Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 5:18

Το δε «Σπέρμα άγιον το στήλωμα αυτής» έχει προστεθεί από τον Θεοδοτίωνα, μη υπάρχον στους Εβδομήκοντα, και έχει αξιόλογο νόημα ως προς την ακολουθία των όσων έχουν προηγουμένως ερμηνευθεί. Διότι αυτοί συνάγονται όπως η τερέβινθος και όπως η δρυς, με το να καταστούν άγιο σπέρμα μέσω της σταθερότητας και της βεβαιότητάς τους. Σύμφωνα δε με τα όσα αναφέρονται σε πολλά σημεία της Γραφής, και εδώ διαφαίνεται το αγαθό τέλος εκείνων που τιμωρούνται προς ευεργεσία τους. Διότι λέγει: «Εγώ θα πατάξω και εγώ θα ιατρεύσω». Και αυτός προκαλεί τον πόνο και πάλι αποκαθιστά.

Θα πατάξω, και εγώ θα θεραπεύσω. Διότι Αυτός προκαλεί την οδύνη, και πάλι αποκαθιστά· επάταξε, και τα χέρια Του θεράπευσαν. Επιτρέπει να προηγούνται οι θλίψεις, ώστε οι δωρεές της χάριτος να καταστούν σε εμάς πιο μόνιμες, καθώς εμείς θα αγωνιστούμε με σφοδρότητα για τη διαφύλαξη όσων μας έχουν δοθεί.

Μην κατηγορείς, λοιπόν, το θείο· διότι ο Κύριος και Θεός μας είναι δίκαιος και δεν υπάρχει αδικία σε αυτόν. Το ότι η ορθή νουθεσία συνίσταται από τη διαπαιδαγώγηση, το φανερώνει ο λόγος που ακολουθεί. Έχει ειπωθεί στο βιβλίο του δικαίου Ιώβ: μακάριος είναι ο άνθρωπος τον οποίο έλεγξε ο Κύριος· και τη νουθεσία του Παντοκράτορα μην την απορρίπτεις· διότι αυτός προκαλεί τον πόνο, και πάλι αποκαθιστά· όπως και ο Απόστολος παραγγέλλει στους πατέρες, λέγοντας να ανατρέφουν τα τέκνα τους με παιδεία και νουθεσία Κυρίου. Δικαίως, λοιπόν, λέει γι' αυτόν η θεία Γραφή, ότι, ενώ οι γιοι του κακολογούσαν τον Θεό, αυτός δεν τους νουθετούσε, διότι δεν είχε ζήλο για το θείο, όπως αυτόν που απέκτησαν οι Άγιοι· αλλά προτίμησε μάλλον την περιποίηση των τέκνων του αντί για τη δόξα των ανώτερων πραγμάτων. Διότι, το τι είδους συμπάθεια περιβλήθηκε εκείνος που μας αναγέννησε δια του Ευαγγελίου, το γνωρίζουν όλοι οι συνετοί· διότι είχε μέσα του σπλάχνα οικτιρμών, αγαθότητα και μακροθυμία· όταν, όμως, άκουσε ότι κάποιος είχε αμαρτήσει υπερβολικά, δεν το ανέχτηκε ούτε το αποσιώπησε, αλλά αμέσως επέτρεψε να παραδοθεί ένας τέτοιος άνθρωπος στον Σατανά για την καταστροφή της σάρκας, ώστε να σωθεί το πνεύμα του κατά την ημέρα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Ο δε μακάριος Πέτρος ο απόστολος, έκρινε ανάξιους και για την ίδια τη ζωή αυτούς που προσήλθαν να πειράξουν το Άγιο Πνεύμα, μη ανεχόμενος την καταφρόνηση προς το θείο.

Η΄. Αλλά επειδή και εμένα και τον λόγο έχετε στη διάθεσή σας, και με την αγάπη σας με εξαναγκάσατε χωρίς να είμαι απρόθυμος, θα μιλήσω βέβαια, έστω και με δυσκολία, επειδή αυτό προστάζετε· θα προφέρω όμως λόγια ευχαριστίας και νουθεσίας. Η ευχαριστία λοιπόν είναι η εξής: Ποιος θα εξαγγείλει τα δυνατά έργα του Κυρίου; Και ποιος θα κάνει γνωστό σε όλες τις ακοές τον ύμνο Του; Διότι τα δύο έγιναν ένα, και το μεσότοιχο του φραγμού έχει καταλυθεί· διότι μας απάλλαξες από το να αποτελούμε παροιμία ανάμεσα στα έθνη και κούνημα του κεφαλιού ανάμεσα στους λαούς· διότι τόσο μόνο μας δοκίμασες, όσο χρειαζόταν για να γνωρίσουμε το αγαθό της ειρήνης μέσω της διάστασης, και αφού μας προκάλεσες πόνο, πάλι μας αποκατέστησες· ω, τι παράδοξη θεραπεία!

Διότι δεν είπε: Οι αστέρες έπεσαν· αλλά εκείνος έπεσε από τους αστέρες που αγωνίστηκαν λαμπρά, δηλαδή ηττήθηκε. Εάν όμως κάποιος εκλάβει το «έπεσε» ως «πάταξε»· διότι και έτσι λέγεται συχνά, όπως το «έπαισε» αντί του «πάταξε», στο «και τα χέρια αυτού θεράπευσαν», όταν η δεύτερη συλλαβή γράφεται με δίφθογγο, μπορεί να πει ότι πάταξε τους επτά αδελφούς και τη μητέρα τους, καθώς και τον ιερέα Ελεάζαρο, οι οποίοι επέδειξαν λαμπρή και αστράφτουσα πολιτεία, και φάνηκαν σαν αστέρες επάνω στη γη.

Εάν λοιπόν αυτός είναι που θεραπεύει, είναι φανερό ότι και τώρα, θεραπεύοντας, προκαλεί πόνο». Διότι «αυτός», λέει, «προκαλεί τον πόνο και πάλι αποκαθιστά· θα χτυπήσει, και τα χέρια του θα θεραπεύσουν». Αν αυτός είναι που λύνει τα δεινά και τα μεταβάλλει στα αντίθετά τους και κάνει τον άνθρωπο να απολαύσει βαθιά ειρήνη, δεν τα πράττει αυτά από άλλη πρόθεση, αλλά από την ίδια. «Έξι φορές θα σε ελευθερώσει από τις θλίψεις, και την έβδομη δεν θα σε αγγίξει κακό». Δηλαδή: δεν κάνει πάντοτε τα ίδια, αλλά στην αρχή επιτρέπει να περάσεις δοκιμασία, έπειτα από αυτά όμως ούτε καν δοκιμασία. «Σε καιρό πείνας θα σε γλιτώσει από τον θάνατο, και σε καιρό πολέμου θα σε γλιτώσει από τη δύναμη του σιδήρου, και θα σε κρύψει από τη μάστιγα της γλώσσας, και δεν θα φοβηθείς από τα κακά που έρχονται». Και αυτό δεν είναι μικρό, αλλά πάρα πολύ μεγάλο. «Από άνθρωπο που δεν λέει τίποτα το αγαθό». Διότι τίποτα δεν είναι χειρότερο από τη γλώσσα· από κάθε επιβουλή και συκοφαντία, από κάθε ξίφος αυτό είναι πιο φοβερό και πιο ανυπόφορο. «Δεν πρόκειται να φοβηθείς», λέει, —όχι μόνο «δεν θα πάθεις τίποτα», αλλά «ούτε καν θα φοβηθείς», λέει— «από την ταλαιπωρία, ότι δηλαδή θα έρθει ταλαιπωρία. Τους άδικους και τους άνομους θα τους περιγελάσεις». Και αυτό είναι πολύ μεγαλύτερο, το να μη βρίσκεται δηλαδή μόνο ο ίδιος σε ασφάλεια, αλλά και να περιγελά τους άλλους. «Και τι να πω για τους ανθρώπους;

Το δε νόημα είναι το εξής: Αθάνατος είναι ο Θεός, του οποίου γένος είμαστε· εμένα δε, αφού με αποσυνθέσει στη γη διά του θανάτου, πάλι θα με εγείρει από τη γη διά της αναστάσεως· ή και αφού με απαλλάξει από τη νόσο, δηλαδή, αφού με ελευθερώσει, πάλι θα ανακαινίσει το δέρμα μου που έχει φθαρεί από τα υγρά των πληγών· διότι αυτός προκαλεί τον πόνο και πάλι αποκαθιστά, θανατώνει και ζωοποιεί.

Και επειδή ο Θεός χαίρεται για έναν αμαρτωλό που μετανοεί, σύμφωνα με τον κυριακό λόγο, οι δίκαιοι, ως μιμητές Του, ευφραίνονται για τον συνετό άνθρωπο που ελπίζει στους λόγους του Θεού: «Εγνώρισα, Κύριε, ότι οι κρίσεις σου είναι δικαιοσύνη, και με αλήθεια με ταπείνωσες». Αυτά τα λέγει με διάφορους τρόπους, δείχνοντας τη δική του ευγνωμοσύνη. Γνωρίζω, λέγει, με ακρίβεια, ότι ορθά και δίκαια με καταδίκασες και με περιέβαλες με κάθε λογής συμφορές. Διότι, όταν εμείς αμαρτάνουμε, άλλοτε ο Θεός οργίζεται και άλλοτε μακροθυμεί, περιμένοντας τη μετάνοιά μας. Για να μην επιμένουμε λοιπόν στην αμαρτία, προς παιδαγωγία και διόρθωσή μας επιφέρει οργή, και κρίνει δίκαια. Διότι έχει γραφτεί μέσω του προφήτη: «Με μικρό θυμό σε χτύπησα, με αιώνιο έλεος θα σε δοξάσω»· και, «Ο Κύριος προκαλεί πόνο και πάλι αποκαθιστά»· και, «Ο λαός δεν επέστρεψε, μέχρι που χτυπήθηκε». Διότι με αλήθεια επιφέρει συμφορές και θλίψεις. Διότι αυτό ακριβώς δηλώνει η ταπείνωση. «Ας έλθει το έλεός σου, για να με παρηγορήσει». Διότι πλέον είναι καιρός φιλανθρωπίας και παρηγορίας. Έλεος λοιπόν του Θεού είναι η εν σαρκί παρουσία του Χριστού, του Θεού μας.

Γι' αυτό τον λόγο πορευόμουν πενθώντας και σκυθρωπός και έκανα τον κωφό και ταπεινώθηκα και ούτε σας αντίκριζα στο πρόσωπο, αποφεύγοντας να σκανδαλίσω και να σκανδαλιστώ. Αλλά εσύ, ο θεοκίνητος άνθρωπος, το όργανο του Πνεύματος, που κινείσαι και ψάλλεις σαν πραγματικό δεκάχορδο ψαλτήρι, αφού έχεις εναρμονίσει άριστα τις πέντε αισθήσεις του σώματος με τις πέντε της ψυχής, και ως τύμπανο που από τη μια συνίσταται από δέρμα εξαιτίας της νεκρώσεως, και από την άλλη κρούεται και συντονίζεται από το ξύλο του σταυρού, εσύ λοιπόν θεράπευσες τον πόνο και ως ιατρός τοποθέτησες καταπραϋντικό φάρμακο στο τραύμα μου, ώστε, αν δεν θεωρηθώ τολμηρός, να αποδώσω σε σένα και εκείνα που μαρτυρούνται για τον Θεό: προκάλεσες πόνο και πάλι τον αποκατέστησες, χτύπησες και τα χέρια σου πάλι θεράπευσαν.