Πατερικές αναφορές στο ΙΗΣΟΥΣ ΤΟΥ ΝΑΥΗ 3:16

Αλλά και ο Ιορδάνης υποχωρούσε μπροστά της και το νερό σχιζόταν στα δύο και στεκόταν χωρισμένο, όπως ακριβώς παλαιά επί του Ιησού του Ναυή, ο οποίος αποτελούσε τύπο του μέλλοντος. Ήταν παρών, αν και απών, ο Θεσβίτης, και το ένδυμα του φιλοσόφου υποδέχτηκε τον μαθητή, καθώς η φιλανθρωπία του Θεού χάριζε την ασφαλή διάβαση του ποταμού και τιμούσε τα ενδύματα των αγίων σαν να ήταν έμψυχα. Και για να φανεί καθαρά ότι το θαύμα στον ποταμό δεν συνέβη εξαιτίας εκείνου που χτύπησε το νερό, αλλά προς τιμήν εκείνου που είχε αναχωρήσει και αναληφθεί, όταν ο Ελισσαίος χτύπησε το νερό, αυτό συνέχισε να ρέει συνηθισμένα χωρίς να συμβεί τίποτα το παράδοξο. Επειδή όμως, αφού απέτυχε, αναφώνησε δυνατά: «Πού είναι άραγε ο Θεός του Ηλία;», και φωνάζοντας χτύπησε για δεύτερη φορά, αμέσως ο ποταμός, διαχωρίζοντας το ρεύμα του, αποκάλυψε γυμνή την ξηρά και ο προφήτης περπατώντας έφτασε στην απέναντι όχθη.

Το «Θήσω» πάλι πρέπει να νοηθεί αντί του «Τέθεικα». Διότι σταμάτησε τον Ιορδάνη και τον έκανε έρημο από νερά, όταν ο Ιησούς περνούσε τον Ισραήλ απέναντι και τον εισήγαγε στη Γη της Επαγγελίας. Και αν βέβαια λέει ότι θα ξεραθούν τα ψάρια που είναι στα νερά, πρέπει να κατανοήσεις ότι και αυτό αναφέρθηκε για να δηλώσει ότι ο Ιορδάνης ξηράνθηκε εντελώς. Αυτήν την τόσο λαμπρή και μεγάλη θαυματουργία μνημονεύει και ο θεσπέσιος Δαβίδ, λέγοντας άλλοτε: «Τι σου συμβαίνει, θάλασσα, και έφυγες, και σε σένα, Ιορδάνη, και στράφηκες προς τα πίσω;» και άλλοτε πάλι: «Σε είδαν τα νερά, Θεέ, σε είδαν τα νερά και φοβήθηκαν. Ταράχτηκαν οι άβυσσοι, το πλήθος του ήχου των υδάτων». Και για τον Ιορδάνη πάλι λέει έτσι: «Εσύ ξέρανες τους ποταμούς Ηθάμ», δηλαδή, αυτούς που βρίσκονται στον νότο. Υπενθυμίζει και άλλη θαυματουργία, και λέει ότι: «Θα ντύσω τον ουρανό με σκοτάδι, και θα κάνω το περιβόλαιό του σαν σάκο»· και το «Θα ντύσω» πάλι πρέπει να νοηθεί αντί του «έντυσα».

Πολύ σωστά λοιπόν ομολογεί ως Θεό τον Εμμανουήλ ο λαός που τον σταύρωσε, αν και κάποτε τον καταδίωκε και έλεγε: «Γιατί εσύ, ενώ είσαι άνθρωπος, κάνεις τον εαυτό σου Θεό;» Αλλά επειδή πλέον έχει γνωρίσει την επιφάνειά του και έχει προσφέρει την ομολογία, τον ονομάζει δικό του Θεό, και αναλαμβάνει μαζί με εμάς το καλό όνομα, το να είναι και να ονομάζεται Χριστιανός. <Μέσα μου η ψυχή μου ταράχτηκε· γι' αυτό θα σε θυμηθώ από τη γη του Ιορδάνη και του Ερμωνιείμ, από το μικρό όρος.> (A f. 229 b) Επειδή ταράχτηκε, λέει, η ψυχή μου, υπενθυμίζοντας στον εαυτό μου τα δικά σου θαυμάσια, αυτά που μας έδειξες στον Ιορδάνη και αυτά στο γειτονικό του όρος το Αερμών, θα παρηγορήσω τον εαυτό μου. Με υψηλό πνευματικό νόημα όμως λέει τα εξής: Όταν βρεθώ στον Ιορδάνη, δηλαδή όταν αξιωθώ του αγίου βαπτίσματος, τότε θα σε θυμηθώ δια του λόγου της ομολογίας· θα θυμηθώ επίσης και το Ερμωνιείμ, το οποίο ερμηνεύεται «οδός λύχνου», καθώς το άγιο βάπτισμα ανοίγει την οδό του φωτισμού. Μου φαίνεται δε ότι η έννοια των όσων ειπώθηκαν έχει αυτό το νόημα, σύμφωνα με το γράμμα του κειμένου. Μετά την τελευτή του Μωυσή, καθώς ο Ιησούς [του Ναυή] εισήγαγε τον λαό στη γη της επαγγελίας, όταν οι ιερείς μπήκαν στον Ιορδάνη φέροντας την κιβωτό στους ώμους, ο Ιορδάνης, όπως λέει η Γραφή, είχε γεμίσει σε όλη του την κοίτη. Και τα ύδατα που κατέβαιναν από πάνω στάθηκαν ως ένας συμπαγής όγκος· το δε τμήμα που κατέβαινε, κατήλθε στη θάλασσα των αλών.

Και όλοι οι υιοί του Ισραήλ διέβησαν μέσα από την ξηρά στο μέσο του Ιορδάνη, καθώς το ρεύμα που κατευθυνόταν προς τα κάτω προχωρούσε προς την αλμυρή θάλασσα, ενώ το ρεύμα που κατέβαινε από πάνω, παραδόξως με τη δύναμη του Θεού ανακοπτόταν και υποχωρούσε προς τα πίσω· και έτσι, τα ρεύματα του Ιορδάνη που ξεχύνονταν από τις πηγές ψηλά, μη έχοντας διέξοδο, υψώνονταν και γίνονταν ένας σωρός, καθώς τα νερά ανυψώνονταν συσσωρευόμενα, επειδή τους είχε αποκλειστεί η διέξοδος. Αναπολώντας λοιπόν, λέει, στη μνήμη τη χάρη της θείας επιστασίας που είχε γίνει τότε στον λαό, εύλογα στο παρόν η ψυχή μου κατατήκεται από τη θλίψη, εφόσον καμία τέτοια πρόνοια του Θεού δεν έχει επιδειχθεί και σε εμάς. Διότι εκείνοι μεν διέσχισαν παραδόξως τον Ιορδάνη και το παρακείμενο όρος Αερμών· ενώ για εμένα που λέω αυτά, τίποτα τέτοιο δεν έχει συμβεί. Αυτά είναι τα λόγια των αιχμαλώτων. <Άβυσσος άβυσσον επικαλείται εις φωνήν των καταρρακτών σου.> (E f. 79 b, L f. 114) Η λέξη άβυσσος δηλώνει το άπειρο του πλήθους· αντί να πει: Συγκαλούν σε συμμαχία ο ένας τον άλλον για την εναντίον μας επιδρομή, επειδή η παραχώρηση της δικής τους επιδρομής αποτελεί διάβαση· διότι εύλογα ονόμασε καταρράκτες την παραχώρηση του Θεού σε σχέση με τις αβύσσους. (

Κατά δε τον Σύμμαχο, λέει, «Μέσα μου η ψυχή μου λιώνει, όταν σε αναπολώ από τη γη του Ιορδάνη και από το Ερμωνιείμ, ένα πολύ μικρό όρος». «Άβυσσος συναντά την άβυσσο από τον ήχο των κρουνών σου». Μου φαίνεται δε ότι το νόημα των λεγομένων έχει την εξής έννοια: Μετά την τελευτή του Μωυσή, όταν ο Ιησούς [του Ναυή] εισήγαγε τον λαό στη γη της επαγγελίας, καθώς οι ιερείς μπήκαν στον Ιορδάνη φέροντας την κιβωτό στους ώμους τους. Ο δε Ιορδάνης, όπως λέει η Γραφή, ξεχείλιζε καλύπτοντας εντελώς την κοίτη του, όπως κατά τις ημέρες του θερισμού των σιτηρών. Και τα ύδατα που κατέβαιναν από ψηλά στάθηκαν σαν ένας συμπαγής όγκος. Τα δε ύδατα που βρίσκονταν στο κατώτερο τμήμα κατέβηκαν στη Θάλασσα των Αλών (Νεκρά Θάλασσα). Και όλοι οι υιοί του Ισραήλ διέβησαν μέσα από ξηρά εν μέσω του Ιορδάνη, καθώς το μεν ρεύμα που κατευθυνόταν προς τα κάτω προχώρησε προς την αλμυρή θάλασσα, το δε ρεύμα που κατέβαινε από ψηλά αναστελλόταν παραδόξως με τη δύναμη του Θεού και οπισθοχωρούσε. Και έτσι τα ρεύματα του Ιορδάνη που ξεχύνονταν από τις πηγές ψηλά, επειδή δεν είχαν διέξοδο, ανυψώνονταν και σχημάτισαν έναν σωρό, καθώς τα ύδατα υψώνονταν το ένα πάνω στο άλλο, λόγω του αποκλεισμού της διεξόδου τους. Τότε, λοιπόν, άβυσσος συναντούσε την άβυσσο, καθώς τα ύδατα αναστέλλονταν και κορυφώνονταν. Αναπολώντας, λοιπόν, στη μνήμη τη χάρη της θείας επισκοπής που εκδηλώθηκε τότε στον λαό, είναι φυσικό να λιώνει στο παρόν η ψυχή μου, εφόσον καμία τέτοια πρόνοια του Θεού δεν εκδηλώνεται και στην εποχή μας.

Διότι, τι παρόμοιο έχουμε μάθει ανάμεσα στα καταγεγραμμένα θαύματα, ώστε να μπορεί να εξισωθεί με αυτό μέσω της σύγκρισης; Σταμάτησε ο Ιησούς του Ναυή το ρεύμα του Ιορδάνη· αλλά μόνο όσο η κιβωτός βρισκόταν μέσα στο νερό. Όταν δε πέρασε απέναντι ο λαός και διήλθε η κιβωτός, αποκαταστάθηκε και πάλι στο ρεύμα η συνήθης ροή. Απογυμνώνεται από το νερό στην Ερυθρά θάλασσα ο πυθμένας του βυθού, καθώς η θάλασσα απωθήθηκε από τον άνεμο προς τα πλάγια· αλλά η διάρκεια του θαύματος ήταν η διάβαση του στρατού, η οποία έγινε μέσω της ξηράς στον βυθό. Έπειτα από αυτό, η επιφάνεια του νερού γίνεται και πάλι ενιαία· και εκείνο που είχε για λίγο χωριστεί, κατακλύστηκε ξανά. Εδώ όμως, αυτό που συνέβη μία φορά παρέμεινε όπως ακριβώς έγινε, ώστε το θαύμα να μην αμφισβητείται με την πάροδο του χρόνου, μαρτυρούμενο στο διηνεκές μέσω των όσων φαίνονται.