Πατερικές αναφορές στο ΙΗΣΟΥΣ ΤΟΥ ΝΑΥΗ 7:4

«Και ανέβηκαν οι άνδρες και κατασκόπευσαν τη Γαΐ, και επέστρεψαν στον Ιησού, και του είπαν: Ας μην ανεβεί όλος ο λαός, αλλά ας ανεβούν περίπου δύο ή τρεις χιλιάδες άνδρες και ας εκπολιορκήσουν την πόλη. Μην ανεβάσεις εκεί όλο τον λαό· διότι είναι λίγοι. Και ανέβηκαν εκεί περίπου τρεις χιλιάδες άνδρες, και τράπηκαν σε φυγή μπροστά στους άνδρες της Γαΐ, και οι άνδρες της Γαΐ σκότωσαν από αυτούς έως τριάντα έξι άνδρες, και τους καταδίωξαν από την πύλη, και τους συνέτριψαν στην κατηφοριά· και δειλίασε η καρδιά του λαού, και έγινε σαν νερό». Αυτοί που κυρίευσαν πόλεις, και λεηλάτησαν χώρες, και νίκησαν τα πιο σκληρά έθνη χωρίς κόπο, βρίσκουν τους κατοίκους της Γαΐ ακαταμάχητους, και μόλις που σώθηκαν, και αποχώρησαν όχι χωρίς απώλειες, αφού δεν θέλησαν στην αρχή να παρατάξουν στα όπλα όλο το πλήθος των μαχητών, αλλά δήλωσαν ρητά ότι η πόλη θα ήταν πολύ εύκολο να καταβληθεί ακόμη και από λίγους. Διότι έλεγαν: «Ας μην ανεβεί όλος ο λαός, παρά γύρω στους δύο χιλιάδες άνδρες». Ενώπιον όμως αυτού του απροσδόκητου παθήματος και της συμφοράς που διέψευσε κάθε ελπίδα, καθώς ο Ιησούς βαρυθύμησε υπερβολικά και έσχιζε τα ενδύματά του, και έπεφτε ικετευτικά στον Θεό, όντας καταπτοημένος για το τι άραγε είναι αυτό που συνέβη, ο Θεός του είπε: «Σήκω· γιατί έχεις πέσει με αυτόν τον τρόπο με το πρόσωπό σου στη γη;»

Ήρθε, λοιπόν, ο καιρός της απειλής και της φανέρωσης του αμαρτήματος. «Διότι», λέει, «έστειλε ο Ιησούς άνδρες από την Ιεριχώ στη Γαι. Και ανέβηκαν εκεί περίπου τρεις χιλιάδες άνδρες και τράπηκαν σε φυγή μπροστά από τους άνδρες της Γαι, και σκότωσαν από αυτούς τριάντα έξι άνδρες και τους καταδίωξαν και τους συνέτριψαν, και πτοήθηκε η καρδιά του λαού και έγινε σαν νερό». Δες την ανταπόδοση μιας αμαρτίας, δες πληγή απαρηγόρητη.

Και όμως ένας ήταν αυτός που αμάρτησε, ο Άχαρ· πώς λοιπόν αμάρτησαν οι υιοί του Ισραήλ; Και οργίστηκε, λέει, ο Κύριος εναντίον των υιών του Ισραήλ. Έστειλε δε ο Ιησούς άνδρες από την Ιεριχώ στη Γαι. Και ανέβηκαν περίπου τρεις χιλιάδες άνδρες, και τράπηκαν σε φυγή μπροστά στους άνδρες της Γαι, οι οποίοι σκότωσαν από αυτούς τριάντα έξι άνδρες. Δες την ανταπόδοση μιας αμαρτίας, δες πληγή απαρηγόρητη· ένας αμάρτησε, και σε ολόκληρο τον λαό έπεσε ο θάνατος και η δειλία. Τι σημαίνει λοιπόν αυτό, ω φιλάγαθε Δέσποτα; Εσύ είσαι ο μόνος δίκαιος, και οι κρίσεις σου είναι ευθείες· εσύ απονέμεις στον καθένα την κρίση σύμφωνα με τα δικά του έργα· εσύ είπες, Φιλάνθρωπε, ότι ο καθένας θα πεθάνει για τη δική του αμαρτία, και δεν θα τιμωρηθεί ο ένας αντί του άλλου· ποια είναι λοιπόν αυτή η δίκαιη απόφασή σου; Όλα τα έργα σου είναι καλά, Κύριε, και πάρα πολύ καλά, και οικονομούμενα προς το συμφέρον μας· γιατί λοιπόν για την αμαρτία του ενός επέφερες την τιμωρία στους άλλους; Η αμαρτία, λέει, είναι ένα μόλυσμα· ας στηλιτευθεί μέσω της τιμωρίας ενώπιον όλων, για να μην διαφθείρει τους πάντες. Βλέπεις πώς η αμαρτία του ενός προξένησε την τιμωρία σε όλο τον λαό;

Αξίωσέ με, Σωτήρα, να ζήσω ακτήμονα βίο, ώστε να παρομοιάζομαι με τα πετεινά του ουρανού και τα κρίνα του αγρού, επιδιώκοντας τα άνω και χωρίς να στρέφομαι προς τα κάτω. Επειδή έκλεψε με θράσος από το ιερό ανάθεμα ο Άχαρ, υπέστη την ποινή του θανάτου μαζί με όλο του το γένος λιθοβολούμενος· πρόσεξε, ω φιλάργυρε, το αδέκαστο της θείας κρίσης.

Γι' αυτό, λοιπόν, έωλη και μάταιη φαίνεται απέναντι στον ορθό λόγο αυτή η πρόφαση των αληθειών που επαινείς. Εξάλλου, πρέπει να σκεφτείς και τούτο, ότι από τη στιγμή που αφιέρωσες μια φορά τη ζωή σου στον Χριστό τον Θεό, σύμφωνα με κάθε δικαιοσύνη, δεν έχεις το δικαίωμα να την ξοδεύεις σε τίποτα άλλο, παρά μόνο στη λατρεία Εκείνου και στη μελέτη των θείων· αν όμως κάνεις το αντίθετο, ας σε πείσουν ότι γίνεσαι κατά κάποιον τρόπο και εσύ κλέφτης και ιερόσυλος της αφιερωμένης στον Θεό ζωής σου, ο Ανανίας και η Σαπφείρα, και ο Άχαρ, ο υιός του Χαρμί, εκ των οποίων οι μεν πέθαναν αιφνιδίως, ο δε λιθοβολήθηκε παγγενεί. Να φαντάζεσαι πάντοτε και να συλλογίζεσαι τον μοναχικό βίο ως κάτι μέγα και ουράνιο, του οποίου αρχηγός αναδείχθηκε ο ίδιος ο Υιός του Θεού, άλλοτε στο όρος Θαβώρ, άλλοτε στο Σαραντάριο και άλλοτε στο όρος των Ελαιών, περνώντας τον περισσότερο χρόνο Του σε ερήμους, διαμένοντας έξω από τις πόλεις και διανυκτερεύοντας προσευχόμενος στον Θεό, όπως αναφέρουν οι θείοι Ευαγγελιστές. Να θυμάσαι ότι και ο ονομαστός για τη φιλοσοφία του Ευγένιος, τον οποίο εσύ θαυμάζεις, πήγε στην Πετσέρσκα και προσκύνησε τα λείψανα των εκεί αγίων Ασκητών. Βλέπεις τι μεγαλείο έχει η ζωή των οσίων, ώστε ακόμη και μετά θάνατον να πέφτουν στα πόδια τους οι φιλόσοφοι του κόσμου;

Ερμηνεία. Φέρνει ως παράδειγμα μέσω του παρόντος Κανόνα ο Άγιος τον Άχαρ, τον υιό του Ζαρά, ο οποίος, με το να κλέψει από τα λάφυρα της Ιεριχούς τα αφιερωμένα στον Θεό, ένα ποικιλόχρωμο ύφασμα, διακόσια αργυρά δίδραχμα και μία χρυσή ράβδο, και να τα κρύψει στη σκηνή του, προκάλεσε την οργή του Θεού εναντίον των Ισραηλιτών, και νικήθηκαν στον πόλεμο που έκαναν στην πόλη Γαι, με τριάντα έξι φονευθέντες και τρεις χιλιάδες που καταδιώχθηκαν και συντρίφθηκαν.

Ερμηνεία. Ορίζει ο παρών Κανόνας ότι η ιεροσυλία, δηλαδή το να κλέβει κάποιος τα αφιερωμένα στον Θεό πράγματα, σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη τιμωρούνταν εξίσου με τον φόνο, διότι και ο φονιάς και ο ιερόσυλος (όπως φαίνεται αυτό από την ιστορία του Άχαρ, ο οποίος έκλεψε από τα αφιερωμένα στον Θεό λάφυρα της Ιεριχούς, και για αυτό λιθοβολήθηκε με όλη την οικογένειά του (Ιησού του Ναυή 7, βλέπε και την ερμηνεία του 4ου κανόνα του Γρηγορίου του Θαυματουργού), παρομοίως και οι δύο λιθοβολούνταν. Η συνήθεια όμως της Εκκλησίας, δείχνοντας συγκατάβαση, όρισε ελαφρύτερο κανόνα για αυτήν την αμαρτία σε σχέση με τη μοιχεία, όπως διέταξε η παράδοση των Πατέρων. Λέγοντας αυτά ο Άγιος προσθέτει ότι σε κάθε είδος αμαρτήματος πρέπει ο Πνευματικός ιατρός να εξετάζει ποια είναι η διάθεση αυτού που μετανοεί, και να μην νομίζει ότι είναι αρκετός για τη θεραπεία μόνο ο χρόνος και η μακροχρονιότητα των επιτιμίων (επειδή ποια θεραπεία μπορεί να προέλθει μόνο από τη μακροχρονιότητα των επιτιμίων, εάν ο αμαρτωλός στον οποίο επιβλήθηκε το επιτίμιο ζει αμελώς σε αυτό το διάστημα και δεν θέλει να διορθωθεί;), αλλά να θεωρεί ότι αυτό που προξενεί τη θεραπεία είναι η προαίρεση και η προθυμία του αμαρτωλού που θεραπεύει τον εαυτό του μέσω της μετάνοιας.