Πατερικές αναφορές στο ΙΩΗΛ 2:2

Αν όμως προχωρήσουν σε μετάνοια και αναβλέψουν προς τον Θεό, και πουν και αυτοί: «Προς εσένα, Κύριε, θα κραυγάσω», θα λάβουν την άφεση των υδάτων, και θα αντλήσουν μαζί με εμάς το νοητό ύδωρ «από τις πηγές του σωτηρίου», και θα ποτιστούν «τον χείμαρρο της τρυφής» από τον Θεό και Πατέρα, και θα έχουν την πηγή της ζωής στις καρδιές τους. Θα παρατεθούν σε αυτούς για τρυφή και τα ωραία της ερήμου, δηλαδή νομή καλή και άφθονη, η οποία θα τους ανατρέφει προς τη θεία και ευαγγελική γνώση, που νοείται εν Χριστώ. <Σαλπίστε με σάλπιγγα στη Σιών, κηρύξτε στο άγιο όρος μου, και θα ταραχθούν όλοι οι κατοικούντες τη γη, διότι έχει φτάσει η ημέρα του Κυρίου, επειδή είναι κοντά ημέρα σκότους και γνόφου, ημέρα νεφέλης και ομίχλης.> Περιγράφεται πάλι παραστατικά σε εμάς το σχήμα του πολέμου. Θα μπορούσε να είναι αληθές και για τα δύο, είτε τυχόν νοηθεί για την ακρίδα και τον βρούχο, είτε επιλέξει κανείς να το εννοήσει για τους ίδιους τους Βαβυλώνιους. Διότι, σαν να έχει ήδη εισέλθει ο πόλεμος εντός των πυλών και να έχει σχεδόν εξαγγελθεί σε όλη τη γη της Σιών, δηλαδή σε όλη την Ιουδαία, λέγει ότι τα πάντα θα γεμίσουν από θόρυβο και τρόμο.

Διότι έχει φθάσει η ημέρα του Κυρίου, δηλαδή το γεγονός δεν αποτελεί πλέον μόνο προαναγγελία, αλλά τα δεινά βρίσκονται ενώπιόν τους, και έχουν ήδη βιώσει στην πράξη όσα είχαν από παλιά προαναγγελθεί, για τους οποίους θα ήταν πολύ καλύτερο να είχαν επιλέξει να στραφούν προς το καλύτερο, και να αποφύγουν τη δοκιμασία των κακών πριν από την έφοδο και την έλευσή τους. Επομένως, δεν επιτρέπει καμία αναβολή ως προς τη μετάνοια, αλλά τους προστάζει, αφού αποβάλουν την πνευματική κατάπτωση και τη ραθυμία, να προχωρήσουν με γοργό βήμα στην εργασία των αρετών και να θελήσουν να υπερασπιστούν γενναία τους εαυτούς τους, προστρέχοντας προφανώς στον Θεό, και εξαλείφοντας τις ενοχές των παλαιών παραπτωμάτων με την εφαρμογή των καλύτερων πράξεων. Για τον λόγο αυτό λέει ότι η ημέρα του Κυρίου είναι κοντά, κατά την οποία θα βρίσκονται σαν μέσα σε ομίχλη και σκοτάδι, φοβούμενοι τον λιμό από τις ακρίδες, δηλαδή την εξαθλίωση και την καταστροφή που επικρέμαται επάνω τους από τους Ασσυρίους. <Σαν την αυγή θα απλωθεί πάνω στα όρη λαός πολύς και ισχυρός· όμοιός του δεν υπήρξε ποτέ από την αρχή του αιώνα, και μετά από αυτόν δεν πρόκειται να υπάρξει άλλος για γενιές γενεών.>

«Τα εμπρός του είναι πυρ καταναλίσκον, και τα πίσω του φλόγα που ανάβει. Σαν παράδεισος τρυφής είναι η γη προ του προσώπου του, και τα πίσω του πεδίο αφανισμού, και δεν υπάρχει κανείς που να διασώζεται από αυτόν.» Φαίνεται να ονομάζει όρθρο είτε την πρωινή δροσιά, η οποία όταν χυθεί εντελώς στα όρη, δεν αφήνει τίποτα σε αυτά αδρόσιστο, είτε τις πρώτες αχτίδες του ήλιου, και την άμεση και αρχική λάμψη του φωτός της ημέρας, η οποία απλώνεται σχεδόν αποκλειστικά στις κορυφές των ορέων πριν από τα άλλα και κοκκινίζει τους λόφους. Έτσι, λέει, θα απλωθεί πάνω στα όρη ο ισχυρός λαός, ίσως οι ακρίδες, ή, λόγω της ομοιότητας με αυτές, ο Ασσύριος που νοείται πλέον ως ένα ασύγκριτο πλήθος. Διότι, λέει, όμοιός του ούτε υπήρξε από την αρχή του αιώνα, ούτε πρόκειται να υπάρξει ποτέ. Και επειδή με τις επιδρομές των ακρίδων καταστρέφεται μεν αμέσως ό,τι βρεθεί μπροστά τους, και αν τυχόν απομείνει κάτι, γίνεται και αυτό βορά εκείνων που ακολουθούν τις πρώτες, ονόμασε καταναλίσκον πυρ τα εμπρός του, και φλόγα που ανάβει τα πίσω και τα επόμενα. Το ίδιο ακριβώς νομίζω ότι θα έκανε και ένας στρατός εχθρών. Διότι θα ακολουθήσουν οπωσδήποτε την αλαζονεία και τη σκληρότητα εκείνων που έφτασαν πρώτοι, και αυτοί που έρχονται λίγο πιο πίσω, και θα μεταχειριστούν τη γη ως παράδεισο τρυφής, απογυμνώνοντάς την εντελώς και κατασπαταλώντας τα όσα βρίσκουν.

Και πάλι λέγει: Έφτασε η ημέρα του Κυρίου, διότι είναι εγγύς ημέρα σκότους και γνόφου, ημέρα νεφέλης και ομίχλης. Και ο Εκκλησιαστής λέγει: Ευφραίνου, νεανίσκε, κατά τη νεότητά σου, και απομάκρυνε τον θυμό από την καρδιά σου, και θυμήσου τον Πλάστη σου, προτού έλθουν οι κακές ημέρες, προτού σκοτεινιάσει ο ήλιος και η σελήνη και τα άστρα, και σκοτεινιάσουν αυτές που βλέπουν μέσα από τις οπές. 〈ϙϛ〉 διότι οι ουρανοί θα τυλιχθούν— ο Ησαΐας λέγει: Και θα τυλιχθεί σαν βιβλίο ο ουρανός, και όλα τα άστρα θα πέσουν σαν τα φύλλα από το κλήμα και όπως πέφτουν τα φύλλα από τη συκιά.