Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 4:6

3 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

πότερον οὐχ ὁ φόβος σού ἐστιν ἐν ἀφροσύνῃ καὶ ἡ ἐλπίς σου καὶ ἡ κακία τῆς ὁδοῦ σου;

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–3 από 3

Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν Ἰώβ
οὐκ εἶπεν· «ἐγὼ ὁ τοιοῦτος καὶ τοσοῦτος.» 4,3a 〈εἰ γὰρ σὺ ἐνουθέτησας πολλοὺς〉 3b 〈καὶ χεῖρας ἀσθενούντων παρεκάλεσας,〉 4,4a 〈ἀσθενοῦντας δὲ ἐξανέστησας ῥήμασιν,〉 4b 〈γόνασι δὲ ἀδυνατοῦσι περιέθηκας θάρσος.〉 ὅρα, τέως τὴν ἐν τοῖς ῥήμασιν αὐτοῦ λέγει βοήθειαν καὶ συμμαχίαν δεικνύς, ὅτι οὐδὲ τοῦτο μικρόν. εἰ γὰρ εἶπεν· «εἰ σὺ παρεκάλεσας χρήμασιν, πῶς σαυτὸν οὐ δύνασαι παρακαλέσαι;», ἐνῆν εἰπεῖν τὴν πενίαν. «εἰ δὲ λόγοις πολλοὺς παρεκάλεσας», φησίν, «καὶ ἑτέρους ὄντας ἐν συμφοραῖς ἀνέστησας, πῶς ἐπὶ σοῦ τὸ φάρμακον γέγονεν ἀσθενές; ὁ τὰς ἑτέρων λύων ἀνάγκας διὰ τῆς ἐν τοῖς λόγοις παραινέσεως καὶ συμβουλῆς, πῶς οὐκ ἀποκέχρησαι τῇ μεθόδῳ τῆς θεραπείας ἐπὶ τῶν οἰκείων κακῶν;» 4,5a 〈νυνὶ δέ,〉 φησίν, 〈ἥκει ἐπὶ σὲ πόνος καὶ ἥψατό σου,〉 5b 〈σὺ δὲ ἐσπούδασας.〉 τί ἐστιν ἐσπούδακας; ταράττῃ, θορυβῇ, ἰλιγγιᾷς, σπεύδεις ἀποθέσθαι, οὐκ ἔχεις σαυτόν. 4,6a 〈πότερον οὐχὶ ὁ φόβος σού ἐστιν ἐν ἀφροσύνῃ〉 6b 〈καὶ ἡ ἐλπίς σου καὶ ἡ κακία τῆς ὁδοῦ σου;〉 ὄντως ἀφροσύνης τὰ ῥήματα· «εἰ ἑτέροις βοηθήσας σαυτῷ μὴ δύνασαι βοηθῆσαι μηδὲ παραινέσαι σαυτῷ, ὅπερ ἑτέροις συνεβούλευες, εὔδηλον, ὅτι πάσης ἀρετῆς ἄμοιρος αὐτὸς εἶ. ὁ γὰρ ἑαυτῷ χρήσιμος γενέσθαι μὴ δυνηθεὶς πῶς ἂν ἑτέροις γένοιτο;»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δεν είπε: «Εγώ είμαι τόσο σπουδαίος.» «Διότι, εάν εσύ νουθέτησες πολλούς και ενίσχυσες τα χέρια των αδυνάτων, και ανόρθωσες με τα λόγια σου αυτούς που ασθενούσαν, και έδωσες θάρρος σε αδύναμα γόνατα.» Πρόσεξε, προς το παρόν αναφέρεται στη βοήθεια και τη συμπαράσταση που προσέφερε με τα λόγια του, δείχνοντας ότι ούτε αυτό είναι μικρό. Διότι, εάν έλεγε: «Εάν εσύ παρηγόρησες με χρήματα, πώς δεν μπορείς να παρηγορήσεις τον εαυτό σου;», θα υπήρχε το περιθώριο να προβάλει ως δικαιολογία τη φτώχεια. «Εάν όμως παρηγόρησες πολλούς με τα λόγια σου», λέει, «και ανόρθωσες άλλους που βρίσκονταν σε συμφορές, πώς στην περίπτωσή σου το φάρμακο αποδείχθηκε ανίσχυρο; Εσύ που έδινες λύση στις ανάγκες των άλλων μέσω της παραίνεσης και της συμβουλής των λόγων σου, πώς δεν αξιοποίησες τη μέθοδο αυτής της θεραπείας στα δικά σου δεινά;» «Τώρα όμως», λέει, «ήλθε σε εσένα ο πόνος και σε άγγιξε, και εσύ ταράχθηκες.» Τι σημαίνει το «ταράχθηκες»; Αναστατώνεσαι, θορυβείσαι, ζαλίζεσαι, σπεύδεις να τον αποβάλεις, χάνεις τον έλεγχο του εαυτού σου. «Μήπως ο φόβος σου δεν βασίζεται στην αφροσύνη, όπως και η ελπίδα σου και η κακία του δρόμου σου;» Πράγματι, τα λόγια αυτά φανερώνουν αφροσύνη: «Εάν, ενώ βοήθησες άλλους, δεν μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου, ούτε να νουθετήσεις τον εαυτό σου με όσα συμβούλευες τους άλλους, είναι ολοφάνερο ότι ο ίδιος στερείσαι κάθε αρετής. Διότι αυτός που δεν μπόρεσε να φανεί χρήσιμος στον εαυτό του, πώς θα μπορούσε να φανεί στους άλλους;»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν Ἰώβ
ἐκ τούτων διαβάλλειν ἐπιχειρεῖ τὴν δόξαν τῶν προτέρων κατορθωμάτων, ὥστε μοι δοκεῖ καὶ ἐκεῖνο εἶναι τὸ νόημα· μὴ πολλάκις σοι λελάληται ἐν κόπῳ. «οὐ πολλάκις», φησίν, «εἶπες ἐν κόπῳ ἀλλοτρίῳ; τίς γὰρ δύναται ἐνεγκεῖν τὴν ἰσχὺν τῶν ῥημάτων σου, ὧν ἀεὶ καυχώμενος ἔλεγες; ἀλλ᾽ ἰδού, νῦν ἐλήλεγκται ἡ μεγαληγορία σου.» εἰκὸς γὰρ ἦν τὸν δίκαιον καὶ εἰπεῖν τινα τῶν οἰκείων κατορθωμάτων καὶ ἤδη ὥσπερ νῦν εἰς ἀνάγκην ἐμπεσόντα· διὰ τοῦτό φησιν· ἐν κόπῳ. «τίς γὰρ καὶ δύναται τοῦτο», φησίν, «διηγήσασθαι ἢ ἐνεγκεῖν τὰ καυχήματά σου; ἀλλὰ νῦν ἐλήλεγκται. εἰ γὰρ σὺ ἐβοήθησας ἑτέροις, 〈———〉.» καὶ ὅρα, πῶς ἐκαυχᾶτο· οὐκ ἔλεγε τὰ ἐν χρήμασιν αὐτῷ κατωρθωμένα, ἀλλ᾽ εἴ τινας ἀπὸ λόγων ὠφέλησεν. ταῦτα γοῦν αὐτῷ καὶ προφέρει. πότερον οὐχὶ ὁ φόβος σού ἐστιν ἐν ἀφροσύνῃ καὶ ἡ ἐλπίς σου καὶ ἡ κακία τῆς ὁδοῦ σου; τουτέστιν· «ὁ σκοπός, μεθ᾽ οὗ ταῦτα ἐποίεις· ἢ ὅτι οὐδὲ ἐποίησας, ἢ ὅτι ὁ βίος σου πονηρίας γέμει, ἢ ὅτι οὐ μετὰ ὀρθῆς διανοίας ἐφόβου τὸν θεόν, ἀλλὰ ῥήματα ταῦτα ἦν. καὶ ἡ ἐλπίς σου ἐν ἀφροσύνῃ ἦν, ἔγεμεν ἀνοίας», φησίν. διὰ τί; ποία ἀνάγκη; οὐ γὰρ ἔνι πολλάκις ἑτέροις βοηθήσαντα αὐτὸν εἶναι ἐν συμφοραῖς; «οὔ», φησίν. εἶτα καὶ μάταιον πλέκει συλλογισμόν· ἐπειδὴ γὰρ ἔλεγεν· φόβος, ὃν ἐφοβούμην, ἦλθέ μοι, «οὗτος», φησίν, «ὁ φόβος ἐν ἀφροσύνῃ ἦν, καὶ ἡ ἐλπίς σου ἀπὸ τῆς κακίας τῆς καρδίας σου ἦν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Από αυτά επιχειρεί να διαβάλει τη δόξα των προηγούμενων κατορθωμάτων του, ώστε μου φαίνεται πως και εκείνο είναι το νόημα: μήπως δεν έχεις μιλήσει πολλές φορές σε καιρό κόπου; «Δεν μίλησες πολλές φορές», λέει, «όταν άλλοι βρίσκονταν σε κόπο; Διότι ποιος μπορεί να αντέξει τη δύναμη των λόγων σου, για τους οποίους πάντοτε καυχώσουν; Αλλά, ιδού, τώρα ελέγχθηκε η μεγαλορρημοσύνη σου». Επειδή, πράγματι, ήταν φυσικό να έχει αναφέρει ο δίκαιος κάποια από τα δικά του κατορθώματα, έχοντας περιπέσει πλέον σε ανάγκη όπως ακριβώς και τώρα· γι' αυτό λέει: «εν κόπω». «Διότι ποιος μπορεί», λέει, «να το διηγηθεί αυτό ή να ανεχθεί τα καυχήματά σου; Αλλά τώρα αυτά έχουν ελεγχθεί. Διότι αν εσύ βοήθησες άλλους, 〈———〉». Και πρόσεξε πώς καυχιόταν· δεν ανέφερε τα κατορθώματά του ως προς τα χρήματα, αλλά το αν ωφέλησε κάποιους με τα λόγια του. Αυτά ακριβώς, λοιπόν, του καταλογίζει. Μήπως ο φόβος σου δεν βρίσκεται στην αφροσύνη, όπως και η ελπίδα σου και η κακία της οδού σου; Δηλαδή: «Ο σκοπός για τον οποίο τα έκανες αυτά· είτε ότι δεν τα έπραξες καν, είτε ότι ο βίος σου είναι γεμάτος πονηρία, είτε ότι δεν φοβόσουν τον Θεό με ορθή διάνοια, αλλά επρόκειτο απλώς για λόγια. Και η ελπίδα σου βρισκόταν στην αφροσύνη, ήταν γεμάτη ανοησία», λέει. Γιατί; Ποια ανάγκη το επιβάλλει αυτό; Δεν είναι, τάχα, δυνατόν, κάποιος που βοήθησε πολλές φορές άλλους να βρεθεί και ο ίδιος σε συμφορές; «Όχι», απαντά. Έπειτα πλέκει και έναν μάταιο συλλογισμό· επειδή, δηλαδή, (ο Ιώβ) έλεγε: «ο φόβος, τον οποίο φοβόμουν, με βρήκε», λέει: «Αυτός ο φόβος βρισκόταν στην αφροσύνη, και η ελπίδα σου προερχόταν από την κακία της καρδιάς σου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν Ἰὼβ (ἐν ταῖς σειραῖς)
Ἐπιτήρει δὲ, ὡς, πρὸς ταῖς ἄλλαις ἀρεταῖς, μαρτυρεῖ τῷ Ἰὼβ ὁ Ἐλιφὰζ, ὅτι καὶ διδασκαλικὸν εἶχε χάρισμα, καὶ τὸν παρακλητικὸν μετὰ θείας χάριτος προσέφερε λόγον, ὥστε καὶ εὐθυμεῖν τοὺς ἐν συμφοραῖς παρασκευάζειν διὰ τῆς παραινέσεως. Ταῦτα μὲν οὔπω τραχέα τοῦ Ἐλιφὰζ τὰ ῥήματα· τὰ δὲ ἐφεξῆς οὐκέτι πρὸς τὴν τοῦ παραμυθουμένου προσώπου ποιότητα φθέγγεται. Ἄκουε γάρ· «Πότερον οὐχ ὁ φόβος σού ἐστιν ἐν ἀφροσύνῃ; καὶ ἡ ἐλπίς σου, καὶ ἡ κακία τῆς ὁδοῦ σου;» Ὁ δὲ Ἀκύλας, Ἡ ὑπομονή σου, καὶ ἡ ἁπλότης τῶν ὁδῶν σου. Μάταιον πλέκει συλλογισμόν· ἐπειδὴ γὰρ εἶπε, Φόβος ὃν ἐφρόντισα ἦλθέ μοι, φησὶν, ὅτι Οὗτος ὁ φόβος ἐν ἀφροσύνῃ ἦν, καὶ ἡ ἐλπίς σου ἀπὸ τῆς κακίας τῆς καρδίας σου ἦν· ἀνόητον γὰρ, ἀγαθὸν ὄντα τοιαῦτα προσδοκᾷν· ὥστε σεαυτὸν ἤλεγξας, ὅτι βίου ἦς πονηροῦ· εἰ γὰρ ἐθάῤῥεις ἐπὶ καθαρότητι, μάταιος ὁ φόβος. «Ἀπὸ προστάγματος Κυρίου ἀπολοῦνται· ἀπὸ δὲ πνεύματος ὀργῆς αὐτοῦ ἀφανισθήσονται.» Τὸ δὲ, ἀπὸ προστάγματος Κυρίου, Μὴ νομίσῃς, φησὶ, δαιμόνων εἶναι πονηρῶν, μηδὲ ἀνθρώπων ἐπιβούλων, τὰ συμβεβηκότα. Θεός ἐστιν ὁ κολάζων, οὔκουν ἀναμφισβήτητον δικαίαν εἶναι τὴν κόλασιν; «Εἰ δέ τι ῥῆμα ἀληθινὸν ἐγεγόνει ἐν λόγοις σου.» Τὸ δὲ, Εἴ τι ῥῆμα ἀληθινὸν ἐγεγόνει ἐν τοῖς λόγοις σου, αἰνίττεται, ὅτι πολλάκις σεμνά τινα εἶπεν ὁ Ἰὼβ, ἤτοι εἰς ζῆλόν τινας ἄγων, ἢ καὶ ἑτέρας ἕνεκεν οἰκονομίας. «
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Παρατήρησε δε ότι, εκτός από τις άλλες αρετές, ο Ελιφάζ μαρτυρεί για τον Ιώβ ότι διέθετε και το διδακτικό χάρισμα, και ότι προσέφερε τον παρηγορητικό λόγο με θεία χάρη, ώστε μέσω της παραινέσεως να κάνει να αναθαρρούν όσοι βρίσκονταν σε συμφορές. Αυτά τα λόγια του Ελιφάζ δεν είναι ακόμη σκληρά· τα επόμενα όμως δεν τα εκφέρει πλέον με το ύφος αυτού που παρηγορεί. Διότι άκουσε: «Μήπως ο φόβος σου δεν βρίσκεται στην αφροσύνη; Καθώς και η ελπίδα σου, και η κακία της οδού σου;» Ο δε Ακύλας αποδίδει: «Η υπομονή σου, και η απλότητα των οδών σου». Πλέκει λοιπόν έναν μάταιο συλλογισμό· διότι επειδή ο Ιώβ είπε, "Ο φόβος για τον οποίο ανησυχούσα με βρήκε", ισχυρίζεται ότι "Αυτός ο φόβος βρισκόταν στην αφροσύνη, και η ελπίδα σου προερχόταν από την κακία της καρδιάς σου"· διότι είναι ανόητο, ενώ είναι κανείς αγαθός, να προσδοκά τέτοια πράγματα· επομένως, εσύ ο ίδιος έλεγξες τον εαυτό σου αποδεικνύοντας ότι ζούσες πονηρό βίο· διότι, αν είχες θάρρος για την καθαρότητά σου, ο φόβος σου θα ήταν μάταιος. «Από το πρόσταγμα του Κυρίου θα καταστραφούν· και από το πνεύμα της οργής Του θα αφανιστούν.» Η δε φράση «από το πρόσταγμα του Κυρίου» σημαίνει, λέει, μη νομίσεις ότι αυτά που συνέβησαν προέρχονται από πονηρούς δαίμονες ή από επίβουλους ανθρώπους. Ο Θεός είναι αυτός που τιμωρεί, άρα δεν είναι αναμφισβήτητο ότι η τιμωρία είναι δίκαιη; «Εάν δε είχε υπάρξει κάποιο αληθινό ρήμα στα λόγια σου.» Και το, «Εάν είχε υπάρξει κάποιο αληθινό ρήμα στα λόγια σου», υπονοεί ότι πολλές φορές ο Ιώβ ξεστόμισε κάποια σεμνά λόγια, είτε για να παρακινήσει κάποιους σε ζήλο, είτε εξαιτίας κάποιας άλλης οικονομίας. «
Περισσότερα
Λεπτομέρειες