Πατερικές αναφορές στο ΙΗΣΟΥΣ ΤΟΥ ΝΑΥΗ 7:26

Ότι λοιπόν οι απειθείς και ανυπότακτοι, καθώς και οι καταφρονητές των θείων προσταγμάτων, θα περιπέσουν σε φοβερή και αναπόδραστη δίκη, κατά την κρίση του Χριστού, θα μπορούσαν να το αποδείξουν, και μάλιστα πολύ εύκολα, ως προτύπωση, όσα συνέβησαν στον καιρό του Άχαρ. Αυτός, αφού αψήφησε τη θεία εντολή και έκλεψε από το ανάθεμα, τιμωρήθηκε πανοικί, καθώς του επέβαλε την εσχάτη των ποινών ο Ιησούς του Ναυή, ο οποίος αποτελούσε τύπο του Χριστού. Διότι ανέλαβε την ηγεσία μετά τον Μωυσή, και αυτός πέρασε τους υιούς του Ισραήλ από τον Ιορδάνη, και αυτός τους κληροδότησε τη γη της επαγγελίας. Και τα όσα γράφτηκαν για τον Άχαρ έχουν ως εξής: Διότι, αφού συνελήφθη να έχει κλέψει και ομολόγησε την αμαρτία, αναφέρεται: «Και έλαβε ο Ιησούς τον Άχαρ, τον υιό του Ζαρά, και τον οδήγησε στη φάραγγα Αχώρ, μαζί με τους υιούς του, τις θυγατέρες του, τα μοσχάρια του, τα υποζύγιά του, τα πρόβατά του, τη σκηνή του και όλα τα υπάρχοντά του, έχοντας μαζί του και όλο τον λαό, και τους ανέβασε στην Εμεκαχώρ. Και είπε ο Ιησούς στον Άχαρ: Γιατί μας εξολόθρευσες; Ας σε εξολοθρεύσει ο Κύριος όπως ακριβώς γίνεται και σήμερα. Και τον λιθοβόλησε όλος ο Ισραήλ, και έστησαν πάνω του έναν μεγάλο σωρό από πέτρες».

Αυτό δε το αγαθό και σπάνιο σπέρμα, δηλαδή ο αποστολικός χορός που διαχωρίστηκε από το πλήθος εκείνων που χάνονται, «θα κληρονομήσει το όρος το άγιό μου», το οποίο βεβαίως και ομολογούσαν ότι γνωρίζουν λέγοντας: «προσήλθαμε στο όρος Σιών και στην πόλη του ζώντος Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ», και εκείνη την επουράνια κληρονομιά, λέει, θα λάβουν «οι εκλεκτοί μου και οι δούλοι μου, και θα κατοικήσουν εκεί», υποδηλώνοντας πάλι και εδώ ως εκλεκτούς και δούλους του τους αποστόλους, οι οποίοι βρέθηκαν ως ρώγες σταφυλιού, τους οποίους εξέλεξε ωσάν για τη διαφύλαξη άλλων και τους ονόμασε «άγιο σπέρμα» και «εκλεκτό». Μέσω αυτών εκπληρώνονταν και τα εξής· ποια είναι δε αυτά; «Και θα υπάρξουν», λέει, «μέσα στον δρυμό επαύλεις ποιμνίων»· «δρυμό» συνηθίζει η Γραφή να ονομάζει το πλήθος των αλλοφύλων και αλλογενών εθνών, μέσα στα οποία θεσπίζει ότι «θα υπάρξουν επαύλεις ποιμνίων», υπονοώντας τις εκκλησίες των προβάτων του Θεού. Αλλά και όπως ακριβώς άλλοτε η φάραγγα του Αχώρ έγινε αναθεματισμένη, εκεί όπου, όπως αναφέρει η ιστορία του Ιησού του Ναυή, του διαδόχου του Μωυσή, ο Αχώρ μαζί με όλο του το γένος, εξαιτίας της παρανομίας που διέπραξε, χάθηκε μέσα στη φάραγγα, αφού λιθοβολήθηκε και έγινε ανάθεμα. Κάπως τέτοια ήταν και η χώρα αυτών των αναθεματισμένων, των άθεων, δηλαδή και των αλλοφύλων εθνών.

Αχώρ (Ιησ. Ναυή 7, 24, 26). Η ονομαζόμενη κοιλάδα Αχώρ, όπου λιθοβόλησαν τον Αχώρ, ο οποίος έκλεψε το ανάθεμα. Εξαιτίας αυτού ονομάστηκε και Αχώρ. Βρίσκεται δε στα βόρεια της Ιεριχούς, και έτσι καλείται 〈έως και σήμερα〉 από τους εντόπιους.

Από το βιβλίο του Ιησού του Ναυή. Εμεκαχώρ (Ιησ. Ναυή 7, 26). Ερμηνεύεται ως κοιλάδα του Αχώρ, όπου λιθοβόλησαν τον Άχαρ ο οποίος έκλεψε το ανάθεμα, και από τον οποίο έλαβε την προσωνυμία. Ο τόπος δεικνύεται μέχρι και σήμερα κοντά στην Ιεριχώ, παρά τα Γάλγαλα.

Αυτή είναι η μέγιστη παιδαγωγία και σοφία του Θεού, το να έχουμε πάντοτε μπροστά στα μάτια μας τις τιμωρίες, ακόμη και τις παρελθούσες. Αυτό, εξάλλου, οικονόμησε ο Ίδιος και με τις χάλκινες λεπίδες, αυτό και με τους Σοδομίτες, αυτό και με το χάλκινο φίδι, αυτό και με τους τόπους που λαμβάνουν την ονομασία τους από τις τιμωρίες, όπως το Εμεκαχώρ. 〈...〉 λέει, «και κατά τις προηγούμενες ημέρες». «Διότι από τον Κύριο», λέει, «συντελέστηκαν αυτά σε εμένα», προβάλλοντας σωστά την εύλογη αιτία της μεταβολής: «Αυτός», λέει, «έπληξε, Αυτός και θα θεραπεύσει». 19,27a 〈Τα οποία εγώ γνωρίζω μέσα μου,〉 27b 〈τα οποία τα μάτια μου είδαν και κανενός άλλου.〉 27c 〈Και όλα έχουν συντελεστεί στα σπλάχνα μου.〉 «Διότι δεν πρόκειται», λέει, «για ανθρώπινη κακοήθεια. Επειδή, από όσα συνέβησαν στο σώμα μου, αναγνωρίζω ότι και όσα βρήκαν τα κοπάδια μου αποτελούν πληγή του Θεού.» Για τον λόγο αυτόν λέει: «τα οποία εγώ γνωρίζω μέσα μου»· «αυτά που μου συνέβησαν, τα έχω ως επαρκή δάσκαλο του ότι η πληγή είναι θεήλατη». Όπως για παράδειγμα όταν λέει: «βλέπω την τροφή μου σαν δυσωδία», αυτά δεν προέρχονται από φυσική ασθένεια, διότι το σώμα θα είχε καταρρεύσει προ πολλού. Και για να μη νομίσουν ότι τα λέει αυτά από πονηρή συνείδηση, 19,27d 〈Εφύλαξα,〉 λέει, 〈την εντολή σου.〉 «Αν όμως δεν πείθεστε», προσθέτει, «αλλά αντιλέγετε, να φοβάστε το άδηλο του μέλλοντος· διότι οπωσδήποτε αυτός που ζει στην πονηρία πρέπει να χαθεί.»

Ερμηνεία. Ορίζει ο παρών Κανόνας ότι η ιεροσυλία, δηλαδή το να κλέβει κάποιος τα αφιερωμένα στον Θεό πράγματα, σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη τιμωρούνταν εξίσου με τον φόνο, διότι και ο φονιάς και ο ιερόσυλος (όπως φαίνεται αυτό από την ιστορία του Άχαρ, ο οποίος έκλεψε από τα αφιερωμένα στον Θεό λάφυρα της Ιεριχούς, και για αυτό λιθοβολήθηκε με όλη την οικογένειά του (Ιησού του Ναυή 7, βλέπε και την ερμηνεία του 4ου κανόνα του Γρηγορίου του Θαυματουργού), παρομοίως και οι δύο λιθοβολούνταν. Η συνήθεια όμως της Εκκλησίας, δείχνοντας συγκατάβαση, όρισε ελαφρύτερο κανόνα για αυτήν την αμαρτία σε σχέση με τη μοιχεία, όπως διέταξε η παράδοση των Πατέρων. Λέγοντας αυτά ο Άγιος προσθέτει ότι σε κάθε είδος αμαρτήματος πρέπει ο Πνευματικός ιατρός να εξετάζει ποια είναι η διάθεση αυτού που μετανοεί, και να μην νομίζει ότι είναι αρκετός για τη θεραπεία μόνο ο χρόνος και η μακροχρονιότητα των επιτιμίων (επειδή ποια θεραπεία μπορεί να προέλθει μόνο από τη μακροχρονιότητα των επιτιμίων, εάν ο αμαρτωλός στον οποίο επιβλήθηκε το επιτίμιο ζει αμελώς σε αυτό το διάστημα και δεν θέλει να διορθωθεί;), αλλά να θεωρεί ότι αυτό που προξενεί τη θεραπεία είναι η προαίρεση και η προθυμία του αμαρτωλού που θεραπεύει τον εαυτό του μέσω της μετάνοιας.