Πατερικές αναφορές στο ΙΗΣΟΥΣ ΤΟΥ ΝΑΥΗ 5:15

Όπως ο Ιεζεκιήλ αναφέρει ότι υπάρχουν ποταμοί της Αιγύπτου, για τους οποίους ο Φαραώ αλαζονεύεται ότι έχει δημιουργήσει, έτσι και ο Ησαΐας ονομάζει θάλασσα της Αιγύπτου εκείνην που ο αγαθός Θεός πρόκειται να ερημώσει. Διότι αποτελεί ευεργεσία η ερήμωση που επιφέρεται στα μοχθηρά πράγματα στον ευπρόσδεκτο καιρό. Και όπως ακριβώς «θα ερημώσει ο Κύριος τη θάλασσα της Αιγύπτου, και θα επιβάλει [την ισχύ Του] πάνω στον ποταμό με βίαιο άνεμο», έτσι «και θα πατάξει τις επτά φάραγγες της Αιγύπτου». —Και τότε θα διασχίσει κανείς τον ποταμό της Αιγύπτου υποδεδεμένος (φορώντας τα υποδήματά του). Αυτό υποδηλώνει την πενιχρότητα του νερού που θα έχει απομείνει στο ποτάμιο ύδωρ· διότι θα είναι τόσο λίγο (ή και θα αποξηρανθεί παντελώς), ώστε να μην απομείνει ούτε ικμάδα, εξαιτίας της οποίας θα αναγκαζόταν κάποιος να βγάλει τα υποδήματά του για να εισέλθει στον ποταμό. Ή ίσως, επειδή στον Μωυσή και στον Ιησού [του Ναυή] ειπώθηκε να λύσουν το υπόδημα του ποδιού τους, επειδή η γη πάνω στην οποία στέκονταν ήταν άγια, ενώ η Αίγυπτος δεν είναι τέτοια, αλλά είναι βέβηλη, προστάζονται να πατούν τον ποταμό υποδεδεμένοι και να μην αποθέτουν τα υποδήματά τους.

Και λέει ο αρχιστράτηγος του Κυρίου στον Ιησού: «Λύσε το υπόδημα των ποδιών σου· διότι ο τόπος στον οποίο στέκεσαι είναι γη αγία». Αυτά ακριβώς είχαν ειπωθεί από τον Κύριο και στον Μωυσή, όταν άρχιζε τη θεοπτία στη βάτο, όπως δηλώνει η Γραφή: «Όταν δε είδε ο Κύριος ότι πλησιάζει για να δει, τον κάλεσε ο Κύριος μέσα από τη βάτο λέγοντας: Μωυσή, Μωυσή, μην πλησιάσεις εδώ· λύσε το υπόδημα των ποδιών σου, διότι ο τόπος πάνω στον οποίο στέκεσαι είναι γη αγία». Ένας λοιπόν και ο αυτός Θεός ήταν εκείνος που αποκάλυψε το θέλημά Του και στους δύο, όπως αποδεικνύεται από το παράγγελμα. Αλλά τώρα μεν προστάζει μέσω του αρχιστρατήγου της δυνάμεώς Του, ενώ στον Μωυσή μέσω του αγγέλου που εμφανίστηκε. Καθώς δε υπερουράνιες στρατιές και υπερκόσμιες δυνάμεις και αόρατα πνεύματα, θείοι άγγελοι και αρχάγγελοι λειτουργούν στον παμβασιλέα και πανηγεμόνα Θεό, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί από τον Δανιήλ: «χίλιες χιλιάδες τον υπηρετούσαν, και μύριες μυριάδες στέκονταν ενώπιόν του», ποιος άλλος θα μπορούσε να είναι ανώτατος όλων εκτός από τον Θεό Λόγο και την πρωτότοκη Σοφία και το ένθεο γέννημα; Εύλογα, λοιπόν, έχει αναγορευθεί στην προκειμένη περίπτωση και «αρχιστράτηγος της δυνάμεως του Κυρίου», όπως σε άλλα σημεία και «άγγελος μεγάλης βουλής», και σύνθρονος του Πατρός, αιώνιος και μέγας αρχιερέας. Έχει δε αποδειχθεί ότι αυτός ο ίδιος είναι και Κύριος και Θεός και Χριστός, χρισμένος από τον Πατέρα με έλαιο αγαλλιάσεως.

Διότι, εάν κάποιος εξέλαμβανε την κατ' οικονομίαν εμφάνιση του Μονογενούς Υιού του Θεού διά της σαρκός ως αφορμή για την κατασκευή ενός έτερου υιού, αυτός, απαριθμώντας όλες τις θεοφάνειες που έγιναν στους αγίους, τόσο εκείνες πριν από την κατά σάρκα φανέρωση του Μονογενούς Υιού του Θεού όσο και αυτές που έγιναν πάλι αργότερα στους αξίους, θα κατέληγε να κατασκευάσει ένα πλήθος υιών, ανάλογα με τον αριθμό των θεϊκών εμφανίσεων. Έτσι, γι' αυτόν θα ήταν ένας υιός αυτός που αποκαλύφθηκε στον Αβραάμ, και έτερος αυτός που εμφανίστηκε στον Ισαάκ· και άλλος αυτός που συμπαραστάθηκε στον Ιακώβ· και άλλος αυτός που φάνηκε στον Μωυσή σε διάφορες εμφανίσεις: μέσα στο φως, στον γνόφο, στον στύλο της νεφέλης, στην ενώπιος ενωπίω όραση, στα οπίσθια μέρη. Άλλος πάλι υιός θα ήταν αυτός που παρατάχθηκε στο πλευρό του διαδόχου του Μωυσή· και αυτός που αποκαλύφθηκε στον Ιώβ μέσα από τη λαίλαπα· και αυτός που φάνηκε στον Ησαΐα πάνω στον υψηλό θρόνο· και αυτός που περιγράφηκε στον λόγο του Ιεζεκιήλ με ανθρώπινο σχήμα· και έπειτα από αυτά, αυτός που καταύγασε σαν αστραπή μέσα στο φως τον Παύλο· και πριν από αυτό, αυτός που φάνηκε πάνω στο όρος στον Πέτρο και τη συνοδεία του μέσα σε υψηλότερη δόξα. Εάν όμως αυτό είναι άτοπο και παντελώς ασεβές, το να καταμερίζει δηλαδή κανείς τις ποικίλες θεοφάνειες του Μονογενούς σε έναν αριθμό πολλών υιών, εξίσου άτοπο είναι και το να καθιστά κανείς την διά της σαρκός εμφάνιση αφορμή για την κατασκευή ενός έτερου υιού.

Εκείνος δε είπε: «Γιατί ρωτάς για το όνομά μου; Διότι αυτό είναι θαυμαστό». Και ο Ιησούς του Ναυή, όταν είδε άγγελο του Θεού να κρατά γυμνωμένη ρομφαία, πήρε την εντολή να λύσει το υπόδημα των ποδιών του. Και πάλι, άγγελος του Θεού παρουσιάστηκε στην Εφραθά στον Γεδεών, τον γιο του Ιωάς, όταν οι Μαδιανίτες είχαν υπερισχύσει των υιών του Ισραήλ, «και του είπε: Ο Κύριος είναι μαζί σου, δυνατός εν ισχύι, και θα κατατροπώσεις τους Μαδιανίτες σαν να ήταν ένας άνθρωπος. Και ο Γεδεών εισήλθε και έπραξε», όπως του είχε μιλήσει ο άγγελος του Κυρίου, «και τα έφερε έξω σε αυτόν κάτω από τη δρυ και προσκύνησε. Και του είπε ο άγγελος του Κυρίου: Πάρε τα κρέατα και τους άζυμους άρτους και θέσε τα πάνω σε εκείνη την πέτρα, και έκανε έτσι. Και άπλωσε ο άγγελος του Κυρίου το άκρο της ράβδου που είχε στο χέρι του και άγγιξε τις θυσίες, και άναψε πυρ από την πέτρα και κατέφαγε όλη την θυσία, και ο άγγελος εξαφανίστηκε από τα μάτια τους. Και είδε ο Γεδεών ότι είναι άγγελος του Κυρίου, και είπε ο Γεδεών: Αλίμονό μου, Κύριε, Κύριε, διότι είδα τον άγγελο του Κυρίου πρόσωπο με πρόσωπο. Και του είπε ο Κύριος: Ειρήνη σε σένα, μη φοβάσαι, δεν θα πεθάνεις».

Δεν είναι, λοιπόν, μόνο γι' αυτά άξιος συντριβής ο ασύνετος και συνεπώς εχθρός του εαυτού του Νεεμάν, αλλά και επειδή, βλέποντάς σε, τον αγγελόμορφο αυτοκράτορα, με γυμνωμένη ρομφαία και φέροντα μακρύτατο δίκοπο ξίφος, όμοια με εκείνον τον αρχιστράτηγο της θείας δυνάμεως που εμφανίστηκε παλιά στον Ιησού του Ναυή, ενώ όφειλε να σου αποδώσει δουλοπρεπέστερη προσκύνηση και, λύνοντας το υπόδημα της σατραπείας του και προστρέχοντας γυμνός χωρίς την εξουσία των Δαλματών, να αγγίξει τα ωραία σου πόδια και λούζοντάς τα με θερμά δάκρυα να αναφωνήσει περίπαθα «τι προστάζεις τον οικέτη σου;», εκείνος δεν έπραξε τίποτα τέτοιο, αλλά, βαδίζοντας κατευθείαν προς τον θάνατο ή έχοντας χάσει τα λογικά του από την απροσδόκητη εμφάνισή σου εναντίον του, συμπεριφερόταν σαν να έπασχε κάποιος άλλος, και φανερώνοντας την κακοήθεια των δούλων, μόλις έμαθε ότι εσύ, ο δεσπότης, έρχεσαι εναντίον του, παραμερίζοντας τα πάντα, τράπηκε ολοκληρωτικά σε φυγή, πληττόμενος από τη συνείδησή του και φοβούμενος μήπως, εάν συλληφθεί, τιμωρηθεί για όσα κακά με θράσος διέπραξε εναντίον του δεσπότη του. Γι' αυτό και ο ίδιος, απομακρυνόμενος από το πρόσωπό σου έφυγε δραπέτης, και μολονότι στρατοπεδεύει στις πλέον έρημες περιοχές, ούτε και έτσι δεν παρηγορείται με χρηστές ελπίδες, αλλά προσδοκώντας και εκεί την επικείμενη καταδίωξη και ανακάλυψή του, βασανίζεται από το εσωτερικό του κριτήριο.

Αν λοιπόν σιωπήσω και δεν ομιλήσω για την τόση δόξα που παρέσχε στους ανθρώπους ο Θεός, κατακρίνομαι ως άδικος· γι' αυτό παράσχε μου λόγο, Λόγε, εσύ που άνοιξες το στόμα της όνου για να μιλήσει, ώστε να εξαγγείλω τα αγαθά που και παλαιότερα και τώρα προσέφερες, ορίζοντας αγίους αγγέλους για να σώζουν τους ανθρώπους, ως εύσπλαχνος. Διότι και στον Ιησού του Ναυή κάποτε, όταν πολεμούσε τους εχθρούς, εσύ κατέπεμψες τον αρχιστράτηγο των ασωμάτων δυνάμεων.

Τότε, ο ασώματος, θωρακισμένος με όπλα, απηύθυνε λόγια στον πολέμαρχο σχετικά με τον Ισραήλ. Μόλις ο Ιησούς τον είδε να στέκεται μπροστά του, τον ρώτησε λέγοντας τα εξής: «Είσαι δικός μας ή από τους εχθρούς; Διευκρίνισέ το». Εκείνος αμέσως αποκρίθηκε: «Είμαι ο Αρχιστράτηγος του Θεού Σαβαώθ. Βγάλε τα υποδήματά σου, όπως προστάζω εγώ, που στάλθηκα από τον Θεό, ο αρχιστράτηγος των ασωμάτων».

Το ίδιο παραγγέλλεται από τον άγγελο και στον Ιησού του Ναυή, να μην πλησιάσει καθόλου το έδαφος με υποδεδυμένα πόδια, εξαιτίας της σεβασμιότητας της άγιας γης. Και τι να πούμε για τους τρεις παίδες; Δεν εισήλθαν στο παμφάγο πυρ με εξαγνισμένες τις ψυχές και τα σώματα, ενώ η καυστική του ενέργεια μεταβλήθηκε γι' αυτούς σε δροσερή ιδιότητα; Γι' αυτό, πόσο μεγάλο και σπουδαίο είναι το θαύμα, που αντάμειψε τους άξιους με διπλές, αντίρροπες ενέργειες! Τι να πούμε και για τον Δανιήλ, τον άνδρα των επιθυμιών; Δεν συγκατοίκησε με τα λιοντάρια, έχοντας προηγουμένως προετοιμαστεί με την καθαρτική νηστεία, διασώζοντας το σώμα του εντελώς αβλαβές;