Πατερικές αναφορές στο ΙΩΗΛ 2:20

Εάν, πάλι, σε κάποιους καταστρέφονται τα αγαθά της καρδιάς και ο πλούτος της νοητής καρποφορίας, σαν να επιτέθηκε σε αυτούς η αγέλη των δαιμόνων δίκην ακρίδας, και να τους κατέδραμαν αρχές, δυνάμεις και εξουσίες (και είναι προφανές ότι πρόκειται για τις πονηρές), ας πενθήσει, ας φροντίσει για τη μετάνοια, ας χύσει δάκρυα προς τον Θεό. Διότι θα Τον ακούσει αμέσως, από φιλανθρωπία, να λέει: «Ιδού, εγώ σας δίνω τον σίτο και τον οίνο και το έλαιο». Επειδή θα αναδείξει την καρδιά του ως γη γεμάτη στάχυα, ως κήπο που βρίθει από ωραία σπέρματα, ως αμπελώνα με καλά σταφύλια, και μάλιστα θα την αλείψει με έλαιο, σύμφωνα με αυτό που υμνείται στους Ψαλμούς: «Ελίπανας εν ελαίω την κεφαλή μου». Και θα εκδιώξει από αυτόν εκείνον που προέρχεται από τον βορρά, δηλαδή τον σατανά που προκαλεί ψύχος και δεν αφήνει όσους έχουν υποταχθεί σε αυτόν να είναι ζέοντες στο πνεύμα. Άλλωστε, και ο Παύλος έλεγε ότι θα ψυχρανθεί «η αγάπη των πολλών, επειδή θα πληθυνθεί η ανομία».

Αλλά οι οικείοι του Χριστού φλέγονται από το πνεύμα· και δεν ανέχονται με κανέναν τρόπο να ψυχρανθούν ποτέ προς έκτοπες ηδονές· «Διότι εσταύρωσαν τη σάρκα τους μαζί με τα πάθη και τις επιθυμίες.» <Και θα τον εξορίσω σε γη άνυδρη, και θα αφανίσω το πρόσωπό του στην πρώτη θάλασσα, και τα οπίσθιά του στην έσχατη θάλασσα· και θα αναβεί η σαπρία του, και θα αναβεί η δυσωδία του, διότι υπερηφανεύτηκε για τα έργα του.> Εξακολουθεί βέβαια να διαπλάθει το σχήμα του λόγου, όπως και στην αρχή, σαν να πρόκειται για ακρίδα και βρούχο, τα οποία και αναφέρει ότι θα αφανιστούν, μεταφερόμενα κατά το θέλημα του Θεού ίσως προς τα άκρα της ιουδαϊκής γης, και ότι θα φτάσουν σε τέτοιο βαθμό δυσωδίας, ώστε η εξάπλωσή της να γίνει αφόρητη για τους κατοίκους όλης της χώρας· δεν μας απομακρύνει όμως καθόλου ο λόγος από την ανάγκη να κατανοήσουμε και αυτά πάλι ως αναφερόμενα στους Βαβυλωνίους. Διότι στα νότια μέρη της Ιερουσαλήμ εκτείνεται μια απέραντη έρημος, η οποία καταλήγει προς την ανατολή και τον νότο στα ινδικά πελάγη· ενώ προς τη δύση πάλι και βορειότερα, καταλήγει στην παρακείμενη θάλασσα των Παλαιστινίων, η οποία βρέχει και τη χώρα των Αιγυπτίων. Εκεί αναφέρει ότι θα καταστραφούν ο βρούχος και η ακρίδα, και θα γίνει αφόρητη η δυσωδία τους, πράγμα που ίσως αφορά την ακρίδα, όπως ακριβώς ανέφερα προηγουμένως. Όμως εξολοθρεύτηκαν και οι Βαβυλώνιοι, οι οποίοι κατοικούσαν σε βορειότερη χώρα, που βρίσκεται προς την ανατολή.

Διότι μέσω του Χριστού δόθηκαν σε εμάς, ο οποίος είναι έλεος από τον Θεό και αλήθεια· επιπλέον δε και όνομα του Πατρός· διότι σε Αυτόν, ως Υιό, γνωρίζεται, και υπήρξε το καθένα από τα προειρημένα. «Και θα θέσω στη θάλασσα το χέρι του, και στους ποταμούς τη δεξιά του». Θάλασσα εδώ αποκαλεί το βάπτισμα· διότι λέει για τον διάβολο: «Θα αφανίσω το πρόσωπό του στην πρώτη θάλασσα»· και ποταμούς, τις δωρεές του Πνεύματος· διότι λέει ο Χριστός:

«Και θα κατακυριεύσει», λέει, «από θαλάσσης έως θαλάσσης»· με τον όρο θάλασσα εδώ υποδηλώνει την πράξη, ξεκινώντας από την οποία κυριαρχεί σε όσους υποτάσσονται στον νόμο του έως τη θάλασσα, δηλαδή την άπλετη γνώση, μέσα στην οποία κολυμπούν, μέσω της θεωρίας των όντων, όσοι μετέχουν σε αυτήν. Ή, εναλλακτικά, ως θάλασσα να εννοήσεις το βάπτισμα, μέσα στο οποίο, σύμφωνα με τον προφήτη, αφανίζεται το πρόσωπο του αντιπάλου στην πρώτη θάλασσα και τα οπίσθιά του στην έσχατη θάλασσα· ονομάζοντας «πρώτη θάλασσα», όπως ειπώθηκε, το βάπτισμα, και «έσχατη» την ανάσταση, στην οποία καταργούνται τα οπίσθια του εχθρού. Διότι τότε η φύση μας αποβάλλει τελείως τον νόμο της αμαρτίας που εισήχθη μέσω της παραβάσεως.

Ή και διαφορετικά: αφανίζεται το πρόσωπο του διαβόλου, δηλαδή οι πονηρές πράξεις, μέσω της πρακτικής· διότι αυτή, όπως έχει λεχθεί, είναι η πρώτη θάλασσα· αφανίζονται δε και τα οπίσθια, δηλαδή οι προλήψεις των κακών και οι φαντασίες, μέσω της δεύτερης θάλασσας, δηλαδή της γνώσης.

Ο δε παράκλητος Θεός, που αναβλύζει διαπαντός από την αέναη πηγή και καταλήγει σε πηγή, ο βασιλιάς του παντός, «το πνεύμα της αληθείας, το πανταχού παρόν και τα πάντα πληρούν», το ευθές, το ηγεμονικό, αυτό που καθαίρει και ποτίζει και φωτίζει και αγιάζει τους άξιους του, αυτό που διά των πύρινων γλωσσών υπερφυώς εξόπλισε τους αγίους μαθητές και αγράμματους αλιείς και τους εξαπέστειλε «στην πρώτη θάλασσα» και «στην έσχατη θάλασσα» και στα πέρατα της οικουμένης, ώστε «εκείνοι στους οποίους δεν αναγγέλθηκε κάτι γι' αυτόν, να δουν, και εκείνοι που δεν έχουν ακούσει, να κατανοήσουν», αυτό που θεϊκώς εκχύθηκε από τον Θεό «επί πάσαν σάρκα» δούλων και δουλίδων, πρεσβυτέρων και νεανίσκων για προφητείες και οράσεις, εσύ λοιπόν, Παράκλητε αγαθέ, πρωτίστως καθάρισέ μας, σε ικετεύουμε, φώτισέ μας, πότισέ μας με τα ζωηρά σου νάματα.