Πατερικές αναφορές στο ΙΗΣΟΥΣ ΤΟΥ ΝΑΥΗ 24:23

Στη φυσική της κατάσταση βρίσκεται, όταν παραμένει όπως δημιουργήθηκε, και δημιουργήθηκε πάρα πολύ καλή και ευθεία. Γι' αυτό τον λόγο ο Ιησούς του Ναυή, δίνοντας παραγγελία στον λαό, έλεγε: «Κατευθύνετε την καρδιά σας προς τον Κύριο, τον Θεό του Ισραήλ»· και ο Ιωάννης: «Κάντε ευθείες τις τρίβους σας». Διότι το να είναι η ψυχή ευθεία, αυτό συνιστά τη φυσική νοερή της κατάσταση, όπως ακριβώς κτίστηκε. Όταν, αντιθέτως, παρεκκλίνει και περιέλθει σε διαστροφή του κατά φύσιν, τότε τούτο ονομάζεται κακία της ψυχής. Επομένως, το ζήτημα δεν είναι δυσχερές· διότι, εάν παραμείνουμε όπως δημιουργηθήκαμε, βρισκόμαστε μέσα στην αρετή· εάν όμως διαλογιζόμαστε τα φαύλα, κρινόμαστε ως κακοί. Εάν λοιπόν έπρεπε να ποριστούμε τούτο από έξω, θα ήταν πράγματι δυσχερές· εφόσον όμως βρίσκεται μέσα μας, ας προφυλάξουμε τους εαυτούς μας από τους ρυπαρούς λογισμούς, και, έχοντας λάβει την ψυχή ως παρακαταθήκη, ας την διατηρήσουμε για τον Κύριο· ώστε να αναγνωρίσει ο Ίδιος το δημιούργημά Του, βλέποντάς την να είναι έτσι ακριβώς όπως την εποίησε.

Διότι, όπως έχει ήδη πει ο Κύριος: «Η βασιλεία των ουρανών είναι μέσα σας». 5. Επομένως, η αρετή έχει ανάγκη μόνο από τη θέλησή μας, επειδή βρίσκεται μέσα μας και συγκροτείται από εμάς. Διότι η αρετή συγκροτείται, όταν η ψυχή διατηρεί το νοερό της μέρος σύμφωνα με τη φύση της. 6. Και βρίσκεται σύμφωνα με τη φύση της, όταν παραμένει όπως δημιουργήθηκε· δημιουργήθηκε δε πολύ καλή και ευθεία. Γι' αυτό ο Ιησούς του Ναυή, δίνοντας παραγγελία, έλεγε στον λαό: «Κατευθύνετε την καρδιά σας προς τον Κύριο, τον Θεό του Ισραήλ». 7. Και ο Ιωάννης: «Κάντε ευθείες τις οδούς σας». Διότι το να είναι η ψυχή ευθεία, αυτό σημαίνει το να βρίσκεται το νοερό της μέρος στη φυσική του κατάσταση, όπως ακριβώς πλάστηκε. Αντίθετα, όταν παρεκκλίνει και διαστραφεί από το σύμφωνο με τη φύση, τότε αυτό ονομάζεται κακία της ψυχής. 8. Επομένως, το πράγμα δεν είναι δύσκολο. Διότι, εάν παραμείνουμε όπως δημιουργηθήκαμε, βρισκόμαστε μέσα στην αρετή· εάν όμως σκεφτόμαστε τα φαύλα, κρινόμαστε ως κακοί. 9. Εάν λοιπόν έπρεπε να αποκτήσουμε το πράγμα αυτό από έξω, θα ήταν όντως δύσκολο· επειδή όμως βρίσκεται μέσα μας, ας φυλάξουμε τους εαυτούς μας από ρυπαρούς λογισμούς, και λαμβάνοντας την ψυχή ως παρακαταθήκη, ας τη διατηρήσουμε για τον Κύριο, ώστε να αναγνωρίσει το ίδιο του το δημιούργημα, βρίσκοντας την ψυχή ακριβώς όπως την εποίησε. 1. Ας είναι λοιπόν ο αγώνας μας τέτοιος, ώστε να μην μας τυραννά ο θυμός μήτε να μας κυριεύει η επιθυμία. Διότι είναι γεγραμμένο ότι «οργή ανδρός δεν κατεργάζεται τη δικαιοσύνη του Θεού· και η επιθυμία, αφού συλλάβει, γεννά την αμαρτία· και η αμαρτία, όταν ολοκληρωθεί, γεννά τον θάνατο». 2.

Διότι έχει γραφτεί για τέτοιους ανθρώπους: «Των οποίων τα μονοπάτια είναι σκολιά και οι πορείες τους διεστραμμένες.» Επομένως, η ευθύτητα της διανοίας είναι σαν ένας ορθός δρόμος, που δεν έχει τίποτα το διεστραμμένο. Τέτοιος ήταν ο θεσπέσιος Ψαλμωδός, όταν έψαλλε και έλεγε: «Δεν προσκολλήθηκε σε μένα καρδιά στρεβλή.» Και ο μεν Ιησούς του Ναυή παραγγέλλοντας έλεγε στον λαό: «Κατευθύνετε τις καρδιές σας προς τον Θεό του Ισραήλ»· ο δε Ιωάννης: «Κάντε ευθεία τα μονοπάτια σας.» Και αυτό σημαίνει το να είναι η ψυχή ευθεία, να δεικνύει το κατά φύσιν νοερό της όπως ακριβώς πλάστηκε. Πλάστηκε δε καλή και απολύτως ευθεία· όταν όμως παρεκκλίνει και βρεθεί σε διαστροφή από το κατά φύσιν, αυτό ονομάζεται κακία και διαστροφή της ψυχής. Επομένως, το πράγμα δεν είναι δύσκολο· διότι εάν παραμείνουμε όπως έχουμε πλαστεί, βρισκόμαστε μέσα στην αρετή. (A f. 49, E f. 144. E f. 776 b, H f. 146) Αλλά σαν να αντιφωνεί κάποιος και να λέει: Πώς θα ετοιμάσουμε την οδό του Κυρίου, ή πώς θα κάνουμε ευθεία τα μονοπάτια του; Διότι υπάρχουν πολλά εμπόδια στο μεταξύ για εκείνους που θέλουν να ζουν ενάρετα, ο μισόκαλος Σατανάς, το ανόσιο πλήθος των πονηρών πνευμάτων, ο ίδιος ο νόμος της αμαρτίας που στα μέλη της σάρκας εξοπλίζεται ενάντια στις ροπές του νου προς το αγαθό· και εκτός από αυτά πολλά άλλα πάθη κατακυριεύουν τη διάνοια του ανθρώπου· τι λοιπόν θα πράξουμε, αφού υπάρχει τόσο μεγάλη δυσκολία;