Πατερικές αναφορές στο ΙΗΣΟΥΣ ΤΟΥ ΝΑΥΗ 7:21

Διότι ιδού, αφενός ο Άχαρ, όταν έκλεψε τη χρυσή γλώσσα και την ψιλή, προκάλεσε την οργή του Κυρίου σε όλο τον λαό, αν και ο λαός αγνοούσε και αυτόν που είχε αμαρτήσει και το ίδιο το αμάρτημα, μέχρις ότου φανερώθηκε ο προαναφερθείς και υπέστη εκείνον τον φοβερό όλεθρο μαζί με όλους τους δικούς του. Αφετέρου ο Ηλεί, αν και δεν εφησύχασε απέναντι στους υιούς του, οι οποίοι ήταν υιοί διεφθαρμένοι, αλλά πολλές φορές τους νουθέτησε και τους είπε: «Όχι, τέκνα μου, δεν είναι καλά αυτά που ακούω για εσάς», και με εκτενή επιχειρήματα τους κατέδειξε τόσο το άτοπο της αμαρτίας όσο και το αναπόφευκτο της κρίσης, επειδή ωστόσο δεν τους τιμώρησε ολοκληρωτικά, ούτε επέδειξε τον πρέποντα ζήλο εναντίον τους, παρόξυνε σε τέτοιο βαθμό την οργή του Θεού, ώστε και ο λαός εξολοθρεύτηκε μαζί με τους υιούς του, και η ίδια η κιβωτός αιχμαλωτίστηκε από τους αλλοφύλους, και ο ίδιος, εξαιτίας αυτών, βρήκε οικτρό θάνατο. Εάν, λοιπόν, εναντίον εκείνων που δεν υπήρξαν συνένοχοι με τον αμαρτωλό, καθώς και εναντίον εκείνων που προσπάθησαν να εμποδίσουν και στηλίτευσαν το αμάρτημα, ξέσπασε τόσο μεγάλη οργή, τι θα μπορούσε να πει κανείς για όσους γνωρίζουν την αμαρτία και εφησυχάζουν; Οι οποίοι, εάν δεν εφαρμόσουν τα όσα ειπώθηκαν από τον Απόστολο προς τους Κορινθίους, ο οποίος είπε: «Γιατί δεν πενθήσατε μάλλον, ώστε να απομακρυνθεί από ανάμεσά σας εκείνος που έπραξε αυτό το έργο;»

«Είδα ανάμεσα στα λάφυρα ένα ποικιλόχρωμο ένδυμα και διακόσια ασημένια δίδραχμα, και μία χρυσή ράβδο βάρους πενήντα διδράχμων, και επειδή τα επιθύμησα τα πήρα, και ιδού, αυτά είναι κρυμμένα στο χώμα, μέσα στη σκηνή μου, και το ασήμι είναι κρυμμένο κάτω από αυτά.» Κατανοείς ότι και ο ίδιος αυτός που έκλεψε λέει ότι είδε στα λάφυρα το ποικιλόχρωμο ένδυμα, και τα διακόσια ασημένια δίδραχμα, και τη χρυσή ράβδο των πενήντα διδράχμων, και τα επιθύμησε, δηλαδή, περιέπεσε σε άνομη επιθυμία γι' αυτά. Το μεν ένδυμα θεωρούν ότι είναι στρατιωτική στολή, και λένε ότι ήταν χλαμύδα υφασμένη με ποικίλα χρώματα· το στρατιωτικό ένδυμα είναι και σύμβολο της πλεονεξίας. Διότι στους στρατιωτικούς είναι πάντοτε κάπως έμφυτη η τάση προς την πλεονεξία με μεγάλη ευχαρίστηση. Τύπος, πάλι, της κοσμικής λαμπρότητας είναι το ασήμι· και της γλυκόλογης ελληνικής σοφίας, η γλώσσα. Τέτοια περίπου είναι η γλώσσα και η παιδεία των σοφών των Ελλήνων, σαν να είναι χρυσή και πολυτιμότατη, εξαιτίας της λαμπρότητας της έκφρασης. Εφόσον λοιπόν η αμαρτία είχε πλέον αποκαλυφθεί, ο Ιησούς επέβαλε τιμωρίες στον Άχαρ, ο οποίος δεν αδίκησε μόνο τον εαυτό του, αλλά επεξέτεινε τη βλάβη από τη δική του ακράτητη επιθυμία σε ολόκληρη τη συναγωγή. Και ίσως αυτό είναι που έχει ειπωθεί προς εμάς με άριστο και σαφή τρόπο μέσω της φωνής του Παύλου: «Απομακρύνετε τον πονηρό από ανάμεσά σας· λίγο προζύμι ζυμώνει όλο το φύραμα».

ΙΔ΄. Εμπνεύσου μαζί με τον Λουκά, μελετώντας τις Πράξεις των Αποστόλων. Γιατί συντάσσεσαι με τον Ανανία και τη Σαπφείρα, τους καινούργιους σφετεριστές (αν βέβαια είναι όντως κάτι καινούργιο η κλοπή της ίδιας σου της περιουσίας), και μάλιστα όταν δεν σφετερίζεσαι χρήματα, ούτε κάτι άλλο από τα ευτελή και μικρά, όπως μια χρυσή ράβδο, ή ένα ένδυμα, ή ένα δίδραχμο, όπως έκανε κάποτε εκείνος ο άπληστος στρατιώτης, αλλά κλέβεις την ίδια τη θεότητα, και ψεύδεσαι όχι σε άνθρωπο, αλλά στον Θεό, όπως ακριβώς άκουσες; Τι λοιπόν; Δεν σέβεσαι ούτε την εξουσία του Πνεύματος, το οποίο πνέει σε όποιους θέλει, όποτε θέλει, και όσο θέλει;

Ποιος, ακούγοντας για την ασεβή Σαπφείρα και τον Ανανία, οι οποίοι αντάλλαξαν το δικό τους κέρδος με κακό θάνατο, δεν τρέμει να περικόψει έστω και το παραμικρό από την υπόσχεσή του; Και στους παλαιότερους χρόνους κάποιος, επειδή υπεξαίρεσε κρυφά μια χρυσή γλώσσα, παρά τη θέληση του ηγέτη, μαζί με ένα ένδυμα και λίγα χρήματα, έφερε την καταστροφή σε ολόκληρο τον λαό.

«Η αμαρτία είναι όλεθρος», λέγει· «επομένως, ας διαπομπευθεί σε όλους μέσω της τιμωρίας, για να μην καταστρέψει τους πάντες, ώστε κατανοώντας πόση απειλή γέννησε μία παράβαση, να αποφύγουν την ατελεύτητη κόλαση που προέρχεται από τις περισσότερες». Βλέποντας λοιπόν, λέγει, ο Ιησούς την ακατανίκητη υποχώρηση, έσχισε τα ιμάτιά του και έπεσε στη γη, αναπέμποντας εκείνους τους θρήνους που αναφέρει η θεία Γραφή. Τι του λέει, λοιπόν, ο Δεσπότης; «Σήκω επάνω· γιατί έχεις καταπέσει έτσι; Αμάρτησε ο λαός σου και παρέβη τη διαθήκη μου, και οι υιοί του Ισραήλ δεν θα μπορέσουν να σταθούν απέναντι στους εχθρούς τους, έως ότου εξαλείψετε το ανάθεμα από ανάμεσά σας». Κηρύχθηκε, λοιπόν, αυτό στον λαό, φανερώνεται από τον Θεό αυτός που διέπραξε την παράβαση, και ο ίδιος το ομολογεί. «Διότι αποκρίθηκε», λέγει, «ο Άχαρ στον Ιησού και είπε: Αληθινά αμάρτησα ενώπιον του Κυρίου Θεού του Ισραήλ· έτσι και έτσι έπραξα. Είδα μέσα στα λάφυρα μια ποικιλόχρωμη στολή, πάρα πολύ ωραία, και διακόσια δίδραχμα αργυρίου, και μία χρυσή γλώσσα πενήντα διδράχμων, και αφού τα επιθύμησα τα πήρα· και ιδού, αυτά είναι κρυμμένα μέσα στο χώμα, στη σκηνή μου». Όλα λοιπόν τα φέρνει στο φως, επειδή έβλεπε ότι αυτός που τα φανέρωσε ήταν αψευδής, και είχε αλάνθαστο τον μάρτυρα που τον ήλεγχε.

Αξίωσέ με, Σωτήρα, να ζήσω ακτήμονα βίο, ώστε να παρομοιάζομαι με τα πετεινά του ουρανού και τα κρίνα του αγρού, επιδιώκοντας τα άνω και χωρίς να στρέφομαι προς τα κάτω. Επειδή έκλεψε με θράσος από το ιερό ανάθεμα ο Άχαρ, υπέστη την ποινή του θανάτου μαζί με όλο του το γένος λιθοβολούμενος· πρόσεξε, ω φιλάργυρε, το αδέκαστο της θείας κρίσης.

Διάβασες, νομίζω, και γνωρίζεις ότι την καταστροφή της Ιεριχούς ο Θεός την ανέθεσε μόνο στους ιερείς. Και υπήρχαν βέβαια τότε άνδρες ισχυροί στα πολεμικά έργα που είχαν σύρει κοφτερά σπαθιά, μαζί με τους οποίους ήταν και ο αρχιστράτηγος Ιησούς. Αλλά όλοι κατέθεσαν τα όπλα και έμειναν αμέτοχοι στη μάχη, έχοντας στραμμένο τον νου τους σε αυτό που επρόκειτο να συμβεί μέσω της περιφοράς των ιερέων. Και μετά από εκείνη την παράδοξη καθαίρεση της πόλεως, όλοι ανεξαιρέτως δεν άγγιξαν τα πράγματα που βρίσκονταν μέσα, επειδή θεωρούνταν ιερά κειμήλια, ολοκληρωτικά αφιερωμένα στον Θεό. Κάποιος όμως, θρασύς όπως και εσύ, και εξίσου με σένα αναιδής στο πρόσωπο, παραβαίνοντας το πρόσταγμα του στρατηγού, έκλεψε μια χρυσή γλώσσα. Και ίσως ολόκληρος ο λαός θα είχε γίνει θύμα της δικής του αφροσύνης, αν δεν είχε πεθάνει αμέσως, λιθοβολημένος έξω από το στρατόπεδο. Έτσι και εσύ, λοιπόν, έχοντας υφαρπάξει την πατριαρχική και χρυσή γλώσσα, παρά λίγο θα διέσπαζες και θα κατέτεμνες σε διάφορες δοξασίες το άγιο άθροισμα των χριστιανών, αν ο Θεός, πατάσσοντάς σε με ασθένεια, δεν σε είχε απομακρύνει από τη σύναξη.

Γι' αυτό, λοιπόν, έωλη και μάταιη φαίνεται απέναντι στον ορθό λόγο αυτή η πρόφαση των αληθειών που επαινείς. Εξάλλου, πρέπει να σκεφτείς και τούτο, ότι από τη στιγμή που αφιέρωσες μια φορά τη ζωή σου στον Χριστό τον Θεό, σύμφωνα με κάθε δικαιοσύνη, δεν έχεις το δικαίωμα να την ξοδεύεις σε τίποτα άλλο, παρά μόνο στη λατρεία Εκείνου και στη μελέτη των θείων· αν όμως κάνεις το αντίθετο, ας σε πείσουν ότι γίνεσαι κατά κάποιον τρόπο και εσύ κλέφτης και ιερόσυλος της αφιερωμένης στον Θεό ζωής σου, ο Ανανίας και η Σαπφείρα, και ο Άχαρ, ο υιός του Χαρμί, εκ των οποίων οι μεν πέθαναν αιφνιδίως, ο δε λιθοβολήθηκε παγγενεί. Να φαντάζεσαι πάντοτε και να συλλογίζεσαι τον μοναχικό βίο ως κάτι μέγα και ουράνιο, του οποίου αρχηγός αναδείχθηκε ο ίδιος ο Υιός του Θεού, άλλοτε στο όρος Θαβώρ, άλλοτε στο Σαραντάριο και άλλοτε στο όρος των Ελαιών, περνώντας τον περισσότερο χρόνο Του σε ερήμους, διαμένοντας έξω από τις πόλεις και διανυκτερεύοντας προσευχόμενος στον Θεό, όπως αναφέρουν οι θείοι Ευαγγελιστές. Να θυμάσαι ότι και ο ονομαστός για τη φιλοσοφία του Ευγένιος, τον οποίο εσύ θαυμάζεις, πήγε στην Πετσέρσκα και προσκύνησε τα λείψανα των εκεί αγίων Ασκητών. Βλέπεις τι μεγαλείο έχει η ζωή των οσίων, ώστε ακόμη και μετά θάνατον να πέφτουν στα πόδια τους οι φιλόσοφοι του κόσμου;

Ερμηνεία. Φέρνει ως παράδειγμα μέσω του παρόντος Κανόνα ο Άγιος τον Άχαρ, τον υιό του Ζαρά, ο οποίος, με το να κλέψει από τα λάφυρα της Ιεριχούς τα αφιερωμένα στον Θεό, ένα ποικιλόχρωμο ύφασμα, διακόσια αργυρά δίδραχμα και μία χρυσή ράβδο, και να τα κρύψει στη σκηνή του, προκάλεσε την οργή του Θεού εναντίον των Ισραηλιτών, και νικήθηκαν στον πόλεμο που έκαναν στην πόλη Γαι, με τριάντα έξι φονευθέντες και τρεις χιλιάδες που καταδιώχθηκαν και συντρίφθηκαν.

Ερμηνεία. Ορίζει ο παρών Κανόνας ότι η ιεροσυλία, δηλαδή το να κλέβει κάποιος τα αφιερωμένα στον Θεό πράγματα, σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη τιμωρούνταν εξίσου με τον φόνο, διότι και ο φονιάς και ο ιερόσυλος (όπως φαίνεται αυτό από την ιστορία του Άχαρ, ο οποίος έκλεψε από τα αφιερωμένα στον Θεό λάφυρα της Ιεριχούς, και για αυτό λιθοβολήθηκε με όλη την οικογένειά του (Ιησού του Ναυή 7, βλέπε και την ερμηνεία του 4ου κανόνα του Γρηγορίου του Θαυματουργού), παρομοίως και οι δύο λιθοβολούνταν. Η συνήθεια όμως της Εκκλησίας, δείχνοντας συγκατάβαση, όρισε ελαφρύτερο κανόνα για αυτήν την αμαρτία σε σχέση με τη μοιχεία, όπως διέταξε η παράδοση των Πατέρων. Λέγοντας αυτά ο Άγιος προσθέτει ότι σε κάθε είδος αμαρτήματος πρέπει ο Πνευματικός ιατρός να εξετάζει ποια είναι η διάθεση αυτού που μετανοεί, και να μην νομίζει ότι είναι αρκετός για τη θεραπεία μόνο ο χρόνος και η μακροχρονιότητα των επιτιμίων (επειδή ποια θεραπεία μπορεί να προέλθει μόνο από τη μακροχρονιότητα των επιτιμίων, εάν ο αμαρτωλός στον οποίο επιβλήθηκε το επιτίμιο ζει αμελώς σε αυτό το διάστημα και δεν θέλει να διορθωθεί;), αλλά να θεωρεί ότι αυτό που προξενεί τη θεραπεία είναι η προαίρεση και η προθυμία του αμαρτωλού που θεραπεύει τον εαυτό του μέσω της μετάνοιας.