Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 42:4

Αυτός δε ο ίδιος, ο οποίος εμφανίστηκε και στον Αβραάμ, αναγορεύεται Θεός και Κύριος, μυσταγωγώντας τον θεοφιλή στα περί της αυθεντίας του Πατρός, και διδάσκοντας ορισμένα πράγματα ωσάν να επρόκειτο περί ετέρου Θεού, τα οποία και θα εξετάσουμε στον κατάλληλο καιρό. Αλλά και στον Ιώβ είναι θεμιτό να πούμε ότι κανείς άλλος παρά αυτός ήταν που του αποκαλύφθηκε, μετά την επαρκή δοκιμασία του. Διότι, αφού αρχικά του εμφανίστηκε «μέσα από λαίλαπα και νέφη», παρουσίαζε τον εαυτό του ως τον Θεό των όλων, προχωρώντας δε στη συνέχεια φανερώνει τον εαυτό του, ώστε να πει ο Ιώβ: «Άκουσέ με, Κύριε, για να μιλήσω κι εγώ. Μόνο την ακοή της φωνής σου άκουγα προηγουμένως, τώρα όμως ο οφθαλμός μου σε είδε».

Ότι, λοιπόν, τα προκείμενα λόγια ανήκουν στον Κύριο τον Δημιουργό, είναι εύκολο να το διαγνώσουμε όχι μόνο από τα όσα προαναφέρθηκαν, αλλά και από όσα σου είναι προφανή. Ότι δε το χωρίο «ήλθες στις πηγές της θάλασσας, και περπάτησες στα ίχνη της αβύσσου;» και το «σου ανοίγονται με φόβο οι πύλες του θανάτου, και οι θυρωροί του άδη, βλέποντάς σε, τρόμαξαν;» προφητεύουν την κάθοδο του Σωτήρος μας στον Άδη, θα το αποδείξουμε στον κατάλληλο καιρό, επισημαίνοντας τώρα μόνον τούτο: ότι αρμόζει να αποδίδονται τα όσα αναφέρονται στο χωρίο αυτό μάλλον στον Θεό Λόγο παρά στον Θεό των όλων. Ο Ιώβ, λοιπόν, στη συνέχεια, παρομοίως με τους πατέρες, μαρτυρεί ότι έχει δει αυτοπροσώπως αυτόν ακριβώς τον Κύριο που του αποκαλυπτόταν στην αρχή «μέσα από λαίλαπα και σύννεφα», λέγοντας: «Άκουσέ με, Κύριε, για να μιλήσω και εγώ· θα σε ρωτήσω, και εσύ δίδαξέ με. Προηγουμένως σε άκουγα μόνο εξ ακοής, τώρα όμως το μάτι μου σε είδε. Γι' αυτό θεώρησα ανάξιο τον εαυτό μου και έλιωσα· και λογάριασα τον εαυτό μου για χώμα και στάχτη».

Όλα δε τα πλοία αν συγκεντρωθούν, δεν πρόκειται να μπορέσουν να μεταφέρουν ούτε ένα δέρμα από την ουρά του. Θεωρεί τον σίδηρο σαν άχυρο και τον χαλκό σαν σάπιο ξύλο. Χάλκινο τόξο δεν πρόκειται να τον τραυματίσει. Έως εδώ, και σταμάτησε να μιλάει ο Ιώβ: Γνωρίζω ότι μπορείς τα πάντα και τίποτε δεν είναι αδύνατο για εσένα. Διότι ποιος είναι αυτός που μπορεί να κρύψει από εσένα τη βουλή του; Θεώρησα δε τον εαυτό μου χώμα και στάχτη. Ο Κύριος ήλεγξε τον Ελιφάζ τον Θαιμανίτη, επειδή αμάρτησε ο ίδιος και οι δύο φίλοι του, καθώς δεν είπε την αλήθεια ενώπιον του Κυρίου, όπως έπραξε ο θεράποντάς Του, ο Ιώβ. Εδώ λαμβάνει χώρα ο εξιλασμός των τριών φίλων διά του Ιώβ, του ιερέα του Θεού. Το πώς ο Κύριος ανύψωσε τον Ιώβ· και αφού αυτός προσευχήθηκε και για τους φίλους του, ο Κύριος τους συγχώρησε την αμαρτία. Το πώς έμαθαν τα γεγονότα όλοι από το γένος του Ιώβ, και ήλθαν προς αυτόν, έφαγαν και ήπιαν μαζί του, και αφού τον θαύμασαν, του έδωσαν ο καθένας από μία αμνάδα και ένα χρυσό τετράδραχμο. Καθώς είναι γεγραμμένο ότι αυτός θα αναστηθεί μαζί με εκείνους που ανασταίνει ο Κύριος. Σε αυτά έγκειται και όλη η δύναμη του βιβλίου του Ιώβ.

Και αυτό το έχω μάθει από πείρα και έχω διδαχθεί στην πράξη, ότι δεν περιμένεις προφορικό λόγο για να μάθεις τα απόρρητα της καρδιάς. Διότι ο άνθρωπος μεν κατανοεί μέσω του λόγου, εσύ όμως, ως δημιουργός του ανθρώπου, επιβλέπεις ξεκάθαρα και τα κινήματα της καρδιάς του. Και μου αναγγέλθηκαν «αυτά που δεν γνώριζα, μεγάλα και θαυμαστά, τα οποία δεν κατανοούσα». Τόσο πολύ, λέγει, απείχα από τη γνώση όσων μου ειπώθηκαν από εσένα, Δέσποτα, ώστε ποτέ να μην μπορέσω καν να διανοηθώ αυτά τα μεγάλα και θαυμαστά, για τα οποία μου έγινε αναγγελία. Όντως μεγάλα και θαυμαστά και ακατάληπτα για την ανθρώπινη γνώση· και κάποια από αυτά έχουν ήδη γίνει, ενώ άλλα πρόκειται να γίνουν. Όταν, σύμφωνα με την ευδοκία σου, ο μονογενής σου Υιός από φιλανθρωπία γίνει άνθρωπος και έλθει στην πηγή της θάλασσας βαδίζοντας πάνω στα ύδατα, και όταν οι πύλες του θανάτου ανοίξουν διάπλατα από τον φόβο τους προς αυτόν, και οι πυλωροί του άδη πτήξουν από την κάθοδό του, και κατά τη συνάντησή του στα κατώτατα της γης ο άδης, αφού πικρανθεί, θα εξεμέσει το πλάσμα σου, τότε και αυτά θα πραγματοποιηθούν στην πράξη. «Άκουσέ με, Κύριε, για να μιλήσω και εγώ· θα σε ρωτήσω, και εσύ δίδαξέ με»· διότι δεν είναι δικό σου αλλά δικό μου έργο το να ρωτώ και να μαθαίνω «τα κρύφια της σοφίας σου», ενώ δικό σου είναι να διδάσκεις και να αποκαλύπτεις τα αδιανόητα για τους ανθρώπους. «Με την ακοή του αυτιού σε άκουγα προηγουμένως», τώρα όμως μου έδωσες αυτό που υπερβαίνει κάθε παρηγοριά, ότι δηλαδή «ο οφθαλμός μου τώρα σε είδε».