Πατερικές αναφορές στο ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ 11:14

Από τα πτηνά πάλι, τα οποία προστάζει να μην τρώτε, είναι τα εξής: ο αετός, ο γρύπας, ο αλιαετός, ο γύπας, ο ικτίνος και τα παρόμοια με αυτά· και ο κόρακας και τα παρόμοιά του, και η στρουθοκάμηλος, και η γλαύκα, και ο γλάρος και τα παρόμοια με αυτά, και ο ιέρακας και τα παρόμοιά του, και ο νυκτοκόρακας, και ο καταρράκτης, και η ίβιδα, και ο πορφυρίωνας, και ο πελεκάνος, και ο κύκνος, και ο ερωδιός, και ο χαραδριός και τα παρόμοια με αυτά, και ο έποπας, και η νυχτερίδα. Από τα φτερωτά έντομα, αναφέρει ότι είναι ακάθαρτα όλα όσα βαδίζουν με τέσσερα πόδια, ενώ όσα έχουν πάνω από τα πόδια τους σκέλη ώστε να αναπηδούν με αυτά από τη γη· τέτοια είναι ο βρούχος, ο ατταγάς, η ακρίδα και τα παρόμοια με αυτά, και ο οφιομάχος. Όσο για αυτά που ζουν στα ύδατα, και γεννιούνται τόσο στη θάλασσα όσο και στους ποταμούς και στους χειμάρρους, λέει ότι είναι καθαρά όσα διαθέτουν πτερύγια και λέπια· όπως είναι η τρίγλα, ο σκάρος, ο γλαύκος, ο κεστρέας και τα παρόμοια με αυτά.

Επειδή όμως ο μαθητής αναφώνησε και, φοβούμενος ακόμη την τήρηση του νόμου, έλεγε: «Σε καμία περίπτωση, Κύριε, διότι ποτέ δεν έφαγα τίποτα το κοινό ή ακάθαρτο, ούτε εισήλθε στο στόμα μου κανένα βέβηλο κρέας», πάλι φώναξε ο Θεός: «Όσα ο Θεός καθάρισε, εσύ μην τα θεωρείς κοινά». Γράφει δε και ο θεσπέσιος Παύλος ότι «Το φαγητό δεν μας συνιστά στον Θεό». Είναι λοιπόν ολοφάνερο ότι ο νόμος δεν θεωρεί βέβηλο κανένα απολύτως από τα όντα, αλλά γνωρίζει ότι τα πάντα είναι καθαρά για τους καθαρούς· όμως, μεταφέροντας με μεγάλη επιτυχία τα φυσικά χαρακτηριστικά κάθε ζώου στις ποιότητες των ανθρώπινων ηθών, μας ωφελεί σε μεγάλο βαθμό. Θα μπορούσες δε να κατανοήσεις ότι αυτό που λέω είναι αληθές και αναμφίβολο, και πάλι από τα εξής. Διότι φαίνεται να προστάζει να αποστρεφόμαστε αυτά που είναι καταδικασμένα από όλους, αναφέροντας την καμήλα, τον χοιρογρύλλιο, τον νυκτικόρακα, τον καταρράκτη, τον ασκαλαβώτη, τη μυγαλό, και όσα είναι ακόμη πιο αισχρά από αυτά. Άραγε δεν είναι σαφής ο σκοπός του νομοθέτη σε αυτά τα ζητήματα, αγαθέ μου; ΠΑΛΛ. Πάρα πολύ μάλιστα. ΚΥΡ. Επομένως, πρέπει να αναγάγουμε με επιτυχία τις φυσικές ιδιότητες ορισμένων άλογων ζώων στην ποιότητα των ηθών, καθώς το καθένα από αυτά, για παράδειγμα, αποτυπώνει σαν μέσα του τον τρόπο συμπεριφοράς κάποιου ανθρώπου και υποδεικνύει σε ποια κατάσταση βρίσκεται.

Διότι δεν είναι ασφαλές να συναναστρέφεται κανείς τους φαύλους, αλλά τους πιο ενάρετους. Διότι είναι γραμμένο: «Εκείνος που συμπορεύεται με σοφούς θα γίνει σοφός, ενώ εκείνος που συμπορεύεται με άφρονες θα γίνει γνωστός ως τέτοιος». Γράφει δε και ο Παύλος: «Εάν κάποιος που ονομάζεται αδελφός είναι πλεονέκτης ή ειδωλολάτρης ή υβριστής ή μέθυσος ή άρπαγας, με έναν τέτοιον ούτε καν να συντρώγετε». ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Πολύ σωστά μίλησες· διότι αυτό το πράγμα συντελεί τα μέγιστα στην πνευματική μας ωφέλεια. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Σχετικά λοιπόν με τα πλάσματα που κολυμπούν και ζουν στα ύδατα, αυτά μας διδάσκει αινιγματωδώς ο νόμος. Και διευρύνοντας τρόπον τινά την παράθεση των παραδειγμάτων σε εμάς, μεταβαίνει στα σμήνη των πτηνών λέγοντας: «Και αυτά θα βδελύσσεστε από τα πτηνά, και δεν θα τα τρώτε· είναι βδέλυγμα: τον αετό, τον γρύπα, τον αλιαετό, τον γύπα, τον ικτίνο και τα όμοιά του, τη στρουθοκάμηλο, τη γλαύκα, τον λάρο και τα όμοιά του, κάθε κόρακα και τα όμοιά του, τον ιέρακα και τα όμοιά του, τον νυκτικόρακα, τον καταρράκτη, την ίβιδα, τον πορφυρίωνα, τον πελεκάνο, τον κύκνο, τον ερωδιό, τον χαραδριό και τα όμοιά του, τον έποπα και τη νυχτερίδα, και όλα τα φτερωτά ερπετά που βαδίζουν στα τέσσερα, είναι βδέλυγμα για εσάς».

«Καθένας που αγγίζει τα ψόφια σώματά τους, θα είναι ακάθαρτος μέχρι το βράδυ.» Άραγε σου είναι σαφές το νόημα των όσων ειπώθηκαν; ΠΑΛΛ. Καθόλου. ΚΥΡ. Ή δεν αντιλαμβάνεσαι λοιπόν ότι, όπως και στα άλλα, τα φυσικά ιδιώματα του καθενός από αυτά που ονομάστηκαν αποτελούν εικόνες ηθών και διαφορές συμπεριφορών; ΠΑΛΛ. Πώς το εννοείς; ΚΥΡ. Θέλεις να τα αναφέρουμε με τη σειρά, εξετάζοντάς τα με λεπτομέρεια; ΠΑΛΛ. Βεβαιότατα. ΚΥΡ. Απορρίπτει λοιπόν ο νόμος τον αετό και τον γρύπα, και τον αλιαετό, και βέβαια τον γύπα. Διότι αυτά πετούν ψηλά, και τους αρέσει να επαίρονται στα πιο υψηλά μέρη, και μισούν τα χαμηλά. «Διότι οι νεοσσοί του γύπα», λέει, «πετούν στα υψηλά». Κάπως έτσι είναι και ο αλαζόνας και ο υπερβολικά υπερόπτης, αυτός που έχει έπαρση στον νου του, και έχει συνηθίσει να περιφρονεί το επιεικές και μετριοπαθές φρόνημα, και που καθόλου δεν αγαπά να συναναστρέφεται τους ταπεινούς. Μαζί με αυτά κατακρίνει και τον ικτίνο, και τα όμοιά του, καθώς και τον κόρακα και τα όμοιά του. Μέσω αυτών υποδηλώνεται πολύ καλά εκείνο το γένος των ανθρώπων που γνωρίζει να αρπάζει και που είναι ικανότατο στην κακουργία. Και για το πρώτο τύπος είναι ο ικτίνος, ενώ για το δεύτερο, ο ολόμαυρος και βαθύς.