Πατερικές αναφορές στο ΙΩΝΑΣ 1:12

Όμως δεν θα μπορούσαν να θεωρηθούν όλα όσα του συνέβησαν χρήσιμα και αναγκαία για αυτόν τον σκοπό· για παράδειγμα, στάλθηκε να κηρύξει στους Νινευίτες, αλλά ζήτησε να φύγει μακριά από το πρόσωπο του Θεού, και φαίνεται να δίστασε μπροστά στην αποστολή. Έχει σταλεί και από τον Θεό και Πατέρα ο Υιός για να κηρύξει στα έθνη, αλλά δεν ήταν απρόθυμος στη διακονία, ούτε βέβαια ζήτησε να φύγει από το πρόσωπο του Θεού και Πατέρα. Παρακαλούσε ο Προφήτης όσους έπλεαν μαζί του, λέγοντας: «Σηκώστε με και ρίξτε με στη θάλασσα, και θα κοπάσει η θάλασσα για εσάς»· καταπόθηκε από το κήτος, έπειτα βγήκε την τρίτη ημέρα, και μετά από αυτό πήγε στη Νινευή, και εκπλήρωσε τη διακονία του· λυπήθηκε δε υπέρμετρα όταν ο Θεός σπλαγχνίστηκε τους κατοίκους της Νινευής. Υπέστη και ο Χριστός εκούσια τον θάνατο· έμεινε στην καρδιά της γης τρεις ημέρες και τρεις νύχτες, αναστήθηκε πάλι, και μετά από αυτό πήγε στη Γαλιλαία, και διέταξε να γίνει η αρχή του κηρύγματος προς τα έθνη· διότι έδινε εντολή στους μαθητές να μαθητεύσουν «όλα τα έθνη και να τους βαπτίζουν στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος». Όμως δεν λυπήθηκε βλέποντας να σώζονται μέσω της μετάνοιας, όπως ακριβώς συνέβη με τον μακάριο Ιωνά. Επομένως, εάν δεν στρέψουμε κάθε πτυχή της ιστορικής διήγησης προς τον σκοπό της πνευματικής θεωρίας, ας μην μας κατηγορήσει κανείς.

«επειδή η θάλασσα φούσκωνε, και σήκωνε ακόμη μεγαλύτερη τρικυμία. Και είπε ο Ιωνάς προς αυτούς: Σηκώστε με και ρίξτε με στη θάλασσα, και θα κοπάσει η θάλασσα για σας· διότι εγώ γνωρίζω ότι εξαιτίας μου έχει έρθει αυτή η μεγάλη τρικυμία σε σας». Φοβούνται μεν τη θάλασσα που αγριεύει εναντίον τους με τρόπο ανυπόφορο, αλλά δεν τρέμουν λιγότερο τον Θεό των Εβραίων· διότι δεν αγνοούσαν τη δύναμη και τη δόξα που Του ανήκει, αν και ήταν αλλογενείς. Επειδή όμως ονόμασε τον εαυτό του δούλο του Θεού, βρίσκονται πλέον σε αμηχανία και οι γνώμες τους διχάζονται. Διότι διστάζουν μεν να προβούν στον φόνο, φοβούμενοι την οργή του παντοδύναμου Θεού. Καθώς όμως η θάλασσα ορμά εναντίον τους όχι λιγότερο από πριν, θεωρούν αναγκαία τη φροντίδα για τον ίδιο τους τον εαυτό. Γι' αυτό τον παρακαλούν να τους πει τι θα έπρεπε να κάνουν ώστε να καταλαγιάσει η τρικυμία, να ηρεμήσει το κύμα και να αποφύγουν τον έσχατο κίνδυνο. Τι απαντά λοιπόν ο Προφήτης; Ομολογεί το σφάλμα, και έχοντας προσκρούσει στον Θεό ντρέπεται, και καταδικάζει τη δική του λανθασμένη απόφαση: «Σηκώστε με», λέει, «και ρίξτε με στη θάλασσα». Διότι σχεδόν είπε ότι έπρεπε να ζητήσει από αυτούς την τιμωρία του, επειδή δίστασε να εκπληρώσει την αποστολή του.

Και ενώ εγώ αναφέρω τα πάμπολλα κακά του, να θυμάσαι πρώτον τη βλασφημία· δεύτερον, τη δουλεία· όχι ότι η δουλεία είναι ντροπή, αλλά το ότι, ενώ ήταν δούλος, προσποιούνταν ότι ήταν ελεύθερος, αυτό είναι κακό· τρίτον, το ψεύδος της υπόσχεσής του· και τέταρτον, τον φόνο του παιδιού· και πέμπτον, την ντροπή της φυλακής. Και δεν ήταν βέβαια μόνο η ντροπή της φυλακής, αλλά και η φυγή από τη φυλακή. Διότι αυτός που αποκαλούσε τον εαυτό του Παράκλητο και αγωνιστή της αλήθειας, δραπέτευσε. Δεν ήταν διάδοχος του Ιησού, ο οποίος πορεύτηκε πρόθυμα προς τον σταυρό· αντίθετα, αυτός ήταν φυγάς. Έπειτα, ο βασιλιάς των Περσών διέταξε να οδηγηθούν σε εκτέλεση οι δεσμοφύλακες. Ο Μάνης έγινε αίτιος του θανάτου του παιδιού εξαιτίας της υπερηφάνειάς του, και αίτιος του θανάτου των δεσμοφυλάκων εξαιτίας της φυγής του. Αυτός λοιπόν που είναι υπαίτιος θανάτου, αυτός άραγε οφείλει να προσκυνείται; Δεν έπρεπε να μιμηθεί τον Ιησού και να πει: Αν ζητάτε εμένα, αφήστε αυτούς να φύγουν; Δεν έπρεπε να πει όπως ο Ιωνάς: Σηκώστε με και ρίξτε με στη θάλασσα, διότι εξαιτίας μου προκλήθηκε αυτή η τρικυμία;

Ο Ιησούς εστάλη για να κηρύξει μετάνοια, εστάλη και ο Ιωνάς. Αλλά ο μεν έφυγε, αγνοώντας αυτό που επρόκειτο να συμβεί, ενώ ο δε προσήλθε εκουσίως για τη μετάνοια της σωτηρίας. Ο Ιωνάς κοιμόταν στο πλοίο και ροχάλιζε ενώ η θάλασσα βρισκόταν σε τρικυμία, ενώ όταν ο Ιησούς κοιμόταν, κατά θεία οικονομία σηκώθηκε η θάλασσα, ώστε να γίνει γνωστή στη συνέχεια η δύναμη Εκείνου που κοιμόταν. Σε εκείνον έλεγαν: «Τι κοιμάσαι τόσο βαριά; Σήκω, επικαλέσου τον Θεό σου, για να μας διασώσει ο Θεός». Εδώ λένε στον Δεσπότη: «Κύριε, σώσε μας». Εκεί είπαν: «Επικαλέσου τον Θεό σου», και εδώ: «Σώσε». Αλλά εκείνος μεν λέει: «Σηκώστε με και ρίξτε με στη θάλασσα, και θα κοπάσει η θάλασσα για εσάς». Εδώ όμως Αυτός επιτίμησε τους ανέμους και τη θάλασσα, και έγινε μεγάλη γαλήνη. Και εκείνος μεν ρίφθηκε στην κοιλιά του κήτους, ενώ Αυτός κατήλθε εκουσίως εκεί όπου βρίσκεται το νοητό κήτος του θανάτου. Κατήλθε δε εκουσίως, για να εξεμέσει ο θάνατος όσους είχε καταπιεί, σύμφωνα με το γεγραμμένο: «Θα τους γλιτώσω από το χέρι του άδη, και θα τους λυτρώσω από το χέρι του θανάτου».

Έτσι και για εσάς η δύναμή σας θα ήταν άξια ανταμοιβής· και για εμάς η αναχώρηση θα ήταν λιγότερο οδυνηρή, εάν φαινόταν ότι δεν την αρπάξαμε μάταια, αλλά ότι ρίξαμε οικειοθελώς τους εαυτούς μας στο πέλαγος, όπως εκείνος ο Ιωνάς, για να κοπάσει η τρικυμία και να σωθούν με ασφάλεια οι επιβαίνοντες. Εάν όμως εξακολουθούν να κλυδωνίζονται εξίσου, η δική μας τουλάχιστον συμβολή έχει προσφερθεί.

Διότι, ακόμη και αφού άκουσαν τα λόγια «Σηκώστε με και ρίξτε με στη θάλασσα, και θα κοπάσει η θάλασσα από εσάς», εκείνοι αγωνίζονταν να βγουν στη στεριά, αλλά τα κύματα δεν το επέτρεπαν. Δ'. Εσύ, όμως, όπως ακριβώς είδες τον προφήτη να τρέπεται σε φυγή, άκουσέ τον να εξομολογείται μέσα από την κοιλιά του θηρίου· διότι το πρώτο το έπαθε ως άνθρωπος, ενώ το δεύτερο το επέδειξε ως προφήτης. Αφού, λοιπόν, τον παρέλαβε η θάλασσα, τον εναπέθεσε στην κοιλιά του κήτους σαν σε κάποιο δεσμωτήριο, διαφυλάσσοντας τον φυγάδα σώο για τον Δεσπότη· και ούτε τα άγρια κύματα που τον άρπαξαν τον έπνιξαν, ούτε το κήτος, που ήταν πιο άγριο από τα κύματα και τον δέχθηκε στην κοιλιά του, τον εξόντωσε, αλλά τον διέσωσε και τον επανέφερε στην πόλη. Και η θάλασσα και το κήτος υπάκουσαν παρά φύσιν, ώστε μέσω όλων αυτών να παιδαγωγηθεί ο προφήτης. Φτάνοντας, λοιπόν, στην πόλη ανέγνωσε την απόφαση, σαν βασιλική επιστολή που περιείχε τιμωρία, και φώναζε λέγοντας: «Ακόμη τρεις ημέρες, και η Νινευή θα καταστραφεί».

«Δώστε δυνατό ποτό σε αυτούς που βρίσκονται σε λύπες, και κρασί να πίνουν σε αυτούς που βρίσκονται σε οδύνες, ώστε να λησμονήσουν τη φτώχεια τους, και να μη θυμούνται πλέον τους πόνους τους.» «Όπως ο σκόρος βλάπτει το ένδυμα, και το σκουλήκι το ξύλο, έτσι και η λύπη του ανθρώπου βλάπτει την καρδιά.» «Εγώ κοιμάμαι, και η καρδιά μου αγρυπνεί.» «Αλίμονο, ψυχή μου, διότι έγινα σαν αυτόν που μαζεύει καλαμιές κατά τον θερισμό, και σαν τη μικρή ρώγα που απομένει στον τρύγο, χωρίς να υπάρχει ούτε ένα τσαμπί από τους πρώιμους καρπούς για να φάω.» «Είπε ο Ιωνάς προς αυτούς: Σηκώστε με και ρίξτε με στη θάλασσα, και θα κοπάσει η θάλασσα, διότι γνωρίζω ότι εξαιτίας μου προκλήθηκε αυτή η τρικυμία.» «Φώναξα μέσα στη θλίψη.» «Δέσποτα Κύριε, πάρε την ψυχή μου από εμένα, διότι είναι προτιμότερο για εμένα να πεθάνω παρά να ζω.» «Κύριε, μέσα στη θλίψη σε θυμηθήκαμε, μικρή θλίψη ήταν για εμάς η παιδαγωγία σου.» «Πονώ στα σπλάχνα μου, και τα αισθητήρια της καρδιάς μου ταράζονται μέσα μου.» «Ποιος θα δώσει νερό στο κεφάλι μου, και στα μάτια μου πηγή δακρύων; Και θα κλαίω για αυτόν τον λαό ημέρα και νύχτα.» «Αλίμονό μου, μητέρα, τι λογής άνθρωπο με γέννησες, να δικάζομαι και να φιλονικώ σε όλη τη γη; Ούτε ωφέλησα κανέναν, ούτε με ωφέλησε κανείς. Η δύναμή μου εξαντλήθηκε ανάμεσα σε αυτούς που με καταριούνται.» «Επικατάρατη ας είναι η ημέρα κατά την οποία γεννήθηκα· η ημέρα που με γέννησε η μητέρα μου ας μην είναι ευλογημένη.»