Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 39:5

Διότι πρέπει ο Θεός να υπερέχει, με το να ανέχεται περισσότερα όταν ατιμάζεται. ΙΓ΄. Τίποτε δεν είναι πιο απόρθητο από τη φιλοσοφία, τίποτε πιο ασύλληπτο. Τα πάντα θα υποχωρήσουν πρωτύτερα, παρά ο φιλόσοφος. Είναι άγριος όνος στην έρημο, όπως λέγει ο Ιώβ, άνετος και ελεύθερος, ο οποίος περιγελά την πολυοχλία της πόλεως και δεν ακούει την επίπληξη του φοροεισπράκτορα. Είναι μονόκερως, ζώο αυτόνομο. Άραγε θα θελήσει να σε υπηρετήσει; Θα τον δέσεις στη φάτνη; Θα υποταχθεί κάτω από τον ζυγό;

Ποιος είναι αυτός που άφησε τον όναγρο ελεύθερο; Και ποιος έλυσε τα δεσμά του; «Αυτός που ποτίζει τα όρη από τα υπερώα του». Διότι οι προφήτες δεν έχουν τη χορηγία του Πνεύματος από τον εαυτό τους, αλλά από τους ουρανούς, τους οποίους ο Θεός έθεσε ως υπερώα της κτίσεως. «Από τον καρπό των έργων σου». Έργα του Θεού δεν είναι μόνο τα δημιουργήματα, αλλά και τα σημεία και τα θαύματα, καρπός των οποίων είναι το Ευαγγέλιο, με το οποίο χόρτασε τον άνθρωπο με τη θεογνωσία. «Για να εξαγάγει άρτο από τη γη». Εννοεί βέβαια το Κυριακό σώμα· διότι από εκεί εξήγαγε τον μυστικό άρτο.

Γι' αυτόν τον λόγο μιλάει και για τα δημιουργήματα και για τα ενδύματα. «Προστάτευσες δε», λέει, «τις ωδίνες των ελαφιών;» Πολύ ορθά είπε: «προστάτευσες;» Επειδή δηλαδή το ζώο βρίσκεται διαρκώς σε φυγή, σε φόβο και σε αγωνία, πηδώντας και αναπηδώντας συνεχώς, «πώς», λέει, «δεν αποβάλλει, αλλά ο τοκετός ολοκληρώνεται κανονικά; Αρίθμησες δε τους μήνες τους ως τον πλήρη τοκετό, και τις απάλλαξες από τις ωδίνες τους; Και ανέθρεψες τα μικρά τους δίχως να νιώθουν φόβο;» Διότι το ζώο είναι δειλό. Πώς λοιπόν τα μικρά, αν και στερούνται την ασφάλεια που τους παρέχουν τα πόδια, ζουν δίχως φόβο; Ποιος τα διατηρεί στη ζωή; Βλέπεις ότι δεν προδίδονται από τη φύση; Ούτε ο λέοντας κυριαρχεί εξαιτίας της δικής του μόνο ισχύος, ούτε η έλαφος προδίδεται, μολονότι είναι ζώο δειλό. Έπειτα, μετά από αυτά λέει: «Ποιος είναι εκείνος που άφησε τον άγριο όνο ελεύθερο;» «Ποιος το καθόρισε αυτό;» λέει, «ποιος έθεσε τους νόμους της φύσεως; Διότι», λέει, «οι νόμοι είναι διαρκείς και δεν καταλύονται, γι' αυτό το ζώο είναι ισχυρό και αδάμαστο. Και άπειρες φορές αν πασχίσεις, δεν πρόκειται να το υποτάξεις στην εξουσία σου. Αυτά που έχει αποφασίσει ο Θεός, ποιος μπορεί να τα ματαιώσει;» Βλέπεις ότι τα πάντα υποχωρούν και υπακούουν στην πρόνοια και στο δικό Του θέλημα; Και αν Εκείνος δεν θελήσει να μας υπακούσουν τα ζώα, έστω και αν μηχανευτούμε μύρια μέσα, δεν θα υπάρξει κανένα απολύτως όφελος, κανένα πλεονέκτημα. Τι σημαίνουν λοιπόν αυτά; Ούτε εμείς συνεπώς το επιθυμούμε ούτε το επιχειρούμε, ώστε, όταν δεις το πιο ήμερο ζώο, να θαυμάσεις Εκείνον που το έπλασε εξημερωμένο.

ΚΕΦ. ΛΘ΄. «Γνώρισες τον καιρό του τοκετού των τραγελάφων των βράχων, και παραφύλαξες τις ωδίνες των ελαφιών; Αρίθμησες τους πλήρεις μήνες της κυήσεώς τους και έλυσες τις ωδίνες τους; Ανέθρεψας τα μικρά τους μακριά από φόβο, και θα αποστείλεις τις ωδίνες τους;» Πολύ ορθά είπε το «παραφύλαξες»· διότι, επειδή το ζώο βρίσκεται πάντα σε φυγή, και με φόβο και αδυναμία πηδά και αναπηδά διαρκώς, πώς, λέει, δεν αποβάλλει, αλλά εξέρχεται πλήρες το νεογνό; Το δε «έλυσες τις ωδίνες τους» έχει λεχθεί με έμφαση· διότι γεννούν από μόνες τους, χωρίς να έχουν ανάγκη μαιευτικής φροντίδας. Όσο για το «ανέθρεψας τα μικρά τους μακριά από φόβο;», ο Θεοδοτίων το ερμήνευσε σαφέστερα, λέγοντας: «Εάν γεννήσουν τα μικρά τους, θα τα διασώσεις;». Σχετικά με το «θα αποστείλεις τις ωδίνες τους;», εάν με τον όρο ωδίνες εννοήσεις τον πόνο (το πάθος), το «θα αποστείλεις» λαμβάνεται αντί του «θα παύσεις»· διότι θα παύσεις, λέει, τις ωδίνες. Εάν όμως το εκλάβεις ως εκείνα που κυοφορήθηκαν και γεννήθηκαν, το «θα αποστείλεις» δηλώνει το «θα τα στείλεις ελεύθερα»· πράγμα που υπονόησε και ο Σύμμαχος μεταφράζοντας: «Εκείνα που γέννησαν, τα εγκαταλείπουν»· διότι, μετά την ανατροφή των νεογνών τους, τα αφήνουν να πορεύονται όπου αυτά επιθυμούν. Αυτό το νόημα παρουσιάζει και ο επόμενος στίχος: «Ποιος είναι αυτός που άφησε ελεύθερο τον άγριο όνο, και ποιος έλυσε τα δεσμά του;» Ποιος το καθόρισε αυτό, λέει; Ποιος διευθέτησε τους νόμους της φύσεως;

Γι' αυτόν τον λόγο και ποτίζονται με τα προφητικά και αποστολικά ύδατα. Ονόμασε δε όναγρους εκείνους που δεν επωμίζονται πλέον την αμαρτία, αλλά έχουν ελευθερωθεί από αυτήν· γι' αυτό και τους παρουσίασε να διψούν για τα νοητά ύδατα. Αυτούς υπαινίχθηκε ο Θεός μιλώντας προς τον Ιώβ: «Ποιος είναι αυτός που άφησε τον όναγρο ελεύθερο; Και ποιος έλυσε τα δεσμά του;». «Αυτός που ποτίζει τα όρη από τα υπερώα του· από τον καρπό των έργων σου θα χορτάσει η γη». Για ποιον λόγο ποτίζονται τα όρη; Διότι και εκείνα έχουν ανάγκη από βροχές, εκεί όπου υπάρχουν χόρτα και άκαρπα δέντρα. Διότι δεν προετοιμάζει τη φύση των υδάτων να αναβλύζει μόνο από κάτω, αλλά προσφέρει την άρδευση και από πάνω, μέσω των νεφών. Υπερώα δε του Θεού ονομάζει τον αέρα, θεωρώντας ολόκληρο τον κόσμο ως μία οικία, ως έργο του Θεού· η δε αναφορά στη βροχή γίνεται εξαιτίας της ανύψωσης των υδάτων από τη θάλασσα. «Αυτός που παρέχει χόρτο στα κτήνη, και χλόη για την εξυπηρέτηση των ανθρώπων, ώστε να παραγάγει άρτο από τη γη». Διότι φυτρώνει η χλόη και τρέφει τα κτήνη που έχουν πλαστεί για τις ανάγκες των ανθρώπων. Τρέφονται όμως και οι καρποί μέσω των βροχών, και ωριμάζουν, και προσφέρονται στους ανθρώπους.

Μήπως γνωρίζεις τον καιρό του τοκετού του τραγελάφου επάνω στον βράχο, και παρακολούθησες τις ωδίνες των ελαφιών; Μήπως μέτρησες τους μήνες της κυοφορίας τους μέχρι τον τοκετό, και ανακούφισες τις ωδίνες τους; Και ανέθρεψες τα μικρά τους χωρίς φόβο; Ποιος είναι αυτός που άφησε ελεύθερο το άγριο ονάγαρο; Και τα δεσμά του ποιος τα έλυσε; Εγώ που όρισα ως κατοικία του την έρημο.» «Πήγαινε στο μυρμήγκι, ω οκνηρέ, και βλέποντας τους τρόπους του παραδειγματίσου, και γίνε σοφότερος από αυτό.