Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 9:8

Ότι δε επρόκειτο να βαπτισθεί στον Ιορδάνη και να μαρτυρηθεί γι’ Αυτόν από επάνω από τον Θεό και Πατέρα, το είπε: «Φωνή Κυρίου επάνω στα ύδατα· ο Θεός της δόξας εβρόντησε· Κύριος επάνω σε πολλά ύδατα.» Και ότι με το άγιο βάπτισμα συνέτριψε τον διάβολο και τις δυνάμεις του, λέγει: «Εκεί συνέτριψες τις κεφαλές των δρακόντων επάνω στο νερό», δηλαδή των δαιμόνων. «Συνέθλασες την κεφαλή του δράκοντος», δηλαδή του διαβόλου. Το δε ότι είναι δημιουργός ουρανού και γης και θαλάσσης, Αυτός είναι ο Χριστός· και ότι περπάτησε επάνω στη θάλασσα σαν να ήταν στεριά· και ότι επρόκειτο να επιτελέσει πολλές θεραπείες στον λαό· και ότι επρόκειτο να πάθει για χάρη του κόσμου, η βίβλος του Ιώβ το λέγει έτσι: «Αυτός που άπλωσε μόνος τον ουρανό, που περπάτησε επάνω στη θάλασσα σαν επάνω σε έδαφος.» Και ο προφήτης λέγει: «Τότε θα ανοιχθούν μάτια τυφλών, και θα γίνει καθαρή η γλώσσα των μογιλάλων· τότε ο χωλός θα πηδά σαν ελάφι.» Και ότι επρόκειτο να έλθει ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός για να πάθει στην Ιερουσαλήμ, καθισμένος επάνω σε πουλάρι υποζυγίου όνου, ως βασιλιάς παρών, ο προφήτης Ζαχαρίας λέγει: «Χαίρε πολύ, θυγατέρα Σιών· κήρυττε, θυγατέρα Ιερουσαλήμ· ιδού, ο βασιλιάς σου έρχεται, δίκαιος και σώζων, αυτός πράος και επιβεβηκώς επάνω σε υποζύγιο και πουλάρι.» Και ότι επίσης από τα παιδιά σας, τα παιδιά των Ιουδαίων, ακούστηκε το «Ωσαννά» ως ευφημία, έχοντας διδαχθεί αυτό από τον Θεό, ο Δαβίδ το προανήγγειλε λέγοντας: «Από στόμα νηπίων και θηλαζόντων κατήρτισες αίνεση.» Και ο Ησαΐας: «Αυτός πήρε τις ασθένειές μας και βάστασε τις νόσους μας, και πονά για χάρη μας.»

Ότι δε και διά του βαπτίσματος επρόκειτο ο Χριστός, ο Θεός μας, να καταργήσει τον διάβολο, το μαρτυρεί ο ογ' ψαλμός, λέγοντας προς τον Θεό τα εξής: «Εσύ συνέτριψες τις κεφαλές των δρακόντων επάνω στο ύδωρ· εσύ συνέθλασες την κεφαλή του δράκοντα.» Ότι δε ο Χριστός είναι ο δημιουργός του ουρανού, αυτός που περιπάτησε στη θάλασσα, ας ακούσουμε τον Ιώβ που λέει τα εξής: «Αυτός που εξέτεινε τον ουρανό μόνος του, και περιπατεί επί της θαλάσσης σαν πάνω σε έδαφος.» Περί δε του πώλου και της όνου, επί των οποίων επικάθισε ο Χριστός, ας ακούσουμε τον προφήτη Ζαχαρία να λέει: «Χαίρε σφόδρα, θυγατέρα Σιών· κήρυττε, θυγατέρα Ιερουσαλήμ· ιδού ο βασιλεύς σου έρχεται σε εσένα δίκαιος και σωτήρας, ο ίδιος πράος και επιβαίνων επί υποζυγίου και πώλου νέου.» Τι είναι λοιπόν πιο ξεκάθαρο από αυτές τις προφητικές φωνές; Αλλά όμως, παρόλο που προφήτευαν τόσο φανερά για τον Χριστό, ο Σατανάς τύφλωσε τα μάτια των Ιουδαίων, και πώρωσε τις κόρες της ψυχής τους, ώστε να παραβλέπουν τέτοιου είδους μαρτυρίες. Ας ακούσουμε λοιπόν και περί των παίδων, οι οποίοι αναβόησαν το «Ωσαννά» προς τον Χριστό, και τον αποκάλεσαν προφανώς Κύριο στον η' ψαλμό: «Κύριε, ο Κύριος ημών, πόσο θαυμαστό είναι το όνομά σου σε όλη τη γη! Διότι υψώθηκε η μεγαλοπρέπειά σου υπεράνω των ουρανών. Εκ στόματος νηπίων και θηλαζόντων κατήρτισες αίνο.»

Εάν λοιπόν λέγεται ότι ο Πατέρας είναι ο μόνος αληθινός Θεός, αυτό δεν έχει ειπωθεί για να αθετήσει Εκείνον που λέει, «Εγώ είμαι η αλήθεια», αλλά για να αναιρέσει πάλι εκείνους που δεν είναι εκ φύσεως αληθινοί, όπως είναι ο Πατέρας και ο δικός Του Λόγος. Διότι έτσι και ο ίδιος ο Κύριος αμέσως προσέθεσε: «Και τον Ιησού Χριστό, τον οποίο απέστειλες». Αν όμως ήταν κτίσμα, δεν θα είχε συνδέσει και συναριθμήσει τον εαυτό Του με Εκείνον που Τον έκτισε. Διότι ποια κοινωνία μπορεί να υπάρχει μεταξύ του αληθινού και του μη αληθινού; Τώρα όμως, συνδέοντας τον εαυτό Του με τον Πατέρα, έδειξε ότι προέρχεται από τη φύση του Πατέρα, και μας έδωσε να γνωρίσουμε ότι είναι αληθινό γέννημα του αληθινού Πατέρα. Αυτό έμαθε και δίδαξε ο Ιωάννης, γράφοντας στην Επιστολή του: «Και βρισκόμαστε στον Αληθινό, στον Υιό Του Ιησού Χριστό. Αυτός είναι ο αληθινός Θεός, και η αιώνια ζωή». Και όταν ο μεν προφήτης λέει σχετικά με την κτίση: «Αυτός που μόνος άπλωσε τον ουρανό», και ο δε Θεός: «Εγώ μόνος εξέτεινα τον ουρανό», έχει γίνει σε όλους φανερό ότι μέσα στο «μόνος» υποδηλώνεται και ο Λόγος του μόνου, μέσω του οποίου έγιναν τα πάντα, και χωρίς Αυτόν δεν έγινε απολύτως τίποτα. Επομένως, αν έγινε (η κτίση) μέσω του Λόγου, και (ο Πατέρας) λέει «Εγώ μόνος», και μαζί με τον μόνο εννοείται και ο Υιός, μέσω του οποίου δημιουργήθηκε ο ουρανός, κατ' αυτόν τον τρόπο, ακόμη και αν λέγεται, «Ένας Θεός», και, «Εγώ μόνος», και, «Εγώ πρώτος», εννοείται ότι στον έναν και μόνο και πρώτο συνυπάρχει ο Λόγος, ακριβώς όπως το απαύγασμα μέσα στο φως.

Εάν λοιπόν λέγεται και ο Πατέρας «μόνος αληθινός», αυτό δεν έχει ειπωθεί προς απόρριψη εκείνου που λέει «εγώ είμαι η αλήθεια», αλλά προς αναίρεση εκείνων που από τη φύση τους δεν είναι αληθινοί, όπως είναι ο Πατέρας και ο Λόγος Του. Διότι έτσι και ο ίδιος ο Κύριος αμέσως συνέδεσε τη φράση «και τον Ιησού Χριστό, τον οποίο απέστειλας». Αν όμως ήταν κτίσμα, δεν θα συνέδεε και δεν θα συγκατέλεγε τον εαυτό Του με Εκείνον που Τον έκτισε. Διότι ποια κοινωνία υπάρχει μεταξύ του αληθινού και του μη αληθινού; Τώρα όμως, συνδέοντας τον εαυτό Του με τον Πατέρα, έδειξε ότι είναι από τη φύση του Πατέρα, και μας «έδωσε» την ικανότητα να γνωρίζουμε ότι είναι αληθινό γέννημα του αληθινού Πατέρα. Μαθαίνοντας αυτό ο Ιωάννης, το δίδαξε γράφοντας στην επιστολή του: «και είμαστε στον αληθινό, στον Υιό του Ιησού Χριστό. Αυτός είναι ο αληθινός Θεός και η αιώνια ζωή». Και ενώ ο προφήτης λέει σχετικά με την κτίση: «Αυτός που άπλωσε τον ουρανό μόνος του», και ο Θεός λέει: «Εγώ μόνος εξέτεινα τον ουρανό», έχει γίνει φανερό στον καθένα ότι στη λέξη «μόνος» υποδηλώνεται και ο Λόγος του μόνου [Θεού], μέσω του οποίου «τα πάντα έγιναν, και χωρίς αυτόν δεν έγινε ούτε ένα πράγμα». Επομένως, εάν έγινε μέσω του Λόγου, και λέει «εγώ μόνος», νοείται μαζί με το «μόνος» και ο Υιός, μέσω του οποίου δημιουργήθηκε και ο ουρανός. Έτσι λοιπόν, ακόμη και αν λέγεται «ένας Θεός» και «εγώ μόνος» και «εγώ πρώτος», μέσα στο «ένας» και στο «μόνος» και στο «πρώτος» νοείται ότι συνυπάρχει ο Λόγος, όπως ακριβώς μέσα στο φως το απαύγασμα. Και αυτό δεν θα μπορούσε να νοηθεί για κανέναν άλλον, παρά μόνο για τον Λόγο.

Είπα ότι μιλούσε στους δύο σαν να επρόκειτο για έναν. Μάλιστα οι δύο λένε: «Αν έχεις εδώ γαμπρό ή γιους ή κόρες, οδήγησέ τους έξω μαζί σου. Διότι εμείς θα καταστρέψουμε αυτήν την πόλη». Πότε λοιπόν χρησιμοποιεί το «Εμείς» εξαιτίας των υποστάσεων, και πότε το «Εγώ» εξαιτίας της φύσης. «Συνετιστείτε λοιπόν», όπως έχει ειπωθεί, «οι άφρονες ανάμεσα στον λαό, και οι ανόητοι αποκτήστε κάποτε φρόνηση». Διότι και ο Αβραάμ, έχοντας γνωρίσει τις τρεις υποστάσεις, Τον ονομάζει Κύριο· και ο Λωτ, έχοντας γνωρίσει τις δύο, ομοίως Τον ονομάζει Κύριο· γι' αυτό μην διαιρείτε τα αδιαίρετα, ούτε να μερίζετε τα αμέριστα. Μακ. Έχεις να μου πεις πού είναι γραμμένο ότι το Πνεύμα είναι Θεός; Ορθ. Έως τώρα έμαθες ότι και η Παλαιά Διαθήκη γνωρίζει τις τρεις υποστάσεις· και δεν λέει το «Κύριος ο Θεός σου, είναι ένας Κύριος» λησμονώντας τα όσα προαναφέρθηκαν, αλλά ενώνοντας τη θεότητα. Άκουσε λοιπόν τον Ιώβ που λέει: «Αυτός που άπλωσε τον ουρανό μόνος του και περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε έδαφος». Είναι φανερό ότι αναφέρεται προφητικά στον Υιό.

Έτσι κατανοούμε και εκείνα ότι έχουν ειπωθεί σχετικά με τη φύση, το «Αυτός που μόνος έχει αθανασία», και το «Στον μόνο σοφό Θεό», και το «Κανείς δεν είναι αγαθός παρά μόνο ένας, ο Θεός». Διότι το «ένας» εδώ δηλώνει το ίδιο με το «μόνος». Καθώς και το «Αυτός που μόνος εξέτεινε τον ουρανό».

ΑΛΛΟ. Που δεικνύει ότι, ακόμη και αν ο Πατέρας λέγεται μόνος Θεός, συνεισάγεται οπωσδήποτε και ο Υιός. Λέει κάπου προς τον Θεό ένας από τους προφήτες: «Αυτός που άπλωσε τον ουρανό μόνος». Αναφέρεται δε και φωνή του Θεού: «Εγώ μόνος εξέτεινα τον ουρανό». Και πάλι άλλη ρήση σαφώς για τον Υιό, ότι «Με τον Λόγο του Κυρίου στερεώθηκαν οι ουρανοί». Εάν, λοιπόν, ενώ ο Θεός και Πατέρας λέει ότι δημιούργησε τον ουρανό μόνος του, βρίσκεται ο Υιός να τον έχει κατασκευάσει, είναι σε όλους προφανές ότι, ακόμη και αν ο Πατέρας ονομάζεται ως ο μόνος αληθινός Θεός, συμπαραλαμβάνεται οπωσδήποτε και ο Υιός, μέσω του οποίου εργάζεται τα πάντα και λαλεί· και υπάρχει όντως μέσα στον ένα και μόνο και πρώτο και αληθινό φυσικώς, όπως ακριβώς το απαύγασμά του μέσα στο φως.

Και αυτό μυστικά το έλεγε ο Ιώβ: Εκείνος που άπλωσε μόνος τον ουρανό και περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε έδαφος· φανερώνοντας σε εκείνους που κατανοούν, ότι αυτός που κατά την παρουσία του περπάτησε πάνω στη θάλασσα, αυτός ήταν πριν από αυτό ο δημιουργός των ουρανών. Και πάλι ο Κύριος λέει: Μήπως εσύ πήρες χώμα ως πηλό και έπλασες έμβιο ον; [και το τοποθέτησες πάνω στη γη προικισμένο με λόγο;] Έπειτα στη συνέχεια: Ανοίγουν άραγε για σένα από φόβο οι πύλες του θανάτου; [και οι θυρωροί του Άδη βλέποντάς σε έφριξαν;] δηλώνοντας ότι αυτός που κατέβηκε στον Άδη από φιλανθρωπία, αυτός εξ αρχής κατασκεύασε τον άνθρωπο από πηλό.

Αυτός είναι ο Θεός Λόγος, ο οποίος μόνο με τον λόγο του δημιούργησε τα πάντα φέρνοντάς τα από την ανυπαρξία στην ύπαρξη. Αυτός είναι ο εωσφόρος πριν από τον εωσφόρο, που διευθέτησε τις ασώματες δυνάμεις των ουρανίων, ασώματων, αόρατων στρατευμάτων και ταγμάτων. Αυτός είναι που μόνος του άπλωσε τον ουρανό και που περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε στεριά. Αυτός είναι που σπαργάνωσε την άβυσσο με ομίχλη. Αυτός είναι που στερέωσε τη γη πάνω στα ύδατα. Αυτός είναι που περιτείχισε τη θάλασσα με άμμο. Αυτός είναι που διαχώρισε το φως από το σκοτάδι. Αυτός είναι που συνέταξε την κυκλική διάταξη των αστέρων. Αυτός είναι που με σοφία δημιούργησε όλον τον ορατό και τον νοητό κόσμο. Αυτός είναι που με τα αχειροποίητα χέρια του έπλασε και μόρφωσε τον άνθρωπο από πηλό. Αυτός είναι που μας δημιούργησε κατ' εικόνα Θεού, και τώρα ο ίδιος, σύμφωνα με τη δική μας εικόνα, έγινε άνθρωπος.

Πώς όμως, ενώ βλέπετε τον Χριστό πάνω σε πώλο με ανθρώπινο τρόπο, ανακράζετε με θεοπρεπή τρόπο «Ωσαννά εν τοις υψίστοις»; Ναι, μας λένε οι θεηγόροι παίδες, και πάνω σε αισθητό πώλο κάθεται ο Χριστός, αλλά από τον πατρικό κόλπο δεν αποχωρίζεται καθόλου· και πάνω σε πώλο όνου κάθεται, αλλά από τον χερουβικό θρόνο δεν απουσιάζει. Αλλά αυτός που βρίσκεται εδώ κάτω με σάρκα αδιάλειπτα μαζί με τους θνητούς, αυτός κατά τον ίδιο τρόπο είναι και επάνω μαζί με τον Πατέρα Θεός αψευδής και αληθινός, αυτός είναι ο παντοκράτορας, και κοσμοκράτορας, και εθνοκράτορας, και αληθινός Θεός, και χορηγός, και φυτουργός, και οδηγός, και Σωτήρας των πάντων. Αυτός εισέρχεται στην κάτω Ιερουσαλήμ, και από την άνω δεν αποχωρίζεται· αυτός είναι ο δημιουργός των αιώνων, και υπάρχει εξ αιώνων και εις τους αιώνας· αυτός είναι που άπλωσε τον ουρανό μόνος του· αυτός είναι που περιπατεί πάνω στη θάλασσα σαν να βρίσκεται σε ξηρά· αυτός σπαργάνωσε τη θάλασσα με ομίχλη· αυτός έθεσε τους φραγμούς στους ανθρώπους· αυτός καθόρισε τα όρια στις θάλασσες· αυτός, αφού άπλωσε τη γη, την ανάρτησε επί του μηδενός· αυτός ανέμειξε πάνσοφα τις κράσεις των στοιχείων· αυτός καταστόλισε τις ομορφιές των φυτών· αυτός εξέτεινε τον ουρανό σαν ιμάτιο· αυτός τον κόσμησε με λαμπρούς φωστήρες.

Ψ. Από τον Ιώβ. Ζ΄. Ο Ιώβ είναι εκείνος που αναφέρει για τον Κύριο, μεταξύ άλλων: «Αυτός που προστάζει τον ήλιο και δεν ανατέλλει, και σφραγίζει τα άστρα· που άπλωσε μόνος τον ουρανό, και περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε έδαφος· και πάλι, αυτός που μέλλει να υποτάξει το μέγα κήτος». Επειδή, λοιπόν, δεν συνάδει με την υψηλή αντίληψη περί του Θεού των όλων το να υποθέτουμε ότι Αυτός, που γεμίζει τα σύμπαντα, περπατά πάνω στη θάλασσα σαν να μπορούσε αυτή να χωρέσει το τόσο μεγάλο μέγεθός Του, απομένει να εννοήσουμε ότι αυτά αναφέρονται στον Λόγο· με τη δύναμη του οποίου ο Ιησούς του Ναυή, όντας τύπος Του, μίλησε στον ήλιο και αυτός στάθηκε πάνω από τη Γαβαών, αλλά και κατά τον καιρό του πάθους Του, ωσάν από κάποια θεία προσταγή, ο ήλιος σκοτείνιασε πάνω σε όλη τη γη.

Αυτός είναι που άπλωσε τον ουρανό, αυτός που περπάτησε πάνω στη θάλασσα σαν σε στερεό έδαφος, όταν, αφού ενανθρώπησε, επιτελούσε τα παράδοξα, όπως εξιστορείται στα ευαγγέλια. Εάν δε ανάγει κανείς γενικά τα σχετικά με αυτά τα χωρία στον Λόγο του Θεού, το φυσικό επακόλουθο θα ήταν να μην εκλαμβάνει ως αναφερόμενα σε αυτόν μόνο τα ρητά που παραθέσαμε, αλλά και όλα όσα λέγονται στη συγκεκριμένη περικοπή από τον Ιώβ. Διότι και το μέγα κήτος μόνος αυτός το καθυπέταξε, λύνοντας τις ωδίνες του θανάτου, και καταργώντας τον αληθινά μεγάλο δράκοντα, τον διάβολο, ο οποίος παλαιότερα κατέπινε τις ψυχές των ανθρώπων με την ισχύ του, δίκην του κήτους που είχε καταπιεί τον Ιωνά. Αφού όμως καθυποτάχθηκε αργότερα από εκείνον που τον καταπάλαιψε, απέδωσε πάλι πίσω όσους παλαιότερα είχε καταπιεί, παρόμοια με το θηρίο που απέδωσε σώο τον Ιωνά. Με αυτόν τον τρόπο εκπληρώνεται η προφητεία που λέει: «Κατέπιε ο θάνατος έχοντας ισχύσει, και πάλι αφαίρεσε ο Θεός κάθε δάκρυ από κάθε πρόσωπο»· πράγμα που λέμε εξαιτίας του Σωτήρα και Κυρίου μας, ο οποίος καθυπέταξε το αναφερόμενο εδώ μέγα κήτος.

Και πριν από αυτό, εισάγει τον Μελχισεδέκ, για τον οποίο λέει ότι υπήρξε «ιερέας του Θεού του Υψίστου», να ευλογεί τον Αβραάμ κάπως έτσι: «Ευλογημένος ο Αβραάμ από τον Θεό τον Ύψιστο, ο οποίος έκτισε τον ουρανό και τη γη». Θα έβρισκε δε κανείς και τον Ενώχ και τον Νώε να έχουν δικαιωθεί και να έχουν ευαρεστήσει τον Θεό με τον ίδιο τρόπο όπως ο Αβραάμ. Αλλά και ο Ιώβ μαρτυρείται πριν από τα χρόνια του Μωυσή ως «άνθρωπος δίκαιος, αληθινός, άμεμπτος, θεοσεβής, ο οποίος απέχει από κάθε πονηρό πράγμα»· ο οποίος, αφού υπέστη τη δοκιμασία της ευσέβειάς του προς τον Θεό των όλων μέσω της μαζικής απώλειας των υπαρχόντων του, άφησε το μέγιστο υπόδειγμα ευσεβούς τρόπου ζωής και στους μεταγενεστέρους του, αναφωνώντας εκείνον τον φιλοσοφημένο λόγο: «Γυμνός βγήκα από την κοιλιά της μητέρας μου, γυμνός και θα απέλθω· ο Κύριος έδωσε, ο Κύριος αφαίρεσε· όπως φάνηκε καλό στον Κύριο, έτσι και έγινε. Ας είναι ευλογημένο το όνομα του Κυρίου». Και σεβόμενος τον Κύριο των πάντων, άρθρωνε αυτά τα λόγια, τα οποία στη συνέχεια ο ίδιος διασαφηνίζει λέγοντας: «Διότι είναι σοφός στη διάνοια, κραταιός και μέγας, αυτός που σείει την οικουμένη εκ θεμελίων, και οι στύλοι της σαλεύονται, αυτός που προστάζει τον ήλιο, και δεν ανατέλλει, και κατασφραγίζει τα άστρα, αυτός που μόνος του άπλωσε τον ουρανό».

Όμως, επειδή με το να περπατήσει, για να μιλήσουμε προφητικά, πάνω στη θάλασσα σαν σε ξηρά, και με το να μη θελήσει διόλου να ανέβει στο πλοίο, ο Χριστός αποκάλυψε πιο ξεκάθαρα τη δική Του θεότητα, ας μας πει τώρα ο Γρηγοράς, τι είναι αυτό που φανερώνεται άλλοτε πιο ξεκάθαρα και άλλοτε πιο αμυδρά; Άραγε είναι η ουσία του Θεού; Αλλά δεν θα το επιτρέψει αυτό πάλι ο πατέρας Χρυσόστομος, ο οποίος λέει σε πολλά σημεία ότι αυτό ανήκει στη θεία ενέργεια, της οποίας άλλωστε γίνεται και η φανέρωση, και όχι στη θεία ουσία· διότι αυτή δεν αποκαλύπτεται με κανέναν τρόπο. Εξάλλου, και από το ότι ο Χριστός περπάτησε πάνω στη θάλασσα και δεν θέλησε να ανέβει στο πλοίο, αποκαλύφθηκε πιο ξεκάθαρα η θεότητά Του, και αυτά ήταν τη συγκεκριμένη στιγμή έργα του Χριστού. Επομένως, από τα έργα φανερώθηκε τότε η θεότητα του Χριστού. Αποτελεί όμως γνώρισμα του Ευνόμιου και το να λέει αυτό, ότι δηλαδή από τα έργα φανερώνεται η ουσία του Θεού, και όχι εκείνων που φρονούν με ευσέβεια, όπως ξεκάθαρα αποδεικνύουν ο Μέγας Βασίλειος και ο αδελφός του που είχε τα ίδια φρονήματα με αυτόν. Συνεπώς, η θεότητα του Χριστού που αποκαλύφθηκε τότε είναι η θεία δύναμη, και όχι η ουσία του Θεού.

Και τώρα, κατά την παρουσία του, της απαλλαγής από τα δαιμόνια που τους κατείχαν προηγούνταν η σφοδρή ταραχή εκείνων που ελευθερώνονταν· διότι με αυτόν τον τρόπο οι ευεργεσίες γίνονται όχι μόνο αγαπητές, αλλά και μόνιμες στη μνήμη εκείνων που ευεργετήθηκαν. Εμφανίζεται δε σε αυτούς, οι οποίοι οπωσδήποτε επικαλούνταν μέσα σε εκείνη την τρικυμία τον Θεό των πάντων, αποδεικνύοντας ότι αυτός είναι ο Θεός επί πάντων, ο οποίος απλώνει χείρα βοηθείας σε όσους τον επικαλούνται. Περπατά μάλιστα πάνω στα κύματα, ενώ η θάλασσα αγριεύει, αποδεικνύοντας περίτρανα ότι αυτός είναι, σύμφωνα με την προφητεία, εκείνος που βαδίζει πάνω στη θάλασσα σαν να βρίσκεται σε ξηρά, προς τον οποίο λέει προφητικά και ο Δαβίδ: «μέσα στη θάλασσα είναι οι οδοί σου, και τα μονοπάτια σου μέσα σε πολλά ύδατα», και «εσύ δεσπόζεις επί της δυνάμεως της θάλασσας, και τον σάλο των κυμάτων της εσύ τον καταπραΰνεις»· πράγμα που έπραξε αργότερα· διότι, όταν τους είδε τότε κατατρομαγμένους από το γεγονός ότι δεν τον αναγνώρισαν, επειδή ήταν και νύχτα, αμέσως τους μίλησε, κάνοντας τον εαυτό του γνωστό από τη φωνή του και λέγοντας: «Εγώ είμαι, μη φοβάστε».

Εκτός εάν πει κανείς εδώ ότι το «Πότε» ειπώθηκε από αυτούς αντί του «Πώς». Αξίζει δε και από αυτό να κατανοήσουμε την επιπόλαιη γνώμη τους. Διότι εκείνοι που έλεγαν, «Αυτός είναι ο προφήτης», εκείνοι που έσπευδαν να τον αρπάξουν και να τον κάνουν βασιλιά, όταν τον βρήκαν, δεν σκέπτονται τίποτα τέτοιο, αλλά, έχοντας αποβάλει από τη μνήμη τους το θαύμα, όπως νομίζω εγώ, δεν τον θαυμάζουν πλέον για τα προηγούμενα. Γι' αυτό, λοιπόν, τον αναζητούσαν, επειδή ήθελαν και πάλι να απολαύσουν τραπέζι, σαν και αυτό που είχαν πριν. Διέβησαν, βέβαια, την Ερυθρά Θάλασσα και οι Ιουδαίοι, με αρχηγό τον Μωυσή, αλλά υπάρχει μεγάλη διαφορά εδώ. Διότι εκείνος μεν ενεργούσε τα πάντα προσευχόμενος και ως δούλος· αυτός δε, με κάθε εξουσία. Και εκεί μεν, επειδή φυσούσε τότε νότιος άνεμος, υποχώρησε το νερό, ώστε να τους κάνει να περάσουν πάνω σε ξηρά· εδώ όμως το θαύμα ήταν μεγαλύτερο. Διότι η θάλασσα, ενώ παρέμενε στη φυσική της κατάσταση, έτσι έφερε τον Δεσπότη πάνω στα νώτα της, επιβεβαιώνοντας εκείνη τη ρήση που λέει: «Αυτός που περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε έδαφος». Και ευλόγως, επειδή επρόκειτο να εισέλθει στη σκληρή και απειθή Καπερναούμ, τέλεσε το θαύμα των άρτων· θέλοντας να μαλακώσει την απείθεια των κατοίκων της, όχι μόνο με όσα γίνονταν μέσα σε αυτήν, αλλά και με τα θαύματα που τελούνταν έξω από την πόλη. Διότι το να προσέλθουν τόσο μεγάλα πλήθη σε εκείνη την πόλη, επιδεικνύοντας πολλή προθυμία, ποια πέτρα δεν ήταν ικανό να μαλακώσει;

Και αυτό καταδεικνύει τον δημιουργό πάλι: 9,8a «εκείνος που άπλωσε τον ουρανό μόνος του». Όπως ακριβώς λέει και ο Ησαΐας. 9,8b «και περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε έδαφος». Εδώ υπάρχει και κάποια προφητεία. 9,9 «αυτός που δημιουργεί την Πλειάδα και τον Έσπερο και τα ταμεία του νότου», 9,10a «αυτός που επιτελεί μεγάλα και ανεξιχνίαστα», 10b «ένδοξα και εξαίσια, τα οποία δεν έχουν αριθμό». Πράγματα τα οποία εμείς δεν γνωρίζουμε. Δεν είναι ολοφάνερο ότι κανείς δεν θα μπορέσει να αντισταθεί σε έναν τέτοιον, στον τόσο σοφό και δίκαιο; Πρόσεξε, πουθενά δεν κάνει λόγο για την ουσία Του, αλλά για τις ενέργειές Του. Έπειτα αναφέρεται στο ότι είναι αόρατος: 9,11a «εάν περάσει από πάνω μου, δεν πρόκειται να Τον δω», 11b «και εάν με προσπεράσει, δεν θα Τον καταλάβω καθόλου». 9,12a «εάν αφαιρέσει κάτι, ποιος θα Τον αποτρέψει;» 12b «ή ποιος θα Του πει: τι έκανες;» 9,13a «διότι Αυτός έχει αποστρέψει την οργή». Και είναι δυνατός και δεν έχει κανέναν όμοιό Του. 9,13b «από Αυτόν δε καθυποτάχθηκαν τα κήτη που βρίσκονται κάτω από τον ουρανό». Ώστε να μην υπερβαίνουν, λέει, τους δικούς τους τόπους, ώστε να μην ορθώνονται † βλέποντας τη θάλασσα όντας στη μέση †. Εύλογα αναφέρεται στα κήτη και μέσα από αυτά περιγράφει τη δύναμή Του. 9,4b «ποιος», λέει, «έγινε σκληρός απέναντί Του και άντεξε;» Τουτέστιν: να Του αντισταθεί και να Τον βλασφημήσει, ώστε το γνωρίζει αυτό και δεν θα τα υφίστατο αυτά ο ίδιος, επομένως, έστω και αν παραχωρηθεί για λίγο, δεν θα αντέξει.

Ήταν χειμώνας· και ο Ιησούς περπατούσε στη στοά του Σολομώντα. Ο Ιησούς που περπατά πάνω σε φτερά ανέμων, που περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε ξηρά· και ο προφήτης έλεγε προς αυτόν: «Κύριε, μέσα στη θάλασσα είναι η οδός σου, και τα μονοπάτια σου μέσα σε πολλά νερά, και τα ίχνη σου δεν θα γίνουν γνωστά». Τον περικύκλωσαν, λοιπόν, οι Ιουδαίοι. Τον περικύκλωσαν όχι επειδή πίστευαν, αλλά τον περικύκλωσαν για να τον πειράξουν. Αυτό έλεγε και ο ίδιος ο προφήτης: «Με περικύκλωσαν σκυλιά πολλά, συναγωγή πονηρευομένων με περιέκλεισε». Και πάλι: «Με περικύκλωσαν σαν τις μέλισσες την κηρήθρα και φούντωσαν σαν φωτιά μέσα σε αγκάθια, και με το όνομα του Κυρίου τους απέκρουσα». Τον περικύκλωσαν, λοιπόν, και του έλεγαν: «Έως πότε θα κρατάς την ψυχή μας σε αγωνία;» Απορούν μπροστά στην εξουσία των θαυμάτων του· αμφιβάλλουν μπροστά στην οικονομία της θεότητας· δεν έχουν την οξυδέρκεια να κατανοήσουν τη θαυματουργία των όσων γίνονται. «Έως πότε θα κρατάς την ψυχή μας σε αγωνία; Δεν έχουμε από πού να σε κρίνουμε. Ενεργείς θαύματα, αλλά υπομένεις ταπεινώσεις. Όταν σε βλέπουμε να πεινάς, σκανδαλιζόμαστε· όταν σε βλέπουμε να τρέφεις πέντε χιλιάδες ανθρώπους με πέντε άρτους, καταπλησσόμαστε. Σε βλέπουμε να ζητάς να πιεις νερό από μια Σαμαρείτιδα γυναίκα, και καταρρέουμε. Όταν πάλι σε καταφρονήσουμε ως απλό άνθρωπο, σε βλέπουμε να χαρίζεις, μέσω του πηλού, μάτια σε έναν εκ γενετής τυφλό· και φέρνουμε στον νου μας τον κεραμέα του παραδείσου. Έως πότε θα κρατάς την ψυχή μας σε αγωνία;»

Πρώτη απάντηση του Ιώβ προς τον Βαλδάδ: ότι, Στην αλήθεια γνωρίζω ότι έτσι είναι· διότι πώς είναι δυνατόν να αναδειχθεί δίκαιος ένας [θνητός] ενώπιον του Κυρίου; Περί του: Εκείνος που μόνος του άπλωσε τον ουρανό και βαδίζει πάνω στη θάλασσα σαν σε έδαφος, που δημιούργησε την Πλειάδα και τον Έσπερο. Ποιος θα αντισταθεί στην κρίση του Θεού; Διότι, ακόμη και αν είμαι δίκαιος, το στόμα μου θα ασεβήσει· και αν είμαι άμεμπτος, θα αποδειχθώ διεστραμμένος. Περί του: Ο βίος μου είναι ταχύτερος από δρομέα. Μήπως υπάρχει ίχνος της πορείας των πλοίων, ή του αετού που πετά αναζητώντας λεία; Θυμήσου ότι με έπλασες από πηλό, και στο χώμα πάλι με επιστρέφεις. Ή μήπως δεν με άμελξες σαν γάλα; και τα εξής. Θα ήμουν σαν να μην υπήρξα ποτέ. Γιατί δεν οδηγήθηκα από την κοιλιά [της μητέρας μου] στο μνήμα; ότι [sic].

Αυτός που μόνος άπλωσε τον ουρανό, και περπατά, και δεν υπάρχει κανείς που να διασώζεται από τα χέρια σου. Εάν καταστρέψει τα πάντα, ποιος θα του πει, “Τι έκανες;”» «Σε αυτόν υπάρχει σοφία και δύναμη, σε αυτόν βουλή και σύνεση. —Σε αυτόν υπάρχει κράτος και ισχύς, σε αυτόν γνώση και σύνεση. Οδηγεί αιχμαλώτους τους συμβούλους, και αφαιρεί τον νου από τους κριτές της γης. Καθίζει βασιλείς σε θρόνους, και δένει με ζώνη την οσφύ τους.

Τους αφήνει δε να ταλαιπωρηθούν από την τρικυμία, ώστε, όταν μετά τον κλύδωνα επέλθει γαλήνη, να χαρούν περισσότερο για αυτό που συνέβη, και να αποτυπωθεί ανεξίτηλη η ανάμνησή του στις καρδιές τους. Εμφανίζεται σε αυτούς ενώ κινδυνεύουν από τη θαλασσοταραχή, και με τον λόγο του αποβάλλει τον φόβο τους, και ταυτόχρονα φέρνει γαλήνη στη θάλασσα· και δημιουργεί διπλή γαλήνη, καταπραΰνοντας την ταραχή τόσο των ψυχών τους όσο και της θάλασσας. Δεν ανέβηκε όμως στο πλοίο, θέλοντας να επιτελέσει το θαύμα μεγαλύτερο. Διότι πρόσεξε ότι τα θαύματα είναι τρία: πρώτον, ότι περπατούσε πάνω στη θάλασσα· δεύτερον, ότι κατασίγασε τα κύματα· τρίτον, το ότι έκανε το πλοίο να βρεθεί αμέσως στη στεριά προς την οποία κατευθύνονταν, αν και απείχε πολύ από τη γη όταν στάθηκε δίπλα του ο Κύριος. Διέβησαν βεβαίως και οι Ιουδαίοι την Ερυθρά, υπό την ηγεσία του Μωυσή· αλλά εκείνος τα έκανε όλα ως δούλος και προσευχόμενος, ενώ Αυτός με απόλυτη εξουσία. Και εκεί, αφού φύσηξε νότιος άνεμος, υποχώρησε το νερό, ώστε να περάσουν πάνω σε ξηρά· εδώ όμως, το θαύμα υπήρξε μεγαλύτερο. Διότι η θάλασσα, παραμένοντας στη φυσική της κατάσταση, βάσταξε τον Δεσπότη πάνω στα νώτα της, για να εκπληρωθεί ο προφητικός λόγος: «Αυτός που περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε έδαφος.»