Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 42:14

Και ας μην κατακρίνει κανείς τον λόγο, βλέποντας το απίθανο αυτών που λέγονται για το κιννάμωμο, θεωρώντας ότι ο έπαινος που προσφέρεται στη νύμφη δεν προέρχεται από αληθινά στοιχεία. Διότι η Αγία Γραφή πολλές φορές συνηθίζει να συμπαραλαμβάνει και κάποιους μύθους των έξωθεν, προκειμένου να συντελέσουν στον δικό της σκοπό, και χωρίς καμία συστολή να μνημονεύει κάποια ονόματα από τη μυθική ιστορία, για να καταδείξει εναργέστερα το προκείμενο νόημα, όπως στην περίπτωση των θυγατέρων του Ιώβ. Την ομορφιά τους την εθαύμασε υπερβολικά ο λόγος, και κατέδειξε την υπερβολή του θαυμασμού γι' αυτές και μέσω των ονομάτων τους, λέγοντας ότι η μεν πρώτη ονομαζόταν Ημέρα, η δεύτερη Κασία και η τρίτη Αμαλθείας Κέρας. Είναι δε σε όλους φανερό ότι ελληνικός μύθος έπλασε την αφήγηση για την Αμάλθεια, για την οποία μυθολογούν ότι, ενώ ήταν κατσίκα, έγινε τροφός εκείνου του Κρητικού, και ο μύθος έπλασε ότι, όταν έπεσε το ένα της κέρατο, από το κοίλωμά του ανέβλυζαν κάθε είδους καρποί. Άραγε, λοιπόν, πίστεψε η Αγία Γραφή τα όσα μυθολογούνται για την Αμάλθεια; Κάθε άλλο.

Αλλά επιμαρτυρώντας τη μεγάλη καρποφορία των ενάρετων αγαθών στην κόρη του Ιώβ, την παρουσιάζει μέσω αυτού του ονόματος, ώστε εκείνος που κατανοεί συνετά τη Γραφή να αντιληφθεί τον σκοπό του επαίνου μόνο από το όνομα, και να αφήσει κατά μέρος τις μυθικές τερατολογίες. Όπως ακριβώς, όταν ακούσαμε για την Κασία και την Ημέρα, δεν διδαχθήκαμε μέσω των ονομάτων αυτών για την αρωματική ύλη ούτε για την πορεία του ήλιου πάνω από τη γη, αλλά υποστηρίζουμε ότι τα ονόματα εμπεριέχουν την ένδειξη της ενάρετης πολιτείας τους· εκ των οποίων, η μεν Κασία φανερώνει το καθαρό και το ευώδες των επιτηδευμάτων, η δε Ημέρα το εύσχημο, καθώς λέγει ο Απόστολος ότι όσοι ζουν βίο καθαρό ονομάζονται τέκνα φωτός και υιοί ημέρας. Έτσι, λοιπόν, και εδώ, τα όσα λέγονται για το κιννάμωμο δεν είναι ανωφελή προς τους επαίνους της νύμφης, εφόσον μετατρέπονται μέσω της τροπικής ερμηνείας σε υπόθεση εγκωμίων.

Διότι, εάν υπήρχαν άλλα ονόματα για τα άστρα, η Θεία Γραφή δεν θα έκανε μνεία αυτών των ονομάτων, τα οποία βρίσκονται σε ευρεία χρήση κατά την ελληνική συνήθεια, με τον μεν Ησαΐα να λέει «Αυτός που δημιουργεί την Πλειάδα και τον Έσπερο και τον Αρκτούρο και τα ταμεία του Νότου», τον δε Ιώβ να ονομάζει τον Ωρίωνα και την Ασηρώθ. Από αυτό καθίσταται φανερό ότι η Θεία Γραφή χρησιμοποιεί συγκαταβατικά τα συνηθισμένα στην καθημερινή ζωή ονόματα για τη δική μας διδασκαλία. Έτσι και στο βιβλίο του Ιώβ έχουμε ακούσει για το κέρας της Αμάλθειας και στον Ησαΐα για τις Σειρήνες· όπου ο πρώτος κατονομάζει με αυτόν τον τρόπο την αφθονία των αγαθών με βάση την ελληνική αντίληψη, ο δε Ησαΐας υποδηλώνει την ηδονή της ακοής με το όνομα των Σειρήνων. Όπως, λοιπόν, σε αυτήν την περίπτωση ο θεόπνευστος λόγος έκανε χρήση ονομάτων από τις μυθικές διηγήσεις, αποβλέποντας στην ωφέλεια των ακροατών, έτσι και εκεί ο λόγος ανέφερε χωρίς κανέναν δισταγμό τις ονομασίες που αποδόθηκαν στα άστρα από την ανθρώπινη επινόηση, διδάσκοντας ότι κάθε πράγμα, με οποιονδήποτε τρόπο κι αν ονομάζεται από τους ανθρώπους, αντλεί την ύπαρξή του από τον Θεό — το πράγμα καθεαυτό, και όχι το όνομα. Διότι λέγει, δεν αναφέρει αυτόν που τα ονομάζει, αλλά «αυτόν που δημιουργεί την Πλειάδα και τον Έσπερο και τον Αρκτούρο».

Και όλα είχαν μεταβληθεί γι' αυτόν και ήταν διπλάσια· «γεννήθηκαν δε σε αυτόν», λέγει, «επτά υιοί και τρεις θυγατέρες». Έπειτα αναφέρει και τα ονόματά τους, τα οποία ίσως τους τα έδωσε από τα γεγονότα που συνέβησαν, ονομάζοντάς τες Ημέρα, Κασσία και Αμαλθείας Κέρας. Έπειτα κάνει λόγο και για τους βασιλείς, και ότι αυτός ήταν ο πέμπτος απόγονος του Αβραάμ. Οι Ιουδαίοι βρίσκονταν ακόμη στην Αίγυπτο, και επρόκειτο πλέον να ανέλθουν, ώστε, αν βέβαια το επιθυμούσαν, θα έβρισκαν ένα διόλου μικρό έναυσμα ευσέβειας· διότι δεν ήταν φυσικό να περάσει απαρατήρητο. Εάν δηλαδή ακόμη και τώρα επιδεικνύονται τα λείψανα, πολύ περισσότερο τότε θα είχαν φανεί, καθώς τα γεγονότα ήταν πρόσφατα και το μέγεθος των όσων είχαν συμβεί, και όλοι στην Αραβία θα τα είχαν μάθει. Αυτά λοιπόν εμείς τα είπαμε με συντομία. Είναι όμως δυνατόν σε όποιον το επιθυμεί, μελετώντας με ακρίβεια τα κείμενα, να βρει και κάτι περισσότερο από όσα ελέχθησαν από εμάς. Διότι, «δίδε σε σοφό», λέγει, «αφορμή και θα γίνει σοφότερος». Ο καθένας επομένως από τους αναγνώστες, ατενίζοντας αυτόν τον γενναίο αθλητή σαν σε κάποια αρχέτυπη εικόνα, ας μιμείται την ανδρεία του, ας ζηλώνει την υπομονή του, ώστε, βαδίζοντας την ίδια οδό με αυτόν και παρατασσόμενος γενναία απέναντι σε όλες τις μηχανουργίες του διαβόλου, να μπορέσει να επιτύχει τα αγαθά που έχουν υποσχεθεί σε όσους αγαπούν τον Θεό· με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, μαζί με τον οποίο στον Πατέρα και στο Άγιο Πνεύμα ανήκει η δόξα, το κράτος και η τιμή, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.