που να τη συγκρατούν από ψηλά. Διότι, επειδή ο κρίκος συγκρατεί ένα σώμα μετέωρο, και το μετέωρο δεν έχει σταθερότητα, γι' αυτό λέει: «έχουν στερεωθεί». Και ποιος είναι εκείνος που έθεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της; Υπονοεί ότι στέκεται τόσο σταθερή, στηριγμένη με ασφάλεια σαν πάνω σε θεμέλια οικοδομήματος, χάρη στο θέλημα του Θεού. Διότι στο χέρι Του βρίσκονται όλα τα πέρατα της γης. 〈Όταν δημιουργήθηκαν τα άστρα,〉 〈με ύμνησαν με μεγάλη φωνή όλοι οι άγγελοί μου.〉 Από αυτό είναι φανερό ότι οι άγγελοι δημιουργήθηκαν πριν από αυτόν τον κόσμο. Και ύμνησαν με μεγάλη φωνή, δηλαδή: έμειναν έκθαμβοι από την όψη της. 〈Έφραξες δε τη θάλασσα με πύλες,〉 〈όταν γεννιόταν και έβγαινε από την κοιλιά της μητέρας της;〉 Δηλαδή: «Όταν δημιουργήθηκε, εσύ την περιτείχισες;».

Και όταν δημιούργησα τις χώρες και τις ακατοίκητες περιοχές και τα κατοικημένα άκρα κάτω από τον ουρανό, και όταν όριζα τον θρόνο μου πάνω στους ανέμους και έκανα ισχυρά τα άνω νέφη και έθετα ασφαλείς τις πηγές της γης κατά τον καθορισμό των ακριβών ορίων της θάλασσας και έκανα ισχυρά τα θεμέλια της γης, ο Υιός μου, η δική μου σοφία, ήταν μαζί μου αρμόζοντας τα πάντα και γνωρίζει τα πάντα με σαφήνεια. Αν, λοιπόν, και εσύ ο ίδιος γεννήθηκες Υιός μου, είναι εντελώς προφανές ότι γνωρίζεις όλα αυτά με σαφήνεια και εσύ. «Ποιος έθεσε τα μέτρα της γης, αν γνωρίζεις; Ή ποιος είναι αυτός που άπλωσε επάνω της σχοινί μέτρησης; Πάνω σε τι έχουν στερεωθεί οι στύλοι της; Και ποιος είναι εκείνος που έβαλε τον ακρογωνιαίο λίθο της;» Εάν, επομένως, είσαι ο Μονογενής μου, καθώς ερωτάσαι, λέγε: «Όταν έγιναν τα άστρα, με αίνεσαν με μεγάλη φωνή όλοι οι άγγελοί μου» και με ύμνησαν· το γνωρίζεις αυτό; «Έφραξα δε τη θάλασσα με πύλες, όταν γεννιόταν και έβγαινε από την κοιλιά της μητέρας της». Μαίες είχε, λέει, η θάλασσα τις ακάθεκτες διεξόδους των υδάτων, όταν έβγαινε από τη μητρική κοιλιά της αβύσσου, και εγώ την έφραξα με πύλες με το δικό μου πρόσταγμα· μήπως δεν το γνωρίζεις αυτό; «Έθεσα δε ως ένδυμά της το νέφος και τη σπαργάνωσα με ομίχλη· της έθεσα όρια, περιβάλλοντάς την με κλείθρα και πύλες». Κλείθρα και πύλες της θάλασσας, με το θείο πρόσταγμα (ω της θείας δυνάμεως!), έγιναν η αδύναμη άμμος και τα πιο μικρά λιθάρια. «