Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 7:1

Απόκριση Βαρσανουφίου: Χαίρε αγαπητέ μου, χαίρε εν Κυρίω. Γνωρίζω και έχω πειστεί εν Κυρίω ότι, εάν σου πω να κατοικήσεις στη φυλακή για έναν ολόκληρο χρόνο, δεν θα φέρεις αντίρρηση, γνωρίζοντας πώς και σε ποιον μιλώ, σε έναν σύνδουλο και ομόψυχο. Δεν γνωρίζεις πώς λέει ο Ιώβ: «Μήπως δεν είναι δοκιμασία η ζωή του ανθρώπου πάνω στη γη;»; Γίνε, λοιπόν, πάντοτε έτοιμος για πειρασμούς και θλίψεις, και να ξεχνάς όλα όσα βρίσκονται πίσω, σύμφωνα με τον Απόστολο, και να επεκτείνεσαι προς όσα βρίσκονται μπροστά, ώστε, λέγοντας αυτά εναντίον του αδελφού σου, να μη γεννηθεί μέσα σου μνησικακία. Ο Κύριος θα συντρίψει γρήγορα τον σατανά κάτω από τα πόδια μας. Η χάρη του Θεού και η ειρήνη και η αγάπη Του θα είναι μαζί μας έως το τέλος. Αμήν. Και είθε να μας δώσει χαρά, ευφροσύνη και αγιασμό, πραότητα, ταπεινοφροσύνη, αγάπη η οποία «ουδέποτε εκπίπτει», ώστε να βαστάξουμε ο ένας τον άλλον με φόβο Θεού. Διότι ο θάνατος δεν αργεί.

Μήπως δεν είναι δοκιμασία η ζωή του ανθρώπου πάνω στη γη; Και κάποιος άλλος από τους αγίους λέει: Άνθρωπος που δεν έχει περάσει από πειρασμούς είναι αδόκιμος. Διότι υποβαλλόμαστε σε πειρασμούς ασκούμενοι στην πίστη, για να δοκιμαστούμε και να μάθουμε να πολεμούμε, καθώς ο Κύριος έχει πει:

Διότι δεν μας υποσχέθηκε να μας παράσχει εδώ την ανάπαυση και τη βασιλεία Του· επειδή τον αιώνα τούτο τον οικονόμησε για εμάς ο Θεός ως γυμναστήριο, τόπο δοκιμασίας και άθληση, όπως λέει ο γενναίος Ιώβ, ότι η ζωή των ανθρώπων πάνω στη γη είναι μια δοκιμασία.

Είπε ο ανδρειότατος Ιώβ: «Η ζωή του ανθρώπου επάνω στη γη είναι δοκιμασία». Εφόσον, λοιπόν, η ίδια η ζωή είναι δοκιμασία, πώς είναι δυνατόν εκείνος που βρίσκεται μέσα στη δοκιμασία να μην περιπέσει σε πειρασμό; Διότι ο λόγος που ειπώθηκε από την ίδια την Αλήθεια, «Να προσεύχεστε, για να μην εισέλθετε σε πειρασμό», σημαίνει το εξής: Να προσεύχεστε, ώστε να μην ηττηθείτε από τον πειρασμό.

ΟϚ΄. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΙΑΚΟΝΟ ΠΑΜΠΡΕΠΙΟ. Στο χωρίο: «Γρηγορεῖτε καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν». Δεν υπάρχει τρόπος, προσφιλέστατέ μου, να βρει κανείς μέσο με το οποίο να απαλλαγεί από τις συμφορές. Αλλά πιο εύκολα θα διασωζόταν κάποιος σε μια τεράστια τρικυμία χωρίς κυβερνήτη και πηδάλιο, παρά θα διέφευγε την τρικυμία τούτου του βίου χωρίς να περιπέσει σε πειρασμό. Διότι, αν η ζωή του ανθρώπου πάνω στη γη είναι τόπος δοκιμασιών, πώς είναι δυνατόν, ενώ βρισκόμαστε στον τόπο των δοκιμασιών, να μην πειραζόμαστε; Διότι τα λόγια του Σωτήρος, «Γρηγορείτε και προσεύχεσθε, για να μην εισέλθετε σε πειρασμό», υπονοούσαν το να μην καταποντιστούμε από αυτόν. Διότι, εάν ο Σωτήρας εννοούσε αυτό που νομίζουν άλλοι, δηλαδή το να μην περιπέσουμε καθόλου σε πειρασμό, ο λόγος δεν θα ευσταθούσε, εφόσον και οι προφήτες και οι απόστολοι και οι άνδρες που διακρίθηκαν ιδιαίτερα στην αρετή, περιέπεσαν σε πολλούς και μεγίστους πειρασμούς.

«Τέτοιους διωγμούς υπέμεινα», λέει, «και από όλους με έσωσε ο Κύριος. Και όλοι όσοι θέλουν να ζουν με ευσέβεια εν Χριστώ Ιησού, θα διωχθούν». Γʹ. Αλλά γιατί μιλώ γενικά για τον εαυτό μου; λέει· καθένας από όσους θέλουν να ζουν με ευσέβεια, θα διωχθεί. Ως διωγμούς εδώ εννοεί τις θλίψεις, τις οδύνες. Διότι δεν είναι δυνατόν άνθρωπος που βαδίζει την οδό της αρετής να είναι απαλλαγμένος από λύπη, θλίψη, οδύνη και πειρασμούς. Πώς θα μπορούσε άλλωστε, αυτός που βαδίζει τη στενή και τεθλιμμένη οδό; Αυτός που άκουσε ότι: «Στον κόσμο θα έχετε θλίψη»; Εάν σε εκείνη την εποχή έλεγε ο Ιώβ: «Πειρατήριο είναι η ζωή του ανθρώπου πάνω στη γη», πόσο μάλλον τότε; «Πονηροί δε άνθρωποι και απατεώνες», λέει, «θα προκόβουν προς το χειρότερο, εξαπατώντας και εξαπατώμενοι». Τίποτα από αυτά ας μην σε ταράζει, λέει, εάν εκείνοι μεν βρίσκονται σε ευημερία, εσύ δε σε πειρασμούς· τέτοια είναι η φύση του πράγματος.

Αυτό το εξέφρασε και με γνωμικό τρόπο, όχι μόνο εξαιτίας της συμφοράς. 6,25b 〈Διότι δεν ζητώ από εσάς,〉 λέει, 〈ούτε λόγο ούτε δύναμη,〉 6,26a 〈ούτε ο έλεγχός σας θα σταματήσει τα λόγια μου.〉 Κυρίως βέβαια δεν θα παραιτηθώ ούτε κι αν πρόκειται να κρίνετε την κατάστασή μου με βάση τα παρόντα, πολύ δε περισσότερο τώρα. 6,25b 〈Διότι δεν ζητώ από εσάς δύναμη,〉 6,26a 〈ούτε ο έλεγχός σας θα σταματήσει τα λόγια μου,〉 26b 〈ούτε πρόκειται να ανεχθώ τον ήχο του λόγου σας,〉 6,27a 〈παρά μόνο ότι επιτίθεστε σε ορφανό,〉 27b 〈και ορμάτε εναντίον φίλου σας.〉 «Ούτε η συμφορά, ούτε η φιλία σας έκαμψε», λέει. «Εντούτοις, αν θέλετε, ας πιάσουμε πάλι τον λόγο. Δεν παραιτούμαι, έστω κι αν ταχθείτε στην αντίθετη παράταξη, και θα αντικρούσω· διότι η συνείδησή μου δεν με ελέγχει για τίποτα.» 6,28 〈Τώρα όμως,〉 λέει, 〈κοιτάζοντάς σας στο πρόσωπο, δεν θα ψευστώ.〉 6,29a 〈Καθίστε λοιπόν, και ας μην υπάρξει αδικία στην κρίση,〉 29b 〈και πάλι συνταχθείτε με το δίκαιο.〉 6,30a 〈Τώρα αρχίστε· διότι δεν υπάρχει αδικία στη γλώσσα μου.〉 30b 〈Και μήπως ο λάρυγγάς μου δεν μελετά τη σύνεση;〉 Δες ότι παντού ο άνθρωπος φροντίζει για την υπόληψή του, ώστε να μην αποκτήσει τη φήμη κάποιου πονηρού και ασεβούς. 7,1a 〈Μήπως δεν είναι πεδίο δοκιμασίας,〉 λέει, 〈ο βίος του ανθρώπου πάνω στη γη;〉 Αυτό λέει και ο ίδιος: ότι ο άνθρωπος γεννιέται μέσα στον κόπο. Τι σχέση έχει λοιπόν αυτό με εκείνον; Επομένως συμβαίνει να πάσχει κανείς αυτά τα δεινά όχι μόνο εξαιτίας κάποιας αδικίας, αλλά και από την ίδια τη φύση.

Έτσι όρισε ο Θεός να είναι κοπιαστικός ο ανθρώπινος βίος. Αλλά πρόσθεσε: επί της γης, όχι πλέον «στους ουρανούς». 7,1β 〈Και όπως του καθημερινού μισθωτού είναι η ζωή του.〉 Εννοεί τον κόπο· όπως ακριβώς εκείνος κοπιάζει και ταλαιπωρείται καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας, έτσι και ο βίος είναι βραχύς και κοπιαστικός και δεν συλλέγει τίποτα σπουδαίο· διότι, όπως ακριβώς εκείνος ο μισθωτός κοπιάζει μεν όλο το διάστημα της ημέρας, αλλά δεν συλλέγει τίποτα σπουδαίο, έτσι συμβαίνει και με τον άνθρωπο. Άραγε λοιπόν είναι γεμάτος μόνο από κόπους, και όχι και από κινδύνους; 7,2α 〈Ή σαν τον υπηρέτη που φοβάται τον κύριό του και έχει βρει σκιά.〉 «Ακόμη κι αν αναπαυθώ για λίγο», λέει, «όπως ακριβώς ένας δούλος παίρνει μια μικρή ανάσα, όχι όμως με ασφάλεια ούτε με ελευθερία, έτσι πολλές είναι από παντού οι επιθέσεις της τυραννίας.» Μου φαίνεται ότι εννοεί τον δούλο που είναι δραπέτης· όπως ακριβώς εκείνος που δραπέτευσε από τον δεσπότη του βρίσκεται διαρκώς σε αγωνία. 7,2β 〈Ή σαν τον μισθωτό που αναμένει τον μισθό του.〉 Μόνο εκείνον τον χρόνο αναπαύεται. 7,3α 〈Έτσι κι εγώ υπέμεινα μήνες κενούς.〉 «Με αγωνία, με ταλαιπωρία, με φόβο.»

Αυτό όμως δεν το λέει για όλους, αλλά για τον εαυτό του. 7,3β 〈Νύχτες δε οδυνών μου έχουν δοθεί.〉 7,4α 〈Εάν κοιμηθώ, πάλι λέω: πότε θα ξημερώσει;〉 4β 〈Και μόλις σηκωθώ, πάλι λέω: πότε θα βραδιάσει;〉 4γ 〈Διότι γεμίζω από οδύνες από το βράδυ μέχρι το πρωί.〉 7,5α 〈Μολύνεται δε το σώμα μου μέσα στη σήψη των σκουληκιών,〉 5β 〈και λιώνω βώλους χώματος, καθώς ξύνω το πύον μου.〉 «Επειδή τόπος δοκιμασίας», λέει, «είναι ο βίος του ανθρώπου πάνω στη γη, έτσι κι εγώ υπέμεινα μάταιους μήνες.» Μάταιους γιατί; Επειδή ταλαιπωρήθηκα και ανταμοιβή δεν έλαβα, επειδή βρίσκομαι μέσα σε συμφορές και δεν έχω κανένα αίσιο τέλος, παλεύοντας με τόση φλόγωση και ιδρώτα. Νύχτες, λέει, οδυνών μου έχουν δοθεί. Το χειρότερο από αυτό: παντού ένιωθε δυσφορία. «Ούτε το φως της ημέρας με παρηγορεί ούτε η ανάπαυση της νύχτας. Κάθε στιγμή είναι για μένα φορτική, αναζητώ μόνο την απαλλαγή από τα παρόντα δεινά.» Πράγμα που χαρακτηρίζει όσους δυσφορούν. Έπειτα αναφέρει τη συμφορά: και λιώνω βώλους χώματος, καθώς ξύνω το πύον μου. Διότι, όπως μου φαίνεται, δεν ταλαιπωρούνταν πλέον χρησιμοποιώντας όστρακο, αλλά με χώμα πια το έκανε αυτό. 7,6α 〈Ο δε βίος μου είναι πιο γρήγορος και από δρομέα,〉 6β 〈και χάθηκε μέσα σε μάταιη ελπίδα.〉 Επειδή λέει: «Υπόμεινε τον Κύριο και αυτός θα σε ανταμείψει», εκείνος αποκρίνεται: «Τίποτα δεν μου έχει απομείνει πλέον από τη ζωή, τόσο γρήγορα παρέρχομαι πριν καν φανώ, τόσο λίγος είναι ο χρόνος μας.»

Μήπως ο Κύριος, λέει, θα αδικήσει κρίνοντας; Και βέβαια δεν μαρτύρησε δικαιοσύνη για τον εαυτό του, αλλά τι; «Γιατί δεν λησμόνησες την ανομία μου;» Και λέει, ότι ολόκληρος ο βίος του ανθρώπου πάνω στη γη είναι ένα πειρατήριο. Μήπως ο Κύριος, λέει, θα αδικήσει κρίνοντας ή Εκείνος που τα εποίησε όλα θα διαταράξει το δίκαιο; Δες, τι λέει: ότι το δίκαιο ακολουθεί τον Δημιουργό. Αλλά όμως, κι αν τα λεγόμενα δεν αφορούν καθόλου τον Ιώβ, ας δούμε τι λέει. «Δεν βλέπεις, πόση δικαιοσύνη», λέει, «υπάρχει στην κτίση, πόση ευταξία, πώς τα πάντα είναι σύμφωνα με τον νόμο και τεταγμένα; Εκείνος, λοιπόν, που σε όλα τα άλλα διατηρεί τη δικαιοσύνη και την ευταξία, στη δική σου περίπτωση θα τις διατάρασσε; Εξάλλου, γιατί τα εποίησε όλα; Όχι για σένα, τον άνθρωπο; Έπειτα, Εκείνος που εποίησε τόσα για σένα δεν θα σου μετέδιδε το δίκαιο, Εκείνος που από φιλανθρωπία σε εποίησε, καθώς και τόσα άλλα για σένα;» Εάν εποίησε τον κόσμο από αγαθότητα, μαρτυρεί επίσης και τη δύναμή Του. «Πολλές φορές εμείς διαταράσσουμε το δίκαιο εξαιτίας αδυναμίας, αλλά Αυτός», λέει, «τα εποίησε όλα. Εκείνος που είναι τόσο σοφός, τόσο δυνατός, επρόκειτο να είναι άδικος;» 8,4a 〈Εάν οι υιοί σου αμάρτησαν ενώπιόν Του,〉 4b 〈τους απέστειλε στα χέρια της ανομίας τους.〉 «Γιατί θρηνείς τα παιδιά;» λέει. Και όμως πουθενά δεν μνημόνευσε τα παιδιά ούτε και τα χρήματα. Δες και εδώ τη φιλοσοφία του· καίτοι ποιος δεν θα θρηνούσε, εντούτοις πουθενά στα λόγια του δεν τον βλέπεις να λέει κάτι τέτοιο, παρά μόνο ότι δεν μπορεί να υποφέρει τις οδύνες.

Μέσα από αυτά, λοιπόν, θέλει να δείξει το κοπιώδες και το βραχύ του βίου. Και λέει: Άραγε είναι γεμάτος μόνο από πόνους και όχι και από κινδύνους; Σε εμένα, όμως, φαίνεται ότι ομιλεί για κάποιον δραπέτη δούλο, ο οποίος βρίσκεται διαρκώς σε αγωνία εξαιτίας της φυγής του. Διότι αυτό υποδηλώνει η φράση «έχοντας βρει σκιά», δηλαδή, το να λογαριάζει κανείς, εξαιτίας του φόβου του, τα μη παρόντα ως παρόντα, και να αναζητά το σκοτάδι, για να καλυφθεί από αυτό. Εξάλλου, εάν ο βίος είναι πειρατήριο, πώς είναι δυνατόν αυτός που βρίσκεται στο πειρατήριο να μην περιπέσει σε πειρασμό; Ώστε συμβαίνει να πάθει κανείς αυτά τα οποία έχω πάθει εγώ, όχι μόνο από αδικία, αλλά και από αυτήν την ίδια τη φύση. «Νύχτες οδυνών μού έχουν δοθεί. Εάν κοιμηθώ, λέγω: Πότε θα γίνει ημέρα; Και όταν σηκωθώ, πάλι λέγω: Πότε θα έλθει η εσπέρα; Και γεμίζω από οδύνες από την εσπέρα μέχρι το πρωί». Είδες και της νύχτας τον αφόρητο πειρασμό, ο οποίος είναι και αυτός καινοφανής και παράδοξος. Διότι σε όλους τους άλλους ανθρώπους, ακόμη και αν πάσχουν μύρια δεινά, ακόμη και αν κατοικούν σε δεσμωτήριο, ακόμη και αν περιβάλλονται από αλυσίδες, ακόμη και αν θρηνούν για συμφορές, ακόμη και αν υπομένουν φθορά του σώματος, ακόμη και αν πιέζονται από πενία, από νόσο, από πόνους και ταλαιπωρίες, όταν επέλθει η νύχτα, επιφέρει φάρμακο παραμυθίας, απαλλάσσοντας το σώμα από τους πόνους και ανακουφίζοντας την ψυχή από τις φροντίδες.

Είπε ο Χριστός ότι στον κόσμο θα έχετε θλίψη. Είπε ο μακάριος Παύλος: Και όλοι όσοι θέλουν να ζουν με ευσέβεια εν Χριστώ Ιησού θα διωχθούν· και δεν εννοούσε μόνο τους διωγμούς από τους ανθρώπους, αλλά και τις επιβουλές των δαιμόνων. Είπε ο Ιώβ ότι η ζωή του ανθρώπου πάνω στη γη είναι μια δοκιμασία. Γιατί, λοιπόν, δυσανασχετείς, ενώ δοκιμάζεσαι από θλίψεις στον καιρό της ταλαιπωρίας;

Πρώτη απάντηση του Ιώβ προς τον Ελιφάζ· σχετικά με το: Αν κάποιος ζύγιζε την οργή μου, και έβαζε μαζί στη ζυγαριά τους πόνους μου, τότε θα ήταν βαρύτερα και από την άμμο της θάλασσας. Σχετικά με το: Μήπως φωνάζει χωρίς λόγο ο άγριος όνος, παρά μόνο όταν αναζητά την τροφή του; Ή μήπως θα βγάλει φωνή ο βους μπροστά στη φάτνη όταν έχει την τροφή του; Μήπως η δύναμή μου είναι δύναμη λίθων; Μήπως οι σάρκες μου είναι χάλκινες; Ότι: Σαν περίοδος δοκιμασίας είναι ο βίος του ανθρώπου πάνω στη γη, και η ζωή του είναι σαν τη ζωή του καθημερινού μισθωτού. Ότι: Αν εγώ αμάρτησα, τι θα μπορέσω να πράξω; Ότι: Εσύ που γνωρίζεις τον νου των ανθρώπων, γιατί με έθεσες ως στόχο σου;

ΤΙΤΛΟΣ ΣΤ΄. — Περί του βίου και του κόσμου τούτου· και ότι μέσα σε περισπασμό και μόχθο βρισκόμαστε και εμείς και ο βίος μας. «Και στη γυναίκα είπε: Θα πολλαπλασιάσω σε μεγάλο βαθμό τις λύπες και τον στεναγμό σου. Με λύπες θα γεννάς τέκνα, και προς τον άνδρα σου θα είναι η προσκόλλησή σου, και αυτός θα σε εξουσιάζει.» «Η διάνοια του ανθρώπου ρέπει με επιμέλεια προς τα πονηρά από τη νεότητά του.» «Μήπως δεν είναι τόπος δοκιμασίας ο βίος του ανθρώπου πάνω στη γη;» «Πονηρό περισπασμό έδωσε ο Θεός στους υιούς των ανθρώπων, για να περισπώνται εξαιτίας του.» «Κοινή είναι η κατάληξη για τον δίκαιο και για τον ασεβή, για τον αγαθό και για τον κακό, για τον καθαρό και για τον ακάθαρτο, για αυτόν που προσφέρει θυσίες και για αυτόν που δεν προσφέρει· όπως είναι ο αγαθός, έτσι είναι και ο αμαρτωλός· όπως είναι αυτός που ορκίζεται, έτσι και αυτός που φοβάται τον όρκο.»

ΛΓ΄. — Του ιδίου προς τον ίδιο. Εάν, σύμφωνα με τον μεγάλο νικητή των πειρασμών Ιώβ, «πειρατήριο είναι ο βίος των ανθρώπων». Και ο κόσμος, όπως είπε ο Κύριος, «κείτεται εν τω πονηρώ»· και, «πολλές είναι οι θλίψεις των δικαίων», όπως αποφαίνεται ο μέγας Δαβίδ, και τους πειρασμούς και την πάλη, είτε με ανθρώπους είτε με δαίμονες κατά τη δίκαιη κρίση του Θεού, οπωσδήποτε πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε, κατά τον άγιο Απόστολο, ας παρακαλέσουμε τον Θεό να μας δώσει υπομονή, ώστε να μπορέσουμε να ανασυρθούμε από τον βούρκο των παθών, και να σταθούμε πάνω στην άσειστη πέτρα, εννοώ την εν Χριστώ διά της χάριτος απάθεια· όταν νεκρωθούν μέσα μας και ο γεμάτος πειρασμούς βίος, και ο πονηρευόμενος κόσμος, και οι άνθρωποι, και οι δαίμονες, δηλαδή, η εμπαθής ζωή, και η μέσω των αισθήσεων ηδονική απάτη, και τα σαρκικά παθήματα, και τα ψυχικά εμπαθή κινήματα, και οι ακούσιες επιφορές που έρχονται εξαιτίας αυτών, οι οποίες ονομάστηκαν θλίψεις. Ας υπομείνουμε, λοιπόν, για να σωθούμε· διότι αυτός που θα υπομείνει μέχρι τέλους θα σωθεί. Η ειρήνη του Χριστού να είναι μαζί μας.

Το ότι τον αποκαλούσαν ορισμένοι με το όνομα του πατέρα του ήταν αποτέλεσμα συνήθειας, καθώς το κύριο όνομά του, με το οποίο είχε βαπτιστεί, ήταν Θεοφάνης. Επειδή όμως ο βίος αποτελεί δοκιμασία και για τους αγίους, δεν έλειψαν ούτε από αυτόν οι πειρασμοί που εγείρονταν νοητά και αισθητά, και μάλιστα από την πλευρά της αδελφής του, η οποία παρουσίαζε αστάθεια ως προς το καθήκον της. Εξαιτίας αυτού ήταν ακόμη μεγαλύτερη η θλίψη της καρδιάς του και η επικοινωνία μέσω επιστολών, με τις οποίες την παρακαλούσε να γρηγορεί, να στέκει στερεή στην πίστη, να υπομένει, να δείχνει ανδρεία, υπενθυμίζοντάς της τις υποσχέσεις που είχαν δοθεί με μάρτυρα τον Θεό, και -ω του θαυμαστού ακούσματος- χωρίς να δεχθεί ο ίδιος να τη δει από τη στιγμή της αφιερώσεώς του μέχρι την κοίμησή του.

Τα δικά σου, λοιπόν, είναι άξια στεναγμού και κατήφειας και δακρύων. Αλλά επειδή έχεις το χάρισμα της γνώσης και το δώρο της φρόνησης, δεν νομίζουμε ότι θα καταπέσεις εντελώς εξαιτίας αυτών, αφού γνωρίζεις ότι ο βίος του ανθρώπου είναι δοκιμασία, σύμφωνα με τον αοίδιμο Ιώβ. Τα όσα υπέφερε αυτός δεν τα αγνοεί η μεγάλη σου εμπειρία, ούτε την εν γένει άστατη πορεία της παρούσας ζωής, η οποία μεταβάλλεται σχεδόν κάθε μέρα και ώρα. Διότι μοιάζει με ροή και απορροή, με άνθη και όνειρα και με όσα άλλα λένε οι θείες φωνές των αγίων. Ας αναλογιστεί, λοιπόν, η τίμια ψυχή σου πόσα έχουν συμβεί στο μεσοδιάστημα της εξορίας, άλλοι μεν έχοντας εκπέσει, άλλοι δε ανυψωθεί, άλλοι έχοντας πεθάνει, άλλοι έχοντας ευτυχήσει και άλλοι έχοντας δυστυχήσει. Και δεν υπάρχει καμία σταθερότητα στον άστατο και ευμετάβλητο δρόμο του βίου μας.