Πατερικές αναφορές στο ΙΟΥΔΑ 1:19

Εάν βέβαια κάποιος πει ότι ο άνθρωπος που γεννήθηκε από την αγία Παρθένο αξιώθηκε ενθύμησης και επίσκεψης από τον Θεό Λόγο, και ότι ευεργετήθηκε και αξιώθηκε τιμής ανώτερης από τη δική του φύση, θα καταρρίψει σαν στο χώμα τη δόξα του μυστηρίου, και θα προκαλέσει τον μέγιστο γέλωτα. Διότι πού, πες μου, υπήρξε ο Χριστός ένας απλός άνθρωπος; Και πότε νοείται χωριστά από τον Λόγο που ενώθηκε με αυτόν; Διότι είναι Εμμανουήλ από τη μήτρα και δεν έγινε αυτό κατά καιρούς. Πώς λοιπόν λένε ότι αυτός έχει αξιωθεί επίσκεψης και ενθύμησης από τον Θεό Λόγο; Έπειτα, αφού τον διαχωρίζουν και τον διαιρούν ολοκληρωτικά, θα καταγγελθούν και εν μέρει, δείχνοντάς μας, γυμνό από τον Λόγο που ενώθηκε μαζί του, κάποιον άλλον Χριστό και Υιό· διότι είναι αναγκαίο να νοείται ως άλλος εκείνος που τον αξίωσε επίσκεψης και ενθύμησης σε σύγκριση με εκείνον στον οποίο δόθηκαν αυτά από αυτόν. Πώς λοιπόν υπάρχει πλέον ένας Κύριος, μία πίστη και ένα βάπτισμα; Διότι, έστω κι αν είναι μεγάλη η διαφορά των φύσεων, εντούτοις ο τρόπος της ένωσης ανέδειξε τον προερχόμενο και από τα δύο ως έναν Υιό. Επομένως, εάν λέμε ότι αυτός αξιώθηκε ενθύμησης από τον Θεό Λόγο, είμαστε οπωσδήποτε ψυχικοί χωρίς να έχουμε Πνεύμα, όπως έχει γραφτεί· διότι χωρίζουμε τον έναν σε δύο.

Για ποιον λόγο, λοιπόν, τα λέμε αυτά; Διότι σκοπός μας είναι να αποδείξουμε ότι εκείνοι, έχοντας ασεβή φρονήματα, αποσπούν τον Υιό από την κατά φύση θεότητα, μην αναγνωρίζοντάς του τίποτα περισσότερο, όπως ήδη προείπαμε, από μια σχετική οικειότητα προς τον Πατέρα και Θεό. Διαφορετικά, για ποια αιτία, φέρνοντάς μας ως παράδειγμα για τον ισχυρισμό τους, λένε: «Όπως εμείς», λένε, «έχουμε την υπόστασή μας αμιγή ως προς αυτόν, αν και βρισκόμαστε μέσα σε αυτόν, έτσι και αυτός έχει την ουσία του διακριτή από τον Θεό, έστω κι αν λέγεται», λέει, «ότι βρίσκεται μέσα σε αυτόν»; Άραγε, δεν είναι σε όλους ολοφάνερη η πανουργία τους; Άραγε, δεν θα έλεγε κανείς εύλογα ότι αυτός που ξερνά έναν τόσο δυσώδη λόγο είναι ένας από τους εμπαίκτες που έχουν προαναγγελθεί μέσω του Πνεύματος; Διότι τι μας γράφει στην επιστολή του ο Ιούδας, ο μαθητής του Σωτήρος; «Εσείς όμως, αγαπητοί, να θυμάστε τα λόγια που έχουν προειπωθεί από τους αποστόλους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ότι σας έλεγαν πως στους έσχατους καιρούς θα έρθουν εμπαίκτες, οι οποίοι θα πορεύονται σύμφωνα με τις δικές τους ασεβείς επιθυμίες. Αυτοί είναι που προκαλούν διαιρέσεις, άνθρωποι ψυχικοί, που δεν έχουν Πνεύμα». Επειδή κανένας απολύτως που μιλάει με το Άγιο Πνεύμα δεν θα πει κάτι εναντίον της δόξας του Μονογενούς. Διότι αυτό ισχυρίζομαι ότι σημαίνει το να λέει κανείς: «Ανάθεμα στον Ιησού».

Διότι είπε ότι «Όλοι οι δυνατοί σας θα πέσουν από μάχαιρα.» Ποια είναι λοιπόν η απόδειξη αυτών που είπα; Είναι πολύ έξυπνα και κομψά διατυπωμένη. Διότι, καθώς ο νόμος που δόθηκε μέσω του Μωυσή έλεγε στους υιούς του Ισραήλ, «Δεν θα υπάρξει ανάμεσά σας άγονος ούτε στείρα», θεωρούνταν από τους Ιουδαίους ως ο έσχατος ονειδισμός το να μην γεννήσει μια γυναίκα, ή το να είναι άγονος κάποιος από τους άνδρες. Διότι αμέσως τους αποδιδόταν η μομφή της αγονίας και της στειρότητας. Και βέβαια ο νόμος ήταν πνευματικός. Διότι ο Θεός των όλων υποσχόταν ότι ο νοητός Ισραήλ, δηλαδή ο νους που βλέπει τον Θεό, δεν θα είναι άκαρπος, ούτε στειρωμένος, αλλά μάλλον καρποφόρος και σαν μια καλή και εξαίρετη γη. Όμως οι Ιουδαίοι τα κατανοούσαν αυτά σαρκικά, επειδή ήταν ψυχικοί άνθρωποι, μην έχοντας πνεύμα. Θα υπάρξει λοιπόν, λέει, τέτοια σπάνη αρρένων στη χώρα, επειδή ο πόλεμος θα έχει καταναλώσει το γένος, ώστε επτά γυναίκες, δηλαδή πολλές, θα πιάσουν έναν άνδρα και θα πουν: «Το δικό μας ψωμί θα τρώμε και το δικό μας ιμάτιο θα φορούμε. Μόνο το όνομά σου ας κληθεί πάνω μας, αφαίρεσε τον ονειδισμό μας.» Βλέπεις πώς φοβούνται τον ονειδισμό της ατεκνίας και πώς αποφεύγουν εντελώς την ονομασία της άγονης και της στείρας; Διότι προσέρχονται χωρίς να ζητούν τα συνηθισμένα και όσα συνηθίζεται να λαμβάνουν οι γυναίκες από τους συζύγους τους. Επειδή λένε ότι θα τα εξασφαλίσουν μόνες τους για τον εαυτό τους, και ζητούν μόνο, όπως είπα, την αφαίρεση του ονειδισμού.

Διότι έτσι είπε κάποιος από τους μαθητές του Χριστού: «Εσείς όμως, αγαπητοί, να θυμάστε τα λόγια που έχουν προειπωθεί από τους αποστόλους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ότι σας έλεγαν πως στους έσχατους χρόνους θα έρθουν εμπαίκτες με εμπαιγμούς, οι οποίοι θα πορεύονται σύμφωνα με τις δικές τους ασεβείς επιθυμίες. Αυτοί είναι εκείνοι που προκαλούν διαιρέσεις, ψυχικοί, που δεν έχουν Πνεύμα.» Β— Επομένως δεν πρέπει να γίνεται διαχωρισμός με κανέναν τρόπο; Α— Σε καμία απολύτως περίπτωση. Ιδίως μάλιστα ως προς το να λέμε ότι υπάρχουν δύο μετά την ένωση και να εννοούμε την καθεμία ξεχωριστά. Πρέπει όμως να γνωρίζουμε ότι ο νους αναγνωρίζει μεν κάποια διαφορά των φύσεων —διότι σε καμία περίπτωση δεν είναι το ίδιο η θεότητα και η ανθρωπότητα— θα δεχθεί όμως ταυτόχρονα με τις έννοιες γι' αυτές και τη συνδρομή και των δύο σε ενότητα. Επομένως, προήλθε μεν από τον Θεό Πατέρα ως Θεός, από την Παρθένο δε ως άνθρωπος. Διότι ο Λόγος, που ανέλαμψε από τον Θεό Πατέρα με τρόπο άρρητο και υπέρλογο, λέγεται ότι γεννήθηκε και μέσω γυναίκας, κατεβαίνοντας στην ανθρωπότητα και συγκαταβαίνοντας σε αυτό που δεν ήταν, όχι για να παραμείνει κενωμένος, αλλά για να πιστεύεται ότι είναι Θεός και όταν εμφανίστηκε στη γη με τη δική μας μορφή, όχι έχοντας κατοικήσει μέσα σε έναν άνθρωπο, αλλά έχοντας γίνει ο ίδιος άνθρωπος κατά φύση, διατηρώντας ταυτόχρονα τη δική του δόξα.

Αυτοί είναι γογγυστές, μεμψίμοιροι, οι οποίοι πορεύονται σύμφωνα με τις δικές τους επιθυμίες, και το στόμα τους λέει υπεροπτικά λόγια, κολακεύοντας πρόσωπα για ίδιον όφελος. Εσείς όμως, αγαπητοί, θυμηθείτε τα λόγια που είχαν προειπωθεί από τους Αποστόλους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ότι σας έλεγαν πως στους έσχατους καιρούς θα έρθουν εμπαίκτες, που θα πορεύονται σύμφωνα με τις δικές τους ασεβείς επιθυμίες. Αυτοί είναι εκείνοι που προκαλούν διαιρέσεις, άνθρωποι ψυχικοί, που δεν έχουν το Πνεύμα. Εσείς όμως, αγαπητοί, οικοδομώντας τους εαυτούς σας πάνω στην αγιότατη πίστη σας, προσευχόμενοι εν Αγίω Πνεύματι, διατηρήστε τους εαυτούς σας στην αγάπη του Θεού, προσμένοντας το έλεος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για την αιώνια ζωή.

Προς τον διάκονο Νείλο 1563. Πνευματικούς αποκαλεί, σοφέ μου, ο Παύλος εκείνους που είναι κοσμημένοι με πνευματικό χάρισμα και όχι μόνο έχουν υπερβεί τη φύση, αλλά έχουν ανυψωθεί, διά της πίστεως, και πάνω από την αλληλουχία των λογισμών· ένας από αυτούς ήταν και ο ίδιος ο Παύλος, καθώς και εκείνοι προς τους οποίους έγραφε: «Δεν είστε υπό την εξουσία της σάρκας, αλλά του Πνεύματος, εφόσον το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας». Ψυχικούς πάλι —για τους οποίους έχει γραφεί: «Άνθρωποι ψυχικοί, που δεν έχουν Πνεύμα»— αποκαλεί εκείνους που στηρίζονται περισσότερο σε λογισμούς, συλλογισμούς και διανοητικές σκέψεις και νομίζουν ότι μέσω αυτών βρίσκουν το δίκαιο και το ωφέλιμο· τέτοιοι είναι οι σοφοί των Ελλήνων. Σαρκικούς, τέλος, αποκαλεί εκείνους που έχουν νικηθεί από τα πάθη της σάρκας, ονομάζοντάς τους από εκείνο που κυριαρχεί περισσότερο επάνω τους· τέτοιοι είναι όλοι οι μιαροί και ακάθαρτοι και όσοι μαίνονται για τις σαρκικές συνευρέσεις. Διότι, μολονότι και ο πνευματικός έχει σώμα και ψυχή, και ο ψυχικός σώμα, και ο σαρκικός ψυχή, εντούτοις ο καθένας ονομάζεται από εκείνο που κυριαρχεί μέσα του.