Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 42:2

Και πράγματι, πιστεύουμε ότι η πνευματική αναγέννηση μέσω ύδατος και πνεύματος έχει δοθεί σε όσους έχουν επιγνώσει την εμφάνιση του Χριστού. Επειδή ο Χριστός ήθελε να καταστήσει σαφή τη χάρη στον Νικόδημο, του εξηγούσε τον τρόπο του πράγματος. Εκείνος όμως, μην κατανοώντας τίποτα από όσα λέγονταν, θεώρησε τα λόγια του Σωτήρα ως αδύνατα να πραγματοποιηθούν. Και ενώ είχε αυτή τη γνώμη, τον προέτρεψε να αποδεχθεί το θαύμα με πίστη, λέγοντας: «Αυτό που γνωρίζουμε λέμε, και αυτό που έχουμε δει μαρτυρούμε». Επομένως, εάν δεν κατανοούμε τον τρόπο των θείων έργων, ας απαλλάξουμε τον νου μας από κάθε ενδοιασμό και ας πούμε στον Θεό: Γνωρίζω ότι τα πάντα μπορείς, και τίποτα δεν είναι αδύνατο σε εσένα. Ας μην τον ρωτάμε για τις θυγατέρες και τους γιους του. Ούτε πάλι να του δίνουμε εντολές, δηλαδή να του υπαγορεύουμε για τα έργα των χεριών του. Αντιθέτως, όπως ο πηλός στον κεραμέα, ας του παραχωρούμε το δικαίωμα να τα πλάθει όπως Εκείνος κρίνει καλό. Διότι μεταβάλλει άκοπα τα δικά μας προς ό,τι Εκείνος επιθυμεί, και μεταπλάθει τον νου από τα αισχρότερα προς το καλύτερο, και μας εμφυτεύει νέα καρδιά, ξεριζώνοντας την παλαιά. Και πράγματι, είπε κάτι τέτοιο μέσω της φωνής του Ιεζεκιήλ, ότι: «Θα αποσπάσω την πέτρινη καρδιά τους από τη σάρκα τους, και θα τους δώσω καρδιά σάρκινη, δηλαδή τρυφερή και υποχωρητική, για να γνωρίσουν εμένα, ότι εγώ είμαι ο Κύριος».

Και βέβαια δεν λέμε ότι θα ακυρώσει την απόφαση που έχει ήδη ληφθεί εναντίον τους, σαν να μην ήταν σωστή όταν λήφθηκε τότε, αλλά μάλλον εκείνο, ότι αφού απαιτήσει την επαρκή τιμωρία, και επιβάλλοντας την ποινή ανάλογα με τα σφάλματα, θα στραφεί προς το έλεος και θα παύσει την οργή του, και θα γίνει ίλεως σε αυτούς που έχουν υποφέρει. Διότι νομίζω ότι αυτό δηλώνει η φράση «θα εξιλεωθεί». «Αυτή είναι η ισχύς στον Θεό μου. Δεν είσαι εσύ από την αρχή Κύριος ο Θεός, ο άγιός μου; Και δεν πρόκειται να πεθάνουμε.» Επειδή ο Θεός υποσχέθηκε ότι θα τους σπλαχνιστεί και προανήγγειλε τη μεταβολή των θλιβερών προς το καλύτερο, ο Προφήτης από υπερβολική χαρά σχεδόν σκιρτά λέγοντας ότι σε κανέναν άλλον δεν θα ταίριαζε να επαναφέρει τον Ισραήλ, να τον απαλλάξει από τα δεσμά και τη δουλεία, και να τον ελεήσει συντετριμμένο, παρά μόνο στον Θεό, ο οποίος έχει τη δύναμη να κατορθώνει τα πάντα με ευκολία, και να εξομαλύνει τα τραχιά και να ισοπεδώνει κάθε τι ψηλό και ανηφορικό, προς τον οποίο θα μπορούσε να ειπωθεί από κάθε άγιο: «Τα πάντα δύνασαι και τίποτα δεν σου είναι αδύνατο». Έπειτα λέει ο Προφήτης: «Δεν είσαι εσύ από την αρχή Κύριος ο Θεός, ο άγιός μου; Και δεν πρόκειται να πεθάνουμε». Διότι αν και εξαπατήθηκε, λέει, ο Ισραήλ, και παρασύρθηκε στην πλάνη και σε αλλόκοτες ψευδολατρείες, όμως εσύ ήσουν και πάλι ο Θεός των όλων, ο οποίος και στο παρελθόν σπλαγχνιζόσουν ως άγιος εκείνους που έσφαλαν, και τους διατηρούσες αλώβητους, και δεν επέτρεπες να χαθεί ολοκληρωτικά ο Ισραήλ.

Λοιπόν, γογγύζουν βέβαια και κραυγάζουν με τρόπο ανόσιο. Ο Θεός όμως δείχνει ανεξικακία και τους υπόσχεται αναπάντεχη αφθονία. Και μάλιστα, με άρρητη δύναμη, στέλνει το βράδυ την ορτυγομήτρα, και με την αυγή το μάννα. Και όπως είπε ο θείος Δαβίδ: «Άρτο ουρανού τους έδωσε, άρτο αγγέλων έφαγε ο άνθρωπος.» Τους διαβεβαίωσε δε μέσω της ίδιας της εμπειρίας και των γεγονότων, ότι ο Θεός μπορεί και άρτο να δώσει και να ετοιμάσει τραπέζι στην έρημο, όπως ακριβώς και ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, επιτελώντας παρόμοια θαύματα, αφού τεμάχισε πέντε άρτους, χόρτασε πολλούς στην έρημο, όταν συγκεντρώθηκαν δώδεκα κοφίνια από τα περισσεύματα. Οι τρόποι όμως της θαυματουργίας είναι εντελώς ανεξιχνίαστοι, γι' αυτό ας τιμώνται με πίστη αυτά που ξεπερνούν τον νου, και ας ακούει ο Θεός από όλους όσους θαυμάζουν: Γνωρίζω ότι μπορείς τα πάντα· και τίποτα δεν είναι αδύνατο σε σένα.

Επίβλεψε, Δέσποτα, με έλεος από το άγιο ύψος σου. Δες το αδιόρθωτο της άθλιας ψυχής μου, και με όποιες κρίσεις γνωρίζεις, αφού με ελεήσεις, διόρθωσέ με. Σαν να βρίσκομαι ενώπιον του αγίου θρόνου της δόξας σου, σαν να αγγίζω τα άχραντα πόδια σου, έτσι δέομαι και ικετεύω με συντετριμμένη καρδιά. Ελέησέ με, Ελεήμων, το δημιούργημά σου. Επανάφερέ με δωρεάν με τη χάρη σου. Γνωρίζω ότι τα πάντα μπορείς, και τίποτα δεν σου είναι αδύνατο. Μην περιμένεις τη διεφθαρμένη μου προαίρεση, διότι δεν έχω προθυμία να διορθώσω τον εαυτό μου. Κλάψτε για μένα, όλη η ορατή και αόρατη φύση, εμένα που γέρασα μέσα στις αμαρτίες και στα πάθη. Κλάψτε για μένα που δήθεν μπροστά σε όσους με βλέπουν ζω με σωφροσύνη, ενώ εσωτερικά διαρκώς πορνεύω.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΑΥΤΩΝ ΠΟΥ ΜΕΣΩ ΑΥΤΗΣ ΧΑΡΙΣΤΗΚΑΝ ΣΕ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΠΟΥ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΑΛΗΘΙΝΑ ΣΕ ΑΥΤΟΝ Και ότι, ενώ ο Θεός μπορούσε με πολλούς τρόπους να λυτρώσει τον άνθρωπο από την τυραννία του διαβόλου, ευλόγως χρησιμοποίησε μάλλον αυτήν την οικονομία. Εκφωνήθηκε κατά το Μέγα Σάββατο. Ο προαιώνιος, απερίληπτος και παντοκράτωρ Λόγος του Θεού και παντοδύναμος Υιός μπορούσε οπωσδήποτε και χωρίς τη δική Του ενανθρώπηση να λυτρώσει τον άνθρωπο από τη θνητότητα και τη δουλεία του διαβόλου. Διότι τα πάντα βαστάζει με τον λόγο της δύναμής Του και τα πάντα υπόκεινται στη θεϊκή Του εξουσία και τα πάντα μπορεί, σύμφωνα με τον Ιώβ, και τίποτα δεν είναι αδύνατο σε Αυτόν. Διότι καμία δύναμη κτίσματος δεν μπορεί να αντισταθεί στην εξουσία του Κτίστη, και τίποτα δεν είναι ισχυρότερο από τον Παντοκράτορα. Αλλά ο πιο κατάλληλος τρόπος για τη δική μας φύση και ασθένεια και ο πιο ταιριαστός για Εκείνον που ενεργεί, ήταν αυτός, δηλαδή μέσω της ενανθρώπησης του Λόγου του Θεού, επειδή εμπεριέχει και το δίκαιο, χωρίς το οποίο τίποτα δεν επιτελείται από τον Θεό. «Διότι δίκαιος είναι ο Θεός και αγάπησε τη δικαιοσύνη και δεν υπάρχει αδικία σε Αυτόν», κατά τον ψαλμωδό προφήτη.

Διότι ενώ από αυτά έπρεπε να αναλογίζονται σπουδαία πράγματα για τον Θεό, και να έχουν την πεποίθηση ότι τα πάντα δύναται, και τίποτα δεν του είναι αδύνατο, εξαιτίας αυτών ακριβώς απελπίζονται για αυτόν, λέγοντας σχεδόν τα εξής: αν και χορήγησε νερό, ωστόσο δεν δύναται να χορηγήσει τροφή, σαν να έχει κουραστεί από τη θαυματουργία, και σαν να έχει δαπανήσει τη γενναιοδωρία του στα προηγούμενα θαύματα· για τα οποία ευλόγως εξοργίζεται· αυτό δε το δηλώνουν τα όσα ακολουθούν. Γι' αυτό άκουσε ο Κύριος και ανέβαλε· δηλαδή, κινήθηκε σε οργή· διότι έτσι έχουν μεταφράσει ο Θεοδοτίων και εκείνοι που εξέδωσαν την πέμπτη μετάφραση.

Όπως για παράδειγμα αυτά τα θηρία οι περισσότεροι από εμάς τα αγνοούμε, αλλά όσοι πλέουν στη θάλασσα τα γνωρίζουν και τα διηγούνται σε όσους τα αγνοούν, οι οποίοι πηγαίνοντας στις ερήμους δεν τα αγνοούν. Έπειτα λέει: 40,30a 〈Θα τραφούν άραγε από αυτόν τα έθνη〉 30b 〈και θα τον διαμοιράσουν τα γένη των Φοινίκων;〉 Δηλαδή: τόσο μεγάλος είναι ο όγκος του σώματός του, ώστε να δύναται να επαρκέσει σε ολόκληρο έθνος. Διότι, βεβαίως, δεν τα λέει αυτά με την έννοια ότι πρόκειται πράγματι να συμβεί αυτό. Και αναφέρθηκε στους Φοίνικες λόγω του εμπορίου. 40,32a 〈Θέσε επάνω του το χέρι σου〉 32b 〈ενθυμούμενος τον πόλεμο που γίνεται στο σώμα του,〉 32c 〈και ας μη γίνει πλέον.〉 Πόλεμο ενταύθα ονομάζει την ταραχή, την αγριότητα. «Μετά το φτέρνισμά του αναδύεται φως», λέει. Τέτοιο είναι το θηρίο, άγριο, δυνατό και ατρόμητο. Στη συνέχεια, μετά από αυτά λέει: 42,1 ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΔΕ ΤΟΝ ΛΟΓΟ Ο ΙΩΒ ΛΕΕΙ ΣΤΟΝ ΚΥΡΙΟ: 42,2a 〈Γνωρίζω ότι τα πάντα δύνασαι,〉 2b 〈και τίποτα δεν είναι αδύνατο για εσένα.〉 42,3a 〈Διότι ποιος είναι αυτός που κρύβει από εσένα τη βουλή του,〉 3b 〈και αποκρύπτοντας τα λόγια νομίζει ότι τα κρύβει από εσένα;〉 Έπειτα λέει: 42,5a 〈Μέχρι πρότινος σε άκουγα μόνο από την ακοή του ωτός,〉 5b 〈τώρα όμως σε είδα με τους οφθαλμούς μου.〉 Όχι επειδή τον είδε με τους οφθαλμούς, αλλά επειδή τον άκουσε πιο ξεκάθαρα. 42,6a 〈Γι' αυτό θεώρησα τον εαυτό μου τιποτένιο και έλιωσα,〉 6b 〈και θεώρησα τον εαυτό μου χώμα και στάχτη.〉 Τέτοιο είναι αυτό που του έλεγε: «Νομίζεις ότι σου απευθύνθηκα για άλλο λόγο, παρά για να αναδειχθείς δίκαιος;»

Θυμήσου ότι είμαστε χώμα· θυμήσου ότι εσύ μόνος είσαι καθαρός και άχραντος και αμίαντος, ενώ όλοι εμείς βρισκόμαστε υπό επιτίμια· θυμήσου τους απ' αιώνος οικτιρμούς σου και το έλεός σου, και μην με καταδικάσεις εξαιτίας των ανομιών μου, ούτε να μου ανταποδώσεις σύμφωνα με τις αμαρτίες μου. Γνωρίζεις το πλήθος των ανομιών μου, ότι είναι μεγάλο και αναρίθμητο· αλλά γνωρίζω και το πέλαγος της φιλανθρωπίας σου, ότι είναι απερίγραπτο και ανίκητο. Διότι εσύ είσαι αυτός που αίρει την αμαρτία του κόσμου, που κατέβηκε από τον ουρανό στη γη για να αναζητήσει το πλανηθέν και απολωλός πρόβατο· ο ποιμένας ο καλός, που θέτει τη ζωή του υπέρ των προβάτων, και ήλθε στον κόσμο για να σώσει τους αμαρτωλούς, από τους οποίους πρώτος είμαι εγώ. Ελέησε, ελέησε το δημιούργημα των χεριών σου· μη με βδελυχθείς τον ανάξιο, αλλά σπλαχνίσου το πλάσμα σου, εσύ που για εμένα υπέμεινες σταυρό και καταδέχθηκες τα στίγματα των μωλώπων· αλλά, αφού με θεραπεύσεις, εξάλειψε τα πάντα με το φάρμακο της ευσπλαχνίας και με τον σπόγγο της φιλανθρωπίας σου. Διότι τα πάντα μπορείς, και τίποτα δεν είναι αδύνατο για εσένα.

Όλα δε τα πλοία αν συγκεντρωθούν, δεν πρόκειται να μπορέσουν να μεταφέρουν ούτε ένα δέρμα από την ουρά του. Θεωρεί τον σίδηρο σαν άχυρο και τον χαλκό σαν σάπιο ξύλο. Χάλκινο τόξο δεν πρόκειται να τον τραυματίσει. Έως εδώ, και σταμάτησε να μιλάει ο Ιώβ: Γνωρίζω ότι μπορείς τα πάντα και τίποτε δεν είναι αδύνατο για εσένα. Διότι ποιος είναι αυτός που μπορεί να κρύψει από εσένα τη βουλή του; Θεώρησα δε τον εαυτό μου χώμα και στάχτη. Ο Κύριος ήλεγξε τον Ελιφάζ τον Θαιμανίτη, επειδή αμάρτησε ο ίδιος και οι δύο φίλοι του, καθώς δεν είπε την αλήθεια ενώπιον του Κυρίου, όπως έπραξε ο θεράποντάς Του, ο Ιώβ. Εδώ λαμβάνει χώρα ο εξιλασμός των τριών φίλων διά του Ιώβ, του ιερέα του Θεού. Το πώς ο Κύριος ανύψωσε τον Ιώβ· και αφού αυτός προσευχήθηκε και για τους φίλους του, ο Κύριος τους συγχώρησε την αμαρτία. Το πώς έμαθαν τα γεγονότα όλοι από το γένος του Ιώβ, και ήλθαν προς αυτόν, έφαγαν και ήπιαν μαζί του, και αφού τον θαύμασαν, του έδωσαν ο καθένας από μία αμνάδα και ένα χρυσό τετράδραχμο. Καθώς είναι γεγραμμένο ότι αυτός θα αναστηθεί μαζί με εκείνους που ανασταίνει ο Κύριος. Σε αυτά έγκειται και όλη η δύναμη του βιβλίου του Ιώβ.

Όμως γνωρίζω ότι ο Θεός δύναται τα πάντα και τίποτα δεν του είναι αδύνατο. Κάποιοι μου έθεσαν προς απορία ένα δυσνόητο ζήτημα, το οποίο υπερβαίνει όλους τους ομοίους μου και, όπως λέγουν, δεν περιέχεται σε κανένα από τα συγγράμματα που έχουν περιέλθει σε εμένα.

Όλα τα κακά προέρχονται διά της γλώσσης. ΣΤΟΙΧΕΙΟ Δ΄. ΤΙΤΛΟΣ Α΄. — Περί της δυνάμεως του Θεού. «Ο Κύριος ο Θεός σου είναι μέσα σου, Θεός μέγας και κραταιός.» «Θα επικαλεστώ τον Κύριο, τον Δεσπότη των πάντων, αυτόν που επιτελεί έργα μεγάλα και ανεξιχνίαστα, ένδοξα και εξαίσια, τα οποία δεν έχουν αριθμό.» «Εάν Εκείνος γκρεμίσει, ποιος θα οικοδομήσει; Εάν κλείσει την πόρτα σε άνθρωπο, ποιος θα την ανοίξει;» «Γνωρίζω ότι τα πάντα δύνασαι· και τίποτα δεν σου είναι αδύνατο.» «Αυτόν που ανυψώνει τους ταπεινούς, και εγείρει τους απολωλότες.» «Αυτός που παλαιώνει τα όρη, και δεν το καταλαβαίνουν· αυτός που τα ανατρέπει με την οργή του· αυτός που σείει την υπ' ουρανόν, και οι στύλοι της σαλεύονται. Αυτός που προστάζει τον ήλιο να μην ανατείλει, και δεν ανατέλλει, και θέτει σφραγίδα στα άστρα.»

Και εγώ σου λέω: Ανεξιχνίαστα. Πάλι δε εγώ σε ρωτώ, και εσύ απάντησέ μου. Μην περιστρέφεσαι εδώ και εκεί, αλλά πες ορθά: Ο Υιός του Θεού είναι παντοδύναμος, ναι ή όχι; Εάν λες: Δεν γνωρίζω, διότι δεν κατανοώ τη δύναμη του Θεού, θα σου πούμε: Εάν, λοιπόν, δεν κατανοείς τη δύναμη, πώς διαιρείς την ένωσή Του, εφόσον δεν γνωρίζεις με ποια δύναμη έχει ενωθεί; Εάν πάλι πεις το αντίθετο, ότι δεν είναι παντοδύναμος, ιδού σε ελέγχει η θεία Γραφή λέγοντας: «Γνωρίζω ότι τα πάντα δύνασαι, και τίποτα δεν σου είναι αδύνατο». Εάν όμως ομολογείς την αλήθεια και λες: «Ναι, ο Θεός είναι παντοδύναμος», μη ζητάς πλέον το πώς για τα έργα της θείας οικονομίας που έχουν πραγματοποιηθεί και καταγραφεί, διότι δίνεις την εντύπωση ότι απιστείς πως είναι παντοδύναμος. Διότι, εάν είναι, μη ζητάς το πώς. Εάν πάλι είναι απαραίτητο να γνωρίζεις το πώς, τότε δεν είναι πλέον παντοδύναμος για εσένα.

Τι λοιπόν, λέγει, δεν μπορούσε ο Θεός και χωρίς τους αγγέλους να προστατεύει τα συστήματα των ανθρώπων; Ναι, τα πάντα μπορεί και τίποτε δεν του είναι αδύνατο· αλλά δεν άρμοζε στον Θεό, με τόση σοφία και δύναμη, να μην υπάρχουν κάποια όντα που να ευεργετούνται και να συντηρούνται από την πηγαία δύναμη και σοφία Του, δηλαδή τα θεοκατόρθωτα κτίσματα των αγγέλων, των ανθρώπων και των διαφόρων άλλων δημιουργημάτων.

«Σε ποια γη κατοικεί το φως, και του σκότους ποιος είναι ο τόπος;» Αν έχεις νουθετηθεί, λέει, και έχεις διδαχθεί το πλάτος της γης κάτω από τον ουρανό, και τι είναι αυτό το πλάτος και πόσο είναι, και πού κατοικεί το φως, και πού έχει οριστεί ο κλήρος του σκότους, ανήγγειλέ μου το, αν τα γνωρίζεις αυτά. «Μήπως άραγε μπορείς να με οδηγήσεις στα όριά τους; Και μήπως γνωρίζεις τα μονοπάτια τους; Ξέρω λοιπόν ότι τότε έχεις γεννηθεί, και ο αριθμός των ετών σου είναι μεγάλος». Αν μπορέσεις, λέει, να με οδηγήσεις στα όρια και τα μονοπάτια αυτών για τα οποία σε ρώτησα και να τα ερμηνεύσεις αυτά με σαφήνεια, «ξέρω λοιπόν ότι τότε έχεις γεννηθεί». Τι έχεις γεννηθεί; Δικός μου υιός δηλαδή, όπως εκείνος ο εχθρός με δόλο σου υπέβαλε, «και ο αριθμός των ετών σου είναι μεγάλος». Αν πάλι τότε έχεις γεννηθεί, δηλαδή αν μπορέσεις να ερμηνεύσεις με σαφήνεια όσα σε ρώτησα, ούτε τότε είσαι αγέννητος και άκτιστος από τη φύση σου, ως μονογενής του Θεού, αλλά έχεις γεννηθεί ως γεννητός και θνητός άνθρωπος και έχεις λάβει την ύπαρξη από το μη ον στο είναι. «Ο αριθμός δε των ετών σου είναι μεγάλος», επειδή έχεις αθάνατη ψυχή, όχι όμως ότι είσαι και δικός μου ομοφυής υιός. «Παίρνοντας τον λόγο ο Ιώβ λέγει προς τον Κύριο: Γνωρίζω ότι τα πάντα μπορείς, και τίποτα δεν σου είναι αδύνατο. Διότι ποιος είναι αυτός που κρύβει από σένα τη βουλή του; Και φειδόμενος των λόγων νομίζει ότι μπορεί να κρυφτεί από σένα;» Δεν λέει μόνο ότι τα μπορείς όλα και τίποτα δεν σου είναι αδύνατο, αλλά ότι και «τα κρυπτά της καρδίας» με σαφήνεια τα γνωρίζεις όλα, και κανείς δεν μπορεί να σου κρύψει τη βουλή του, έστω κι αν συγκρατεί τη γλώσσα του.

9. Διότι, για ποιον λόγο άραγε εκείνος ο γέροντας και ιερέας, ο παιδαγωγός και δάσκαλος του νόμου, που περίμενε την παρηγορία του Ισραήλ και για αυτήν πρόσφερε πάντοτε θερμή δέηση, δεν πειθόταν στις χαρμόσυνες ειδήσεις της, αν δεν προεικόνιζε στον εαυτό του τον άπιστο λαό που βρισκόταν υπό τον νόμο; Διότι, αν μεν θεωρούσε ότι ήταν άγιος άγγελος εκείνος που στεκόταν δίπλα στο θυσιαστήριο και του έλεγε αυτά από εκεί, γιατί δεν άκουγε με πίστη τα λεγόμενα, προσαρμόζοντας τον εαυτό του ώστε να πιστέψει σύμφωνα με το παράδειγμα του Αβραάμ και της Σάρρας; Και όμως, ακόμα κι αν δεν ίσχυε αυτό, έπρεπε οπωσδήποτε να πιστέψει στον Θεό που αποφάσισε να επιτελέσει κάτι το παράδοξο και υπερφυσικό. Διότι τι υπάρχει από τα όντα που να μην συντρέχει άμεσα προς ύπαρξη σύμφωνα με το παντοδύναμο πρόσταγμα του Θεού; Αυτό άλλωστε και ο θαυμάσιος Ιώβ, διδασκόμενος από τον ίδιο τον Θεό, ο οποίος του μιλούσε μέσα από το σύννεφο για να τον πείσει, αναφώνησε με θαυμαστό τρόπο: «Γνωρίζω ότι τα πάντα μπορείς, και τίποτα δεν σου είναι αδύνατο». Εάν πάλι υπέθετε ότι η δύναμη που του μιλούσε ήταν εχθρική και αντίθεη, γιατί ζητούσε την επιβεβαίωση των όσων ειπώθηκαν, λέγοντας: «Πώς θα το γνωρίσω αυτό;»;

Ο Κύρος και ο Ιωάννης, οι μάρτυρες που παρέχουν τις θεραπείες εκ Θεού, βλέποντας την παρούσα ασθένεια, δεν έπραξαν τίποτα τέτοιο, ούτε τρόμαξαν μπροστά στο θέαμα, ούτε την απέρριψαν ως δύσκολη, ούτε διακήρυξαν ότι δεν έχει οριστεί το φάρμακό της από τον Θεό, τον ιατρό των πάντων. [6] Διότι γνώριζαν με ακρίβεια ότι όλα όσα θέλησε ο Κύριος τα εποίησε στον ουρανό και στη γη, στις θάλασσες και σε όλες τις αβύσσους, και ότι τα αδύνατα στους ανθρώπους είναι δυνατά στον Θεό, και ότι ελεεί τους πάντες, διότι τα πάντα δύναται, όπως είπε ο Ιώβ· και όπως ο μελωδός Δαβίδ έψαλε στους ψαλμούς, οι οικτιρμοί του εκχέονται πλουσιοπάροχα σε όλα τα έργα του. [7] Όθεν, αφού δέχθηκαν τον ασθενή, πρώτα του συμπεριφέρθηκαν με καλοσύνη, και έπειτα ενθάρρυναν την τροφό του, η οποία παρακολουθούσε τα παράδοξα θαύματά τους. Και αφού περίμεναν για λίγο χρόνο, όχι επειδή αναλογίζονταν τη θεραπεία, αλλά για να μη φτάσει ένα τέτοιο θαυμαστό γεγονός σε εντελώς λίγους και μετρημένους ανθρώπους, αλλά μάλλον για να καταστεί πιο φανερό και πιο γνωστό στους περισσότερους.

Διότι δεν θα με σώσεις χωρίς έργα, εφόσον εγώ αμελώ, έστω κι αν είσαι εξαιρετικά φιλάνθρωπος ως πλάστης των ανθρώπων. Ακούω τον Παύλο να λέει ότι η πίστη χωρίς έργα είναι νεκρή, και φρίττω για τις τιμωρίες που οπωσδήποτε με περιμένουν εκεί, εμένα τον αμελή. Πώς λοιπόν εγώ, Δέσποτα, να τολμήσω να συγκαταλεχθώ ως πιστός μαζί με εκείνους που έχουν εργαστεί τα καλά έργα, εγώ που ουδέποτε τήρησα καμία εντολή σου; Αλλά γνωρίζω ότι τα πάντα δύνασαι και τα πάντα ποιείς, όπως θέλεις. Και στους έσχατους, Δέσποτα, δίνεις όπως ακριβώς και στους πρώτους, και μάλιστα, ω του θαύματος, δίνεις τα των πρώτων στους εσχάτους. Ενώ τα έλεγα αυτά σε σένα, τον Ποιητή του κόσμου, που προηγουμένως φαινόσουν άνωθεν και παλαιότερα μου είχες κρυφτεί και ύστερα με περικύκλωσες ολόκληρο με ακτίνες, αίφνης σε βλέπω καθαρά να βρίσκεσαι ολόκληρος μέσα μου, εσένα που προηγουμένως φαινόσουν άνωθεν αλλά είχες κρυφτεί πάλι σε νέφος, όπως ακριβώς ο ήλιος όταν βρίσκεται εντελώς δίχως ακτίνες. Όπως λοιπόν εκείνος είναι προσιτός σε όσους τον βλέπουν και τότε μάλλον φαίνεται σαν ολόκληρος σε όλους, έτσι και εσύ, ο απρόσιτος, γίνεσαι προσιτός σε εμένα, κρυμμένος εντός μου, εμφανιζόμενος στα νοερά μου μάτια όπως εσύ γνωρίζεις, αυξανόμενος σιγά-σιγά, εμφανιζόμενος πιο λαμπρός, αστράφτοντας πιο λαμπρά. Άλλοτε πάλι μου φαίνεσαι εντελώς απρόσιτος, γι' αυτό και μεγαλύνω το ακατάληπτό σου, και κηρύττοντας την αγαθότητά σου, σου αναφωνώ: δόξα σε Εκείνον που εδόξασε με αυτόν τον τρόπο τη δική μας ουσία.