Πατερικές αναφορές στο ΙΟΥΔΑ 1:12

Όπως τα Σόδομα και τα Γόμορρα, και οι γύρω από αυτές πόλεις, που με τον ίδιο τρόπο παραδόθηκαν στην πορνεία και ακολούθησαν άλλη σάρκα, προβάλλονται ως παράδειγμα, υφιστάμενες την τιμωρία του αιώνιου πυρός. Παρομοίως βέβαια και αυτοί, παραδομένοι στις φαντασιώσεις, από τη μία πλευρά μολύνουν τη σάρκα, από την άλλη αθετούν την κυριότητα και βλασφημούν τις δόξες. Ο δε αρχάγγελος Μιχαήλ, όταν φιλονικώντας με τον Διάβολο συζητούσε για το σώμα του Μωυσή, δεν τόλμησε να επιφέρει βλάσφημη κρίση, αλλά είπε: Ο Κύριος να σε επιτιμήσει. Αυτοί όμως όσα μεν δεν γνωρίζουν τα βλασφημούν, ενώ όσα γνωρίζουν φυσικά, σαν τα άλογα ζώα, σε αυτά φθείρονται. Αλίμονο σε αυτούς, διότι πορεύθηκαν στην οδό του Κάιν, και παρασύρθηκαν στην πλάνη του Βαλαάμ για χάρη μισθού, και καταστράφηκαν στην ανταρσία του Κορέ. Αυτοί είναι κρυφοί σκόπελοι στις αγάπες σας, συνευωχούμενοι άφοβα, ποιμαίνοντας τον εαυτό τους, νεφέλες άνυδρες που παρασύρονται από ανέμους, δέντρα φθινοπωρινά και άκαρπα, που πέθαναν δύο φορές και ξεριζώθηκαν, άγρια κύματα της θάλασσας που βγάζουν ως αφρό τις ίδιες τους τις αισχρότητες, αστέρες πλανήτες, για τους οποίους το ζοφερό σκοτάδι έχει τηρηθεί αιώνια. Προφήτευσε δε και για αυτούς ο έβδομος από τον Αδάμ, ο Ενώχ, λέγοντας: Ιδού, ήλθε ο Κύριος με τις άγιες μυριάδες των Αγγέλων του, για να εκτελέσει κρίση εναντίον όλων και να ελέγξει όλους τους ασεβείς για όλα τα έργα της ασέβειάς τους, με τα οποία ασέβησαν, και για όλα τα σκληρά λόγια που έλεγαν εναντίον του.

Επειδή όμως πολλοί, ακόμη και από εκείνους που θεωρούνται συνετοί, ζήτησαν να μάθουν αυτό το ζήτημα και, αφού διατύπωσαν πολλές απορίες, όταν τελικά το κατανόησαν, το εγκωμίασαν ως θεϊκό, δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να σε κατακρίνω, αλλά θα προσπαθήσω να σου το εξηγήσω σαφέστερα. Υποστηρίζω, λοιπόν, ότι ο λόγος του συντάκτη της επιστολής αναφερόταν σε ανθρώπους που είχαν διαπράξει παραπτώματα βαρύτερα από όσα επιδέχονται συγγνώμη, και όχι σε άστρα και σύννεφα, σε κύματα και δένδρα, τα οποία χρησιμοποίησε ως παραδείγματα· κατηγορεί δηλαδή τους ανθρώπους ότι έπαθαν εξαιτίας της ελεύθερης προαίρεσής τους ό,τι εκείνα έχουν από τη φύση τους. Διότι, όπως τα άνυδρα σύννεφα που παρασύρονται από τους ανέμους και τα άκαρπα δένδρα, τα οποία είπε ότι πέθαναν δύο φορές, δεν πρόκειται να τιμωρηθούν, ούτε βέβαια και τα κύματα, όταν αφρίζουν τις δικές τους αισχρότητες, επειδή είναι άλογα και στερούνται αισθήσεως, έτσι και οι λεγόμενοι πλανώμενοι αστέρες δεν θα κληρονομήσουν το σκότος, αλλά οι άνθρωποι που αμαρτάνουν με την ελεύθερη προαίρεσή τους. Γι’ αυτούς χρησιμοποιήθηκαν και τα παραδείγματα αυτά, ώστε το λεγόμενο να έχει το ακόλουθο νόημα: οι άνθρωποι αυτοί, για τους οποίους γίνεται λόγος, είναι σαν πλανώμενοι αστέρες, καθώς παρεκκλίνουν από την ευθεία οδό και βαδίζουν στον δρόμο που είναι αντίθετος προς την αρετή· γι’ αυτό έχει φυλαχθεί γι’ αυτούς το σκότος, όχι επειδή είναι άστρα, αλλά επειδή είναι άνθρωποι. Διότι ο λόγος του, όπως ήδη είπα, δεν αναφερόταν σε άστρα ή σύννεφα ή κύματα, αλλά σε ανθρώπους που είχαν καταντήσει σε θηριωδία, ασέλγεια και αλαζονεία και οι οποίοι, με τη συναναστροφή τους, διέφθειραν και όσους τους πλησίαζαν.

Είναι λοιπόν φανερό, όπως νομίζω, σε όλους, αφού παραμερίστηκε κάθε αντίρρηση, ότι ο συντάκτης της επιστολής δεν μιλούσε για άστρα, όπως ούτε για κύματα ή δέντρα ή σύννεφα, καθώς το φανερώνει και το νόημα ολόκληρης της επιστολής, αλλά για τους ανθρώπους που αμάρτησαν, για τους οποίους έχει φυλαχθεί αιώνια ο ζόφος του σκότους. Διότι, αφού άρχισε με παραδείγματα, κατέληξε σε εκείνους για τους οποίους έκανε λόγο.

Κάποιος άνθρωπος ήταν πλούσιος. Πλούσιος σε κτήματα, πλούσιος σε εγκλήματα, πλούσιος σε χαλκό, πλούσιος στη σκουριά της αμαρτίας· καταλαμπόμενος από το ασήμι, αλλά κατασκοτεινιασμένος από τις αμαρτίες· πλούσιος σε χρυσό, αλλά φτωχός κατά Χριστόν· έχοντας πάρα πολλά ενδύματα, αλλά έχοντας την ψυχή του γυμνή· φυλάσσοντας πολυτελή ενδύματα και εκτρέφοντας πολλούς σκόρους. Κάποιος άνθρωπος ήταν πλούσιος. Υπερηφανευόμενος για τον πλούτο του, μη έχοντας όμως κανένα άνθος δικαιοσύνης· δέντρο φθινοπωρινό, άκαρπο, δυο φορές νεκρό. Κάποιος άνθρωπος ήταν πλούσιος, και ντυνόταν με πορφύρα και βύσσο. Είχε μεν πορφυρό ένδυμα, από τη βασιλεία του Θεού όμως είχε απορριφθεί· είχε πορφύρα, όχι ραντισμένη με το αίμα του Χριστού, αλλά βαμμένη από το αίμα του θαλάσσιου κοχλία· η οποία δεν του μνήστευε τη βασιλεία των ουρανών, αλλά του προέλαμπε τη φοβερή φλόγα της γέεννας. Κάποιος άνθρωπος ήταν πλούσιος, και ντυνόταν με βύσσο και πορφύρα, διασκεδάζοντας καθημερινά με λαμπρότητα.

Και πάλι λέγει: Στους έσχατους χρόνους θα υπάρξουν εμπαίκτες, οι οποίοι θα πορεύονται σύμφωνα με τις δικές τους ασεβείς επιθυμίες. Αυτοί είναι εκείνοι που ποιμαίνουν τον εαυτό τους άφοβα, σύννεφα άνυδρα που παρασύρονται από κάθε άνεμο, αστέρες περιπλανώμενοι, για τους οποίους έχει φυλαχθεί αιώνια το έρεβος του σκότους. Αυτά και περισσότερα από αυτά μας συμβουλεύει ο καλός Ιούδας. Έλα λοιπόν, Παύλε, το σκεύος της εκλογής, πες μας και εσύ σύμφωνα με τη χάρη που σου δόθηκε από τον Θεό, πες μας για τον παρόντα πονηρό αιώνα· φανέρωσε τους κρυφούς λύκους, διαπόμπευσε και στηλίτευσε τους κλέφτες του αγίου ποιμνίου του Θεού. Ο Παύλος είπε: Γνωρίζω ότι μετά την αναχώρησή μου θα εισέλθουν ανάμεσά σας λύκοι άγριοι, οι οποίοι δεν θα σπλαχνιστούν το ποίμνιο. Βλέπεις παντού τους θεολόγους να συμφωνούν με τον Διδάσκαλο σχετικά με τους άθεους αιρετικούς, αποκαλώντας τους σκύλους και λύκους; Καθώς και αλλού λέγει ο Παύλος: Προσέχετε τους σκύλους, προσέχετε τους κακούς εργάτες, προσέχετε την κατατομή. Προσέχετε μήπως υπάρξει κάποιος που θα σας αιχμαλωτίσει διαμέσου της φιλοσοφίας και της κενής απάτης.

Διότι ο πολυμήχανος όφις αποτόλμησε με αυθάδεια να παρουσιάσει στον κόσμο κάτι καινούργιο και παράλογο. Όμως, ο Πλάστης και Δημιουργός της φύσης μας αντέταξε ένα έργο ακόμη πιο καινούργιο, πιο παράδοξο και αληθινά θεϊκό. Διότι από τη μια, εκείνος, ανθρώπους τρισκατάρατους, ανθρώπους χωρίς καμία απολύτως αξία, που έχουν από παλιά απογυμνωθεί από το ιερατικό αξίωμα και έχουν εξοστρακιστεί από τις εκκλησιαστικές συνάξεις για αιτίες που δεν είναι καν θεμιτό να αναφέρουμε, ανθρώπους διπλά νεκρούς, ξεριζωμένους, σύμφωνα με την αποστολική προαναγγελία γι' αυτούς, στίγματα και μώμους, τολμητίες, αυθάδεις — αφού λοιπόν εισχώρησε σε αυτούς και τους κατέστησε εργαστήριο της δικής του πονηρίας, αποθρασύνθηκε να προσπαθήσει μέσω αυτών να καταστρέψει και να καταβάλει ολόκληρη την Εκκλησία. Από την άλλη όμως ο Θεός, ο Οποίος μόνος επιτελεί θαυμάσια και ανακουφίζει στις θλίψεις όσους Τον επικαλούνται, και αποδεικνύει την ανέκφραστη και σοφή πρόνοιά Του κυρίως τότε που το αδιέξοδο και η συμφορά περιβάλλουν τα πάντα, σε τέτοιο βαθμό ανέδειξε την Εκκλησία συγκροτημένη, καταρτισμένη και αληθινά θεμελιωμένη στον Εαυτό Του, ώστε όχι μόνο δέχτηκε ο πονηρός πλήγμα αντίστοιχο της κακουργίας του, αλλά εισέπραξε πληγή πολύ πιο σκληρή και οδυνηρή.

Ας μείνουμε λοιπόν, αδελφοί, στον αγαθό μας Δεσπότη ως φυτεμένοι από αυτόν σαν κλήματα, και ας του καρποφορήσουμε τα σταφύλια των αρετών, για να μεταλάβουμε από την ευλογία του· και ας μην βγάζουμε αγκάθια και τριβόλια παθών και γίνουμε υπόδικοι της φωνής που λέει: «Κάθε δέντρο λοιπόν που δεν κάνει καλό καρπό, κόβεται και ρίχνεται στη φωτιά». Κόβεται μέσω του θανάτου, και ρίχνεται στη φωτιά δηλαδή την αιώνια, στην οποία θα ριχτούν όσοι έπραξαν τα φαύλα, όσοι αθέτησαν τις ομολογίες τους, όσοι παρέδωσαν τα σώματά τους στη φθορά. «Σύννεφα χωρίς νερό, λέει, που παρασύρονται από τους ανέμους, δέντρα φθινοπωρινά, άκαρπα, που έχουν πεθάνει δυο φορές και έχουν ξεριζωθεί, άγρια κύματα της θάλασσας που αφρίζουν τις ίδιες τους τις ντροπές, αστέρια πλανήτες, για τα οποία έχει φυλαχτεί το σκοτάδι του ζόφου στους αιώνες». Γι' αυτό, φωνάζει ο Απόστολος: «Αποφεύγετε την πορνεία· κάθε αμάρτημα που τυχόν θα κάνει ο άνθρωπος είναι έξω από το σώμα· εκείνος όμως που πορνεύει, αμαρτάνει στο ίδιο του το σώμα. Ή μήπως δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που υπάρχει μέσα σας, το οποίο έχετε λάβει από τον Θεό, και δεν ανήκετε στον εαυτό σας; Διότι αγοραστήκατε με τίμημα». Δεν ντρεπόμαστε λοιπόν τον ουρανό και τη γη, ενώ έχουμε αγοραστεί με το τίμιο αίμα του Χριστού, να επιστρέψουμε πάλι στα πίσω; Δεν κοκκινίζουμε από ντροπή εμείς οι ίδιοι για τον εαυτό μας, επειδή εξωτερικά μεν φαινόμαστε αγιοπρεπείς, ενώ εσωτερικά είμαστε γεμάτοι ακαθαρσία; Έως πότε θα χωλαίνουμε και στα δύο μας πόδια;