ΛΟΓΟΣ ΠΕΜΠΤΟΣ Ὅτι τὰ τῆς θεότητος ἴδια καὶ ἡ δόξα φυσικῶς ἐν τῷ Υἱῷ καθὰ καὶ ἐν τῷ Πατρί. Α. Εἶεν· ἐκ παντὸς ἡμῖν, ὡς ἔοικε, συμβήσεται λόγου πιθανοῦ τε καὶ ἀναγκαίου, τὸ ὀψιγενῆ μὲν οὔτι που καὶ τὸν ἐπὶ τῷ πεποιῆσθαι μῶμον ἀνεξίτητον ἔχοντα τὸν Υἱόν, ἀναφῦναι δὲ μᾶλλον ἐξ αὐτῆς ὁμολογεῖν τῆς οὐσίας τοῦ Πατρός, Θεὸν ἀληθινὸν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ, ὑψηλὴν καὶ ὑπερφυᾶ λαχόντα τὴν δόξαν καὶ ταῖς ἐπέκεινα μέτρου καὶ ἀσυγκρίτοις ὑπεροχαῖς παντὸς γενητοῦ διᾴττοντα φύσιν, ὑπερενεγκεῖν τε τοσοῦτον ὁπόσον ἂν οἴοιτό τις καὶ αὐτὸν τὸν Πατέρα. Β. Σύμφημι· φρονεῖς γὰρ ὀρθῶς. Ἀτάρ, εἴτοι φίλον, ἐρῶ δή τι πάλιν. Α. Καὶ μήν, ὦ ἑταῖρε, καθικοίμην ἂν ὡς ἥδιστά τε καὶ ἀοκνότατα πρός γε τὸ χρῆναι γεννικῶς τοῖς διακυκῶσι τἀληθὲς ἀντιφέρεσθαι λόγοις. «Ὁ γὰρ πραΰς, ἔστω καὶ μαχητής,» ἱερὸς ἡμῖν ἀναπεφώνηκε λόγος, σὺ δὲ ἀλλὰ πέραινε τὸ δοκοῦν, εἰς νοῦν ἔχων τὸ γεγραμμένον· «Ἄμελγε γάλα καὶ ἔσται βούτυρον.» Β. Ἴσθι δὴ οὖν ὡς εἰ διαπύθοιντό σου Θεὸν ἀληθινὸν καὶ ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ κατονομάζοντος τὸν Υἱόν, αὐτίκα δὴ μάλα ἐροῦντας τοὺς δι᾽ ἐναντίας· Τὸν ἔν γε δὴ τούτοις, ὦ πανάριστε, κατὰ σέ, πῶς οὐκ ἰδίοις ἐπαυχεῖν ἀγαθοῖς πρέποι ἂν μᾶλλον, καὶ οὐχὶ τοῖς θύραθεν ἐναγλαΐζεσθαι δεῖν; Θεὸς γὰρ ὁ ἀληθῶς, ἐξ ἑαυτοῦ παντέλειος, ἄρτιός τε καὶ ἀπροσδεὴς πρὸς ὁτιοῦν, οἶμαι, τῶν τῇ τοιᾷδε φύσει προσπεφυκότων. Α.
Μετάφραση
ΛΟΓΟΣ ΠΕΜΠΤΟΣ Ότι τα ιδιώματα της θεότητος και η δόξα ενυπάρχουν φυσικώς στον Υιό όπως ακριβώς και στον Πατέρα. Α. Πολύ καλά· από κάθε πειστικό και αναγκαίο συλλογισμό, όπως φαίνεται, θα καταλήξουμε στο να ομολογήσουμε ότι ο Υιός δεν είναι σε καμία περίπτωση μεταγενέστερος, ούτε φέρει τον ανεξίτηλο ψόγο ότι είναι δημιούργημα, αλλά μάλλον ότι έχει γεννηθεί από την ίδια την ουσία του Πατέρα, ως Θεός αληθινός από Θεό αληθινό, έχοντας λάβει υψηλή και υπερφυή δόξα, και ότι ξεπερνά τη φύση κάθε κτιστού με τις απροσμέτρητες και ασύγκριτες υπεροχές του, υπερέχοντας τόσο πολύ όσο θα πίστευε κανείς ότι υπερέχει και ο ίδιος ο Πατέρας. Β. Συμφωνώ· διότι σκέφτεσαι ορθά. Αλλά, αν το επιθυμείς, θα πω πάλι κάτι. Α. Και βέβαια, φίλε μου, θα προχωρούσα με μεγάλη ευχαρίστηση και προθυμία στο να αντιμετωπίσουμε γενναία τους λόγους που διαστρέφουν την αλήθεια. «Διότι ο πράος, ας είναι και μαχητής», μας διακηρύττει ο ιερός λόγος· εσύ λοιπόν προχώρα σε αυτό που σκέφτεσαι, έχοντας στον νου σου το γεγραμμένο: «Άρμεγε γάλα και θα γίνει βούτυρο». Β. Να ξέρεις λοιπόν ότι, αν πληροφορηθούν οι αντίπαλοι ότι ονομάζεις τον Υιό Θεό αληθινό και ομοούσιο με τον Πατέρα, αμέσως θα πουν: Εκείνος που είναι τέτοιος, ω άριστε, σύμφωνα με εσένα, πώς δεν θα έπρεπε μάλλον να σεμνύνεται για τα δικά του αγαθά, και να μην έχει ανάγκη να στολίζεται με ξένα; Διότι ο αληθινός Θεός είναι από τον εαυτό του παντέλειος, άρτιος και απροσδεής για το οτιδήποτε, νομίζω, από όσα προσιδιάζουν σε μια τέτοια φύση. Α.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες