Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 4:17

Πρόσεξε, επειδή είδε ότι η δόξα του δικαίου ερχόταν σε αντίθεση με τα δικά του λόγια, με πόσα επιχειρήματα θέλει να την καταρρίψει. «Τι λοιπόν;» λέει· «Μήπως θα είναι καθαρός ο θνητός ενώπιον του Κυρίου ή από τα έργα του θα αναδειχθεί άμεμπτος ο άνθρωπος;» «Εξάλλου», λέει, «δεν είναι καν δυνατόν, εφόσον είναι άνθρωπος, να είναι καθαρός.» Ας μην τα δεχθούμε βέβαια αυτά ως δόγματα, αγαπητοί. Και ορθώς πρόσθεσε το «ενώπιον του Κυρίου», καθώς και ο προφήτης λέει: «δεν θα δικαιωθεί ενώπιόν σου κανένας ζωντανός». Και πάλι: «Εάν παρατηρήσεις ανομίες, Κύριε, Κύριε, ποιος θα μπορέσει να σταθεί;» Διότι, όπως ακριβώς η δική μας αγαθότητα είναι πονηρία όταν συγκρίνεται με τη δική Του αγαθότητα, έτσι συμβαίνει και με τα υπόλοιπα. «Ή από τα έργα του», λέει, «είναι άμεμπτος ο άνθρωπος;» Δες τον να αντιλέγει στον Θεό· διότι, ενώ Εκείνος είχε πει «άνθρωπος άμεμπτος», αυτός λέει: «δεν είναι άμεμπτος». Από τα δικά του κριτήρια εκφέρει την κρίση. «Εάν στους δούλους του δεν έχει εμπιστοσύνη, και στους αγγέλους του διέκρινε κάτι το διεστραμμένο». Μου φαίνεται ότι εδώ μιλάει για τις άνω δυνάμεις: «Τι πρέπει να λέμε για τους ανθρώπους», λέει, «όταν οι άγγελοι δεν είναι άμεμπτοι;» Και τι σημαίνει «δεν έχει εμπιστοσύνη»; Ότι δηλαδή δεν τους θεωρεί απόλυτα δίκαιους και άμεμπτους και ότι δεν πρόκειται ποτέ να αμαρτήσουν, διότι, όπως μου φαίνεται, η φύση τους είναι δεκτική και των αντιθέτων. Τι σημαίνει «διέκρινε κάτι το διεστραμμένο»; «Δεν επέτρεψε», λέει, «να βρίσκεται η αρετή αναπόσπαστα συνδεδεμένη με τη φύση τους.»

Διότι, για να μην πει κανείς πάλι ότι ο Ιώβ ήταν δίκαιος, λέει: «Είναι μεν δίκαιος, αλλά η ανθρώπινη φύση είναι τέτοια ώστε να υποφέρει τα δεινά». Πρόσεξε ότι κανείς δεν είναι αναμάρτητος, πράγμα που το ισχυρίζεται με βάση την ανθρώπινη φύση· άφησε δε, λέει, αυτούς που κατοικούν σε πήλινες οικίες, και πάλι λέει: Γιατί; Μήπως θα υπάρξει θνητός καθαρός ενώπιον του Κυρίου; Και πάλι, επειδή δεν είναι δυνατόν να απέλθει κανείς χωρίς δεινά, λέει, ο άνθρωπος γεννιέται μέσα στον κόπο. Διότι βέβαια ούτε τα άψυχα ούτε τα άλογα ζώα πρόκειται να αισθανθούν την αθυμία, αλλά στους ανθρώπους συμβαίνει αυτό. Παρατήρησε την κοινή φύση και θα δεις ότι έτσι έχουν τα πράγματα. «Οι νεοσσοί όμως», λέει, «των γυπών πετούν στα υψηλά», δηλαδή: είναι ξέγνοιαστοι και αμέριμνοι. Τι σημαίνει λοιπόν αυτό; Ότι απολαμβάνουν μεγαλύτερης πρόνοιας; Κάθε άλλο, όπως δεν απολαμβάνει η γη ούτε τα όρη, επειδή μετέχουν στην αναισθησία. Μου φαίνεται ότι και αυτό το ζώο είναι αναίσθητο, όντας αιμοβόρο και σαρκοφάγο. «Εντούτοις, εγώ θα δεηθώ στον Κύριο, και τον Κύριο τον Παντοκράτορα θα επικαλεστώ». «Και ενώ αυτά έχουν έτσι», λέει, «δεν θα πάθω εγώ κάτι παρόμοιο με εσένα, αλλά θα επιμείνω να αναγνωρίζω τον Δεσπότη. Διότι εσύ μεν αγανακτείς, ενώ εγώ θα επιμείνω να επικαλούμαι τον Θεό και δεν θα απελπίζομαι. Διότι Εκείνος γνωρίζει πάντοτε να μεταστρέφει τα πράγματα προς το αντίθετο. Βρίσκομαι μέσα σε δεινά, αλλά δύναται να με κάνει να βρεθώ και μέσα σε αγαθά, όπως ακριβώς από εκείνα τα αγαθά με οδήγησε σε τούτη την κατάσταση».

Λαμβάνοντας πρώτος τον λόγο ο Ελιφάζ ο Θαιμανίτης, λέγει προς τον Ιώβ: Θυμήσου, ποιος καταστράφηκε ενώ ήταν καθαρός, ή πότε αληθινοί άνθρωποι χάθηκαν σύρριζα; Διότι η αλαζονεία των δρακόντων έσβησε· και ο μυρμηκολέων χάθηκε, επειδή δεν είχε τροφή· τα μικρά των λεόντων εγκατέλειψαν το ένα το άλλο. Επειδή δεν υπάρχει θνητός που να είναι καθαρός ενώπιον του Κυρίου, ούτε άνδρας άμεμπτος από τα έργα του.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΓʹ. — Περί αναμαρτησίας· ότι κανείς δεν είναι αναμάρτητος, παρά μόνον ο Θεός. «Μήπως θα βρεθεί θνητός καθαρός ενώπιον του Κυρίου;» «Ποιος είναι καθαρός από ρύπο; Ούτε ένας, έστω κι αν ο βίος του πάνω στη γη διαρκεί μόνο μία ημέρα.» «Ούτε ο ουρανός δεν είναι καθαρός ενώπιόν Του.» «Τι είναι ο θνητός, ώστε να είναι άμεμπτος; πώς θα βρεθεί θνητός δίκαιος ενώπιον του Κυρίου;» «Εάν παρατηρήσεις τις ανομίες, Κύριε, Κύριε, ποιος θα μπορέσει να σταθεί;» «Μην εισέλθεις σε κρίση με τον δούλο σου, διότι κανένας ζωντανός δεν πρόκειται να δικαιωθεί ενώπιόν σου.» «Ποιος θα καυχηθεί ότι έχει αγνή την καρδιά του; Ή ποιος έχει την παρρησία να ισχυριστεί ότι είναι καθαρός από αμαρτία;» «Δεν υπάρχει δίκαιος άνθρωπος πάνω στη γη, ο οποίος θα πράττει το αγαθό και δεν θα αμαρτήσει.» «Εάν πούμε ότι δεν έχουμε αμαρτία, εξαπατούμε τον εαυτό μας και η αλήθεια δεν υπάρχει μέσα μας.» ΤΙΤΛΟΣ ΙΔʹ. — Περί των αποταξαμένων (εκείνων που απαρνήθηκαν τον κόσμο). και οι οποίοι, επιστρέφοντας πίσω, πράττουν εκείνα τα οποία απαρνήθηκαν. «Εκείνους που παρεκκλίνουν σε διεστραμμένες οδούς, θα τους απομακρύνει ο Κύριος μαζί με αυτούς που εργάζονται την ανομία.» «Όπως ο σκύλος που επιστρέφει στο ίδιο του το ξέρασμα και γίνεται μισητός, έτσι και ο άφρων που, από δική του κακία, επιστρέφει στην αμαρτία.» «Όταν ο δίκαιος αποστραφεί τη δικαιοσύνη του και διαπράξει αδικία, όμοια με όλες τις ανομίες που διέπραξε ο άνομος, τότε όλες οι δίκαιες πράξεις που είχε κάνει δεν πρόκειται να διαφυλαχθούν· εξαιτίας του παραπτώματός του στο οποίο υπέπεσε και των αμαρτιών του με τις οποίες αμάρτησε, μέσα σε αυτές θα πεθάνει.» «