Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 9:10

Ίσως όμως τα σχετικά με τον τόπο να έχουν και κάποιο βαθύτερο νόημα· υπάρχει ένας πάντοτε φανερός κύκλος προς την άρκτο, και υπάρχει ένας αφανής κύκλος προς τη μεσημβρία και τον νότο· ίσως λοιπόν, για να δηλώσει τον αφανή, ονομάστηκαν «Ταμεία νότου»· πώς λοιπόν θα ευσταθεί το «δεν υπάρχει αριθμός»;

Και ότι εξάπαντος και οπωσδήποτε θα εκπληρωθούν τα όσα έχουν προαναγγελθεί, το βεβαίωσε προσθέτοντας: Λέει ο Κύριος ο Θεός που τα κάνει αυτά. Διότι, αν πράγματι είναι Κύριος ο Θεός, εξάπαντος και οπωσδήποτε θα κάνει και αυτά, αφού σε τίποτα δεν αδυνατεί. Διότι κάνει «Μεγάλα» και ανεξιχνίαστα, ένδοξα και εξαίσια, των οποίων δεν υπάρχει «αριθμός». <Ιδού, έρχονται ημέρες, λέει ο Κύριος, και ο αλωνισμός θα φτάσει τον τρύγο, και το σταφύλι θα ωριμάσει τον καιρό της σποράς, και τα όρη θα στάξουν γλυκασμό, και όλοι οι λόφοι θα είναι κατάφυτοι· και θα επαναφέρω από την αιχμαλωσία τον λαό μου τον Ισραήλ, και θα ανοικοδομήσουν τις κατεστραμμένες πόλεις και θα τις κατοικήσουν, και θα φυτέψουν αμπελώνες και θα πιουν το κρασί τους, και θα φυτέψουν κήπους και θα φάνε τον καρπό τους. Και θα τους φυτέψω στη γη τους, και δεν θα ξεριζωθούν ποτέ πια από τη γη τους, την οποία τους έδωσα, λέει ο Κύριος ο Θεός ο Παντοκράτορας.> Αυτό ακριβώς ερμήνευσε με σαφήνεια, όπως είπα.

Αυτό έπραξαν και οι θεσπέσιοι μαθητές, αποσπώντας ανθρώπους από τους Έλληνες και προσφέροντάς τους στον μεγάλο βασιλιά, εννοώ βέβαια τον Χριστό, ώστε να υπαχθούν σε αυτόν και να επιλέξουν να φρονούν το δικό του θέλημα, έχοντας αποτινάξει, έστω και αργά και με κόπο, τον ζυγό της πλεονεξίας του διαβόλου. Τόσο πολύ δε ανδραγάθησαν οι θεσπέσιοι μαθητές έναντι των σοφών των Ελλήνων, ώστε πλέον να φαίνεται πως καταπατούσαν λάσπη πεταμένη στα σταυροδρόμια. Διότι ο Κύριος ήταν μαζί τους, αυτός που κάνει «μεγάλα και ανεξιχνίαστα, ένδοξα και εξαίσια, τα οποία δεν έχουν αριθμό». Αναφωνούσε δε κάπου και ο Χριστός προς εκείνους που πίστεψαν σε αυτόν: «Ιδού, σας έδωσα την εξουσία να πατάτε πάνω σε φίδια και σκορπιούς και πάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού». Πρέπει να γνωρίζουμε όμως ότι εμείς, αναπτύσσοντας πνευματική θεωρία, λέμε αυτά τα πράγματα· στους Ιουδαίους, βέβαια, δεν φαίνεται το ζήτημα να έχει έτσι, αλλά το εκλαμβάνουν μάλλον ιστορικά, και λένε ότι, μετά τους καιρούς της αιχμαλωσίας, τους πολέμησε ο επονομαζόμενος Αντίοχος ο Επιφανής, συγκεντρώνοντας πάρα πολλούς πολεμιστές από τη χώρα των Ελλήνων, και έχοντας μάλιστα υπεροψία για τις επικουρικές δυνάμεις από εκείνους. Αλλά, όπως οι ίδιοι λένε, ο Ισραήλ νίκησε και κέρδισε δόξα ανώτερη από τη δική του σκληρότητα. Διότι τότε συνέβη να φορέσουν το στεφάνι της δόξας και οι μάρτυρες από τους Μακκαβαίους.

Προς εκείνους που ισχυρίζονται ότι οι σεισμοί προκαλούνται από αναθυμιάσεις της γης. Πείτε μας εσείς που μιλάτε από το δικό σας μυαλό και όχι από το στόμα του Κυρίου· αν σας πούμε αυτό που ειπώθηκε από τον Ψαλμωδό, δεν θα το πιστέψετε; Διότι λέει: Αυτός που επιβλέπει τη γη και την κάνει να τρέμει. Και επίσης: Συγκλόνισες τη γη και την τάραξες· θεράπευσε τα συντρίμματά της, διότι σαλεύτηκε. Παρομοίως ισχύει και για αυτό που έχει αναφερθεί στον δίκαιο Ιώβ· διότι το θείο λόγιο αναφέρει: Αυτός που σείει την υπ' ουρανόν από τα θεμέλιά της, και οι στύλοι της σαλεύονται· αυτός που διατάζει τον ήλιο και δεν ανατέλλει, και βάζει σφραγίδα στα άστρα· αυτός που μόνος του άπλωσε τον ουρανό και περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε στερεό έδαφος· που δημιούργησε την Πλειάδα και τον Έσπερο, τον Αρκτούρο και τα ταμεία του νότου· που κάνει έργα μεγάλα και ανεξιχνίαστα, ένδοξα και εξαίσια, τα οποία είναι αναρίθμητα. Και πάλι λέει: Αυτός που εκτείνει τον βορρά στο κενό, και κρεμάει τη γη πάνω στο τίποτα· που συγκρατεί δεσμευμένο το νερό στα σύννεφά του, και το σύννεφο δεν σχίζεται από κάτω του.

〈Είσοδος〉 [Και μετά την ολοκλήρωση του «Αι δυνάμεις των ουρανών», ο ιερεύς εύχεται:] Ο Θεός των αρρήτων και αθεάτων μυστηρίων, στον οποίο είναι απόκρυφοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσεως· εσύ που μας απεκάλυψες τη διακονία αυτής της λειτουργίας και που έταξες εμάς τους αμαρτωλούς, λόγω της πολλής σου φιλανθρωπίας, να προσφέρουμε σε εσένα δώρα και θυσίες υπέρ των δικών μας αμαρτημάτων και των αγνοημάτων του λαού· εσύ, αόρατε Βασιλεύ, που ποιείς μεγάλα και ανεξιχνίαστα, ένδοξα και εξαίσια, τα οποία δεν έχουν αριθμό, επίβλεψε σε εμάς τους ανάξιους δούλους σου, που στεκόμαστε μπροστά σε αυτό το άγιο θυσιαστήριο όπως στον χερουβικό σου θρόνο, στον οποίο επαναπαύεται ο μονογενής σου Υιός και Θεός μας μέσω των προκειμένων φρικτών μυστηρίων, και, αφού ελευθερώσεις εμάς και τον πιστό σου λαό από κάθε ακαθαρσία, αγίασε τις ψυχές και τα σώματα όλων μας με αγιασμό αναφαίρετο· ώστε, μεταλαμβάνοντας αυτά τα θεία αγιάσματα με καθαρή συνείδηση, με ακαταίσχυντο πρόσωπο και με φωτισμένη καρδιά, και ζωοποιούμενοι από αυτά, να ενωθούμε με αυτόν τον Χριστό σου, τον αληθινό μας Θεό, ο οποίος είπε: Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει μέσα μου και εγώ σε αυτόν· προκειμένου, με την ενοίκηση και την παρουσία του Λόγου σου μέσα μας, Κύριε, να γίνουμε ναός του αγίου και προσκυνητού σου Πνεύματος, λυτρωμένοι από κάθε διαβολική μεθοδεία που ενεργείται με πράξη, με λόγο ή με διάνοια, και να αξιωθούμε των υποσχεμένων αγαθών για όλους τους αγίους, οι οποίοι απ' αιώνος σε ευαρέστησαν.

Και αυτό καταδεικνύει τον δημιουργό πάλι: 9,8a «εκείνος που άπλωσε τον ουρανό μόνος του». Όπως ακριβώς λέει και ο Ησαΐας. 9,8b «και περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε έδαφος». Εδώ υπάρχει και κάποια προφητεία. 9,9 «αυτός που δημιουργεί την Πλειάδα και τον Έσπερο και τα ταμεία του νότου», 9,10a «αυτός που επιτελεί μεγάλα και ανεξιχνίαστα», 10b «ένδοξα και εξαίσια, τα οποία δεν έχουν αριθμό». Πράγματα τα οποία εμείς δεν γνωρίζουμε. Δεν είναι ολοφάνερο ότι κανείς δεν θα μπορέσει να αντισταθεί σε έναν τέτοιον, στον τόσο σοφό και δίκαιο; Πρόσεξε, πουθενά δεν κάνει λόγο για την ουσία Του, αλλά για τις ενέργειές Του. Έπειτα αναφέρεται στο ότι είναι αόρατος: 9,11a «εάν περάσει από πάνω μου, δεν πρόκειται να Τον δω», 11b «και εάν με προσπεράσει, δεν θα Τον καταλάβω καθόλου». 9,12a «εάν αφαιρέσει κάτι, ποιος θα Τον αποτρέψει;» 12b «ή ποιος θα Του πει: τι έκανες;» 9,13a «διότι Αυτός έχει αποστρέψει την οργή». Και είναι δυνατός και δεν έχει κανέναν όμοιό Του. 9,13b «από Αυτόν δε καθυποτάχθηκαν τα κήτη που βρίσκονται κάτω από τον ουρανό». Ώστε να μην υπερβαίνουν, λέει, τους δικούς τους τόπους, ώστε να μην ορθώνονται † βλέποντας τη θάλασσα όντας στη μέση †. Εύλογα αναφέρεται στα κήτη και μέσα από αυτά περιγράφει τη δύναμή Του. 9,4b «ποιος», λέει, «έγινε σκληρός απέναντί Του και άντεξε;» Τουτέστιν: να Του αντισταθεί και να Τον βλασφημήσει, ώστε το γνωρίζει αυτό και δεν θα τα υφίστατο αυτά ο ίδιος, επομένως, έστω και αν παραχωρηθεί για λίγο, δεν θα αντέξει.

ΚΕΦ. Θʹ. «Παίρνοντας τον λόγο ο Ιώβ λέγει: Αληθινά γνωρίζω ότι έτσι είναι». Πόση φιλοσοφία κρύβουν αυτά τα λόγια· «Γνωρίζω», λέγει, «ότι οι ασεβείς χάνονται, ενώ οι δίκαιοι όχι». Βλέπεις πώς σε καμία περίπτωση δεν καταλογίζει αδικία στον Θεό. «Αυτός που κάνει έργα μεγάλα και ανεξιχνίαστα, ένδοξα και εξαίσια, τα οποία είναι αναρίθμητα». Αυτά που προανέφερα, λέγει, δεν είναι μεγάλα και ανεξιχνίαστα, μολονότι είναι ορατά; Πόσο μάλλον τα αόρατα; Πρόσεξε δε ότι πουθενά δεν αναφέρεται στην ουσία του Θεού, αλλά στις ενέργειές Του. Και γιατί, λέγει, να μιλώ για το καθένα από αυτά ξεχωριστά; Διότι τα έργα του Θεού είναι μεγάλα, ακατάληπτα και αναρίθμητα. «Και πολλές πληγές μού προκάλεσε αναιτίως». Αυτό ακριβώς έλεγε και ο Θεός προς τον διάβολο γι' αυτόν: «Εσύ όμως ζήτησες να καταστραφούν τα υπάρχοντά του αναιτίως»· τι απορείς, λοιπόν, εάν αυτό που είπε ο Θεός, το ίδιο λέγει και ο Ιώβ, ότι δηλαδή επλήγη «αναιτίως», όχι επειδή αμάρτησε, αλλά επειδή κανένα όφελος δεν θα προκύψει από την τιμωρία του και τον βασανισμό του. «Διότι, εάν πλυθώ με χιόνι και καθαριστώ με χέρια καθαρά, με βύθισες αρκετά μέσα στον ρύπο, ώστε να με σιχαθεί και η ίδια μου η ενδυμασία».

Κατάνυξε την πωρωμένη μου καρδιά, ελάφρυνε το βάρος της συνειδήσεώς μου, δέξου τα δάκρυα και τον στεναγμό μου, όπως της πόρνης, όπως του κορυφαίου των αποστόλων Πέτρου· δέξου αυτή τη μικρή μου εξομολόγηση και μετάνοια, εσύ που δέχθηκες την ευγνωμοσύνη του ληστή πάνω στον σταυρό· δέξου τον καρπό των χειλιών μου ως θυσία ζωντανή, ευάρεστη, σε οσμή ευωδίας. Σε παρακαλώ, δέξου την παράκλησή μου· σε ικετεύω, δέξου την ικεσία μου. Αμάρτησε και εκείνος ο βασιλιάς Μανασσής, αλλά δεν χάθηκε επειδή μετανόησε· αμάρτησε και ο Δαβίδ πριν από αυτόν, αλλά αφού θρήνησε για την αμαρτία του, ελεήθηκε. Έχω πολλά τέτοια παραδείγματα που παρηγορούν και ανακουφίζουν την αθυμία μου, τα οποία διώχνουν μακριά μου την απόγνωση και τρέφουν την ελπίδα της σωτηρίας μου. Παρηγόρησε κι εσύ την καρδιά μου, ο Πατέρας των οικτιρμών και Θεός πάσης παρακλήσεως· ανάπαυσε την ψυχή μου και κάνε την αγαθή, εσύ που είσαι η πηγή του ελέους και των αγαθών. Έχεις κάνει ανά τους αιώνες πολλά, μεγάλα και θαυμαστά, ένδοξα και εξαίσια, τα οποία είναι αναρίθμητα· αλλά εάν σώσεις εμένα τον άσωτο, εάν αποκαταστήσεις εμένα τον ανάξιο, θα θαυμαστείς ακόμη περισσότερο και πιο μεγαλειωδώς· διότι είναι τόση η δύναμη της ελεημοσύνης και της φιλανθρωπίας σου, ώστε και από τον βούρκο να δημιουργείς μαργαριτάρι, και αυτόν που είναι υιός της γέεννας, να τον καθιστάς υιό της Βασιλείας.

Τόσα είναι τα υπερφυσικά γεγονότα εκείνου του καιρού, τα οποία είναι δυνατά μόνο στον Χριστό, τον Παναίτιο, ο Οποίος ποιεί «μεγάλα και εξαίσια, των οποίων δεν υπάρχει αριθμός». Αυτά, εάν σου είναι θεμιτό, πες τα, και εάν είναι δυνατόν, Απολλοφάνη, έλεγξέ τα και ενώπιόν μου, εμένα που ήμουν τότε παρών μαζί σου, και τα είδαμε από κοινού, και τα εξετάσαμε όλα μαζί, και τα θαυμάσαμε μαζί. Μάλιστα, ο Απολλοφάνης τότε έκανε την αρχή μιας προφητείας, δεν γνωρίζω από πού κινούμενος, και απευθυνόμενος προς εμένα, σαν να ερμήνευε τα όσα γίνονταν, είπε: Αυτά, ω καλέ μου Διονύσιε, είναι μεταβολές θείων πραγμάτων.

Και πάλι ο γέροντας με δάκρυα αναφώνησε: Ευλογητός ο Θεός, ο οποίος έπραξε μεγάλα και θαυμαστά, ένδοξα και εξαίσια, τα οποία είναι αναρίθμητα· ευλογητός ο Θεός, ο οποίος μου έδειξε όσα χαρίζει σε εκείνους που τον φοβούνται· διότι πράγματι δεν εγκατέλειψες αυτούς που σε αναζητούν, Κύριε.

Η ανωμαλία και η αλλοίωση των πραγμάτων είναι προαιρετική, τέκνα μου, και θεληματική. Διότι τι εμποδίζει και τώρα με πατρικό ζήλο τον στυλίτη να ασκείται και την οσία έγκλειστη να ζει τον βίο της; Και δεν είναι τώρα η κατάλληλη στιγμή να απαριθμήσω βίους και άλλων· πρέπει και εμείς, που ζούμε κοινοβιακά, να εκλάμψουμε ως προς αυτό, ώστε μαζί με τους άλλους να αναδείξουμε και εμείς τον δικό μας βίο ισάξιο με των Πατέρων. Αυτό θα επιτευχθεί, εάν αγωνιστούμε περισσότερο, περιφρουρώντας τις καρδιές μας με κάθε προφύλαξη, και διατηρώντας σε όλα την ευπείθεια, επιδιώκοντας μέσα από την αναζήτηση και την έρευνα να μην ξεπέσουμε στην παράβαση καμίας εντολής του Κυρίου. Έτσι ελπίζω και έτσι προσδοκώ εγώ, ο τυφλός, ο άσωτος, που δεν έχω κανένα αγαθό· αλλά ο Κύριος, ο οποίος κάνει μεγάλα και ανεξιχνίαστα, είθε να σας στερεώσει, να σας στηρίξει, να σας εδραιώσει και να σας καταστήσει πρόθυμους, προς καύχημά μας, προς έπαινο, προς δόξα Θεού και ευχαριστία, και τώρα και στους απέραντους αιώνες των αιώνων. Αμήν.