Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 38:8

Στον μεν Αβραάμ, λοιπόν, όταν εμφανίστηκε δίπλα στη δρυ με ανθρώπινη μορφή, παρουσίασε τον εαυτό του με σχήμα γαλήνιο και ειρηνικό, προαναγγέλλοντας από τότε τη σωτήρια παρουσία του στους ανθρώπους. Στον Ιακώβ, επειδή ως ασκητής και αγωνιστής επρόκειτο να παλέψει ενάντια σε εχθρούς και να αγωνιστεί, εμφανίστηκε σαν άνθρωπος. Στον Μωυσή δε και στον λαό προηγούνταν με μορφή νεφέλης και φωτιάς, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ταυτόχρονα φοβερό και επισκιασμένο. Και επειδή ο διάδοχος του Μωυσή, ο Ιησούς, επρόκειτο να παραταχθεί απέναντι σε εχθρούς, τους παλαιούς κατοίκους της γης των Παλαιστινίων, έθνη αλλόφυλα και ασεβέστατα, εύλογα εμφανίζεται με ρομφαία γυμνωμένη και ακονισμένη εναντίον των εχθρών, δείχνοντας σχεδόν με την όψη του ότι επρόκειτο ο ίδιος με αόρατη ρομφαία και με ένθεη δύναμη να καταδιώξει τους ασεβείς, συστρατευόμενος και συναγωνιζόμενος με τους δικούς του. Γι' αυτό και στην κατάλληλη στιγμή ανακήρυξε τον εαυτό του «Αρχιστράτηγο του Κυρίου». 〈Από τον Ιώβ〉. «Είπε δε ο Κύριος στον Ιώβ μέσα από θύελλα και νεφέλες: Πού ήσουν όταν εγώ θεμελίωνα τη γη; Ανάγγειλέ μου, αν έχεις σύνεση. Ποιος έθεσε τα μέτρα της, αν το γνωρίζεις;» Και στη συνέχεια: «Όταν γεννήθηκαν», λέει, «τα άστρα, με δοξολόγησαν με δυνατή φωνή όλοι οι άγγελοί μου· έφραξα δε τη θάλασσα με πύλες», και στη συνέχεια: «Ή μήπως επί των ημερών σου διέταξα το πρωινό φως, και ο εωσφόρος αντίκρισε τη δική του τάξη;» Και πάλι: «Ή μήπως εσύ πήρες πηλό από τη γη και έπλασες ζωντανό ον, και το έθεσες πάνω στη γη προικισμένο με λαλιά;»

Έτσι, με τόση ακρίβεια έχουν καθοριστεί τα μέτρα της, και δεν θα μπορούσε να σταθεί διαφορετικά παρά μόνο έτσι όπως την κατασκεύασε ο Θεός. Όχι βέβαια πως αυτά συνέβησαν κυριολεκτικά, ούτε πως ο Θεός άπλωσε νήμα μέτρησης, αλλά επειδή και το να τεθεί μέτρο είναι αδύνατον και νήμα να απλωθεί, (το αναφέρει) για να δείξει ότι δημιουργήθηκε με τόση ακρίβεια, όση θα είχε αν είχαν γίνει αυτά, ή μάλλον με πολύ μεγαλύτερη. Εντούτοις, μέσω αυτών των παραδειγμάτων μάς φανερώνει τη σοφία Του, χρησιμοποιώντας όσα είναι γνώριμα σε εμάς. «Πάνω σε τι», λέει, «έχουν στερεωθεί οι κρίκοι της;». Πρώτον μεν, λέει, «αιωρείται στο κενό». Ποιοι κρίκοι τη συγκρατούν; Και πάλι, όχι ότι υπάρχουν τέτοιοι, αλλά επειδή στέκεται με τόση ασφάλεια, σαν να υπήρχαν κρίκοι στερεωμένοι που να τη συγκρατούν από ψηλά. Διότι, επειδή ο κρίκος συγκρατεί ένα σώμα μετέωρο, και το μετέωρο δεν έχει σταθερότητα, γι' αυτό λέει: «έχουν στερεωθεί». Και ποιος είναι εκείνος που έθεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της; Υπονοεί ότι στέκεται τόσο σταθερή, στηριγμένη με ασφάλεια σαν πάνω σε θεμέλια οικοδομήματος, χάρη στο θέλημα του Θεού. Διότι στο χέρι Του βρίσκονται όλα τα πέρατα της γης. 〈Όταν δημιουργήθηκαν τα άστρα,〉 〈με ύμνησαν με μεγάλη φωνή όλοι οι άγγελοί μου.〉 Από αυτό είναι φανερό ότι οι άγγελοι δημιουργήθηκαν πριν από αυτόν τον κόσμο. Και ύμνησαν με μεγάλη φωνή, δηλαδή: έμειναν έκθαμβοι από την όψη της. 〈Έφραξες δε τη θάλασσα με πύλες,〉 〈όταν γεννιόταν και έβγαινε από την κοιλιά της μητέρας της;〉 Δηλαδή: «Όταν δημιουργήθηκε, εσύ την περιτείχισες;».

Για ποιον λόγο άραγε λέει: «όταν ξεγεννιόταν»; Για να δείξει ότι δημιουργήθηκε σταδιακά και δεν παρήχθη μονομιάς. Παραπέμπει, λοιπόν, τον ακροατή στη διήγηση του Μωυσή: όπως ακριβώς κατά τον τοκετό, έτσι πρώτα διαχύθηκε, και έπειτα διαπλάστηκε και συγκεντρώθηκε. Διότι, για να μη νομίσεις ότι αποτελεί φυσικό της ιδίωμα το να συγκρατείται μέσα σε εκείνους τους κόλπους, επιτρέπει να συμβεί πρώτα το αντίθετο, αφήνοντας το ύδωρ να διαχυθεί πάνω στα νώτα ολόκληρης της οικουμένης. Αυτό μάλιστα το έπραξε και με τα άλλα στοιχεία. Διότι, ενόψει της διευθέτησης που επρόκειτο να ακολουθήσει, φανέρωσε την προηγούμενη κατάσταση, όπως συνέβη με τη γη: διότι το ότι η γη, ερχόμενη σε επαφή με τα ύδατα, επρόκειτο να γίνει πηλός, το φανέρωσε η αρχική καταβολή των στοιχείων. Το ότι το ύδωρ, αν δεν συγκρατούνταν, θα διαχεόταν παντού, το φανέρωσε η θάλασσα που κάλυπτε όλη την οικουμένη. Το ότι ο Θεός είχε τη δύναμη να τα δημιουργήσει όλα ακόμη και πριν από τα σπέρματα, το απέδειξε και αυτό, όταν δημιούργησε τους πρωτοπλάστους χωρίς γάμο. Αλλά και το ότι, αν δεν είχε διευθετηθεί το πυρ, θα τα κατέκαιγε όλα, το έδειξε όταν έβρεξε φωτιά. Το ίδιο ισχύει και για τη βροχή στην εποχή του Νώε. Διότι επειδή κανένας δεν ήταν παρών σε εκείνη την πρώτη δημιουργική διευθέτηση, το έπραξε πάλι με άλλον τρόπο. Αυτό δεν σημαίνει ότι η θάλασσα είχε μητέρα, ούτε ότι βγήκε από κάποια κοιλιά. «Έθεσα δε σε αυτήν το νέφος ως ένδυμα». Και μη νομίσεις ότι αυτό προέρχεται από τη φύση των ατμών που αναδύονται από τα ύδατα.

Αφού εμφανίστηκε ο Θεός, δικαιώνει τον Ιώβ και, διδάσκοντας το μυστήριο του Χριστού, είπε προς τον Ιώβ: Ποιος είναι αυτός που κρύβει τη βουλή μου και συγκρατεί τα λόγια μέσα στην καρδιά του; Διάλογος του Κυρίου, ότι: Έφραξα τη θάλασσα με πύλες. Και της είπα: Μέχρι αυτό το σημείο θα έρθεις και δεν θα το υπερβείς, αλλά μέσα σε σένα θα παραμένουν τα κύματά σου. Λόγος του Κυρίου, ότι: Εσύ, παίρνοντας πηλό, έπλασες ζωντανό ον; Ανοίγουν για σένα με φόβο οι πύλες του θανάτου; Και οι φύλακες του άδη, βλέποντάς σε, έφριξαν;

ΤΙΤΛΟΣ Θʹ. —Περί θαλάσσης. «Με τη δύναμή Του γαλήνεψε τη θάλασσα· και με τη σοφία Του έστρωσε τα βάθη της.» «Έφραξα τη θάλασσα με πύλες, όταν γεννιόταν και έβγαινε από την κοιλιά της μητέρας της. Έθεσα το σύννεφο ως ένδυμά της, και με την ομίχλη τη σπαργάνωσα.»

Και όταν δημιούργησα τις χώρες και τις ακατοίκητες περιοχές και τα κατοικημένα άκρα κάτω από τον ουρανό, και όταν όριζα τον θρόνο μου πάνω στους ανέμους και έκανα ισχυρά τα άνω νέφη και έθετα ασφαλείς τις πηγές της γης κατά τον καθορισμό των ακριβών ορίων της θάλασσας και έκανα ισχυρά τα θεμέλια της γης, ο Υιός μου, η δική μου σοφία, ήταν μαζί μου αρμόζοντας τα πάντα και γνωρίζει τα πάντα με σαφήνεια. Αν, λοιπόν, και εσύ ο ίδιος γεννήθηκες Υιός μου, είναι εντελώς προφανές ότι γνωρίζεις όλα αυτά με σαφήνεια και εσύ. «Ποιος έθεσε τα μέτρα της γης, αν γνωρίζεις; Ή ποιος είναι αυτός που άπλωσε επάνω της σχοινί μέτρησης; Πάνω σε τι έχουν στερεωθεί οι στύλοι της; Και ποιος είναι εκείνος που έβαλε τον ακρογωνιαίο λίθο της;» Εάν, επομένως, είσαι ο Μονογενής μου, καθώς ερωτάσαι, λέγε: «Όταν έγιναν τα άστρα, με αίνεσαν με μεγάλη φωνή όλοι οι άγγελοί μου» και με ύμνησαν· το γνωρίζεις αυτό; «Έφραξα δε τη θάλασσα με πύλες, όταν γεννιόταν και έβγαινε από την κοιλιά της μητέρας της». Μαίες είχε, λέει, η θάλασσα τις ακάθεκτες διεξόδους των υδάτων, όταν έβγαινε από τη μητρική κοιλιά της αβύσσου, και εγώ την έφραξα με πύλες με το δικό μου πρόσταγμα· μήπως δεν το γνωρίζεις αυτό; «Έθεσα δε ως ένδυμά της το νέφος και τη σπαργάνωσα με ομίχλη· της έθεσα όρια, περιβάλλοντάς την με κλείθρα και πύλες». Κλείθρα και πύλες της θάλασσας, με το θείο πρόσταγμα (ω της θείας δυνάμεως!), έγιναν η αδύναμη άμμος και τα πιο μικρά λιθάρια. «