Πατερικές αναφορές στο ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ 11:19

Από τα πτηνά πάλι, τα οποία προστάζει να μην τρώτε, είναι τα εξής: ο αετός, ο γρύπας, ο αλιαετός, ο γύπας, ο ικτίνος και τα παρόμοια με αυτά· και ο κόρακας και τα παρόμοιά του, και η στρουθοκάμηλος, και η γλαύκα, και ο γλάρος και τα παρόμοια με αυτά, και ο ιέρακας και τα παρόμοιά του, και ο νυκτοκόρακας, και ο καταρράκτης, και η ίβιδα, και ο πορφυρίωνας, και ο πελεκάνος, και ο κύκνος, και ο ερωδιός, και ο χαραδριός και τα παρόμοια με αυτά, και ο έποπας, και η νυχτερίδα. Από τα φτερωτά έντομα, αναφέρει ότι είναι ακάθαρτα όλα όσα βαδίζουν με τέσσερα πόδια, ενώ όσα έχουν πάνω από τα πόδια τους σκέλη ώστε να αναπηδούν με αυτά από τη γη· τέτοια είναι ο βρούχος, ο ατταγάς, η ακρίδα και τα παρόμοια με αυτά, και ο οφιομάχος. Όσο για αυτά που ζουν στα ύδατα, και γεννιούνται τόσο στη θάλασσα όσο και στους ποταμούς και στους χειμάρρους, λέει ότι είναι καθαρά όσα διαθέτουν πτερύγια και λέπια· όπως είναι η τρίγλα, ο σκάρος, ο γλαύκος, ο κεστρέας και τα παρόμοια με αυτά.

Επειδή όμως ο μαθητής αναφώνησε και, φοβούμενος ακόμη την τήρηση του νόμου, έλεγε: «Σε καμία περίπτωση, Κύριε, διότι ποτέ δεν έφαγα τίποτα το κοινό ή ακάθαρτο, ούτε εισήλθε στο στόμα μου κανένα βέβηλο κρέας», πάλι φώναξε ο Θεός: «Όσα ο Θεός καθάρισε, εσύ μην τα θεωρείς κοινά». Γράφει δε και ο θεσπέσιος Παύλος ότι «Το φαγητό δεν μας συνιστά στον Θεό». Είναι λοιπόν ολοφάνερο ότι ο νόμος δεν θεωρεί βέβηλο κανένα απολύτως από τα όντα, αλλά γνωρίζει ότι τα πάντα είναι καθαρά για τους καθαρούς· όμως, μεταφέροντας με μεγάλη επιτυχία τα φυσικά χαρακτηριστικά κάθε ζώου στις ποιότητες των ανθρώπινων ηθών, μας ωφελεί σε μεγάλο βαθμό. Θα μπορούσες δε να κατανοήσεις ότι αυτό που λέω είναι αληθές και αναμφίβολο, και πάλι από τα εξής. Διότι φαίνεται να προστάζει να αποστρεφόμαστε αυτά που είναι καταδικασμένα από όλους, αναφέροντας την καμήλα, τον χοιρογρύλλιο, τον νυκτικόρακα, τον καταρράκτη, τον ασκαλαβώτη, τη μυγαλό, και όσα είναι ακόμη πιο αισχρά από αυτά. Άραγε δεν είναι σαφής ο σκοπός του νομοθέτη σε αυτά τα ζητήματα, αγαθέ μου; ΠΑΛΛ. Πάρα πολύ μάλιστα. ΚΥΡ. Επομένως, πρέπει να αναγάγουμε με επιτυχία τις φυσικές ιδιότητες ορισμένων άλογων ζώων στην ποιότητα των ηθών, καθώς το καθένα από αυτά, για παράδειγμα, αποτυπώνει σαν μέσα του τον τρόπο συμπεριφοράς κάποιου ανθρώπου και υποδεικνύει σε ποια κατάσταση βρίσκεται.

Διότι δεν είναι ασφαλές να συναναστρέφεται κανείς τους φαύλους, αλλά τους πιο ενάρετους. Διότι είναι γραμμένο: «Εκείνος που συμπορεύεται με σοφούς θα γίνει σοφός, ενώ εκείνος που συμπορεύεται με άφρονες θα γίνει γνωστός ως τέτοιος». Γράφει δε και ο Παύλος: «Εάν κάποιος που ονομάζεται αδελφός είναι πλεονέκτης ή ειδωλολάτρης ή υβριστής ή μέθυσος ή άρπαγας, με έναν τέτοιον ούτε καν να συντρώγετε». ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Πολύ σωστά μίλησες· διότι αυτό το πράγμα συντελεί τα μέγιστα στην πνευματική μας ωφέλεια. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Σχετικά λοιπόν με τα πλάσματα που κολυμπούν και ζουν στα ύδατα, αυτά μας διδάσκει αινιγματωδώς ο νόμος. Και διευρύνοντας τρόπον τινά την παράθεση των παραδειγμάτων σε εμάς, μεταβαίνει στα σμήνη των πτηνών λέγοντας: «Και αυτά θα βδελύσσεστε από τα πτηνά, και δεν θα τα τρώτε· είναι βδέλυγμα: τον αετό, τον γρύπα, τον αλιαετό, τον γύπα, τον ικτίνο και τα όμοιά του, τη στρουθοκάμηλο, τη γλαύκα, τον λάρο και τα όμοιά του, κάθε κόρακα και τα όμοιά του, τον ιέρακα και τα όμοιά του, τον νυκτικόρακα, τον καταρράκτη, την ίβιδα, τον πορφυρίωνα, τον πελεκάνο, τον κύκνο, τον ερωδιό, τον χαραδριό και τα όμοιά του, τον έποπα και τη νυχτερίδα, και όλα τα φτερωτά ερπετά που βαδίζουν στα τέσσερα, είναι βδέλυγμα για εσάς».

Για τον λόγο αυτό προσθέτει αμέσως λέγοντας: «Και τη στρουθοκάμηλο και τον γλάρο». Διότι νομίζω ότι αυτά είναι απληστότατα και συλλέγουν διαρκώς ό,τι βρεθεί μπροστά τους. Έπειτα λέει: «Και το γεράκι και τα όμοιά του, και τον νυκτοκόρακα, και τον καταρράκτη, και την ίβιδα, και τον πορφυρίωνα, και τον πελεκάνο, και τον κύκνο». Αυτά θα μπορούσαν να περιγράψουν εκείνους που με ωμότητα και αγριότητα επιβουλεύονται άλλους, και επιτίθενται αχαλίνωτα σε όποιους τυχόν μπορούν, ώστε να μη διστάζουν να επιφέρουν σε κάποιους ακόμη και κίνδυνο ζωής και φόβο. Διότι το γεράκι εφορμά τρομερά εναντίον κάθε πιο αδύναμου πτηνού, και ορμά εναντίον των σπουργιτιών, και αφού τα πιάσει τα εξοντώνει· ο καταρράκτης πάλι, και η ίβιδα, και ο πορφυρίωνας, και θα προσέθετα και ο πελεκάνος, μανιώδως επιτίθενται στα ψάρια, και κάνουν τροφή τους τον όλεθρο εκείνων. Τέτοιοι είναι όλοι, όσον αφορά τους τρόπους και την αγριότητα των ηθών τους, αυτοί που δεν θεωρούν καθόλου σημαντικό το να εξοντώνουν κάποιους, προκειμένου να ικανοποιήσουν τη δική τους ευχαρίστηση· οι οποίοι έχουν παραμερίσει τον νόμο της φιλαλληλίας και έχουν συγκρουστεί με τους θεσμούς της αγάπης, και για τον λόγο αυτό θα μπορούσαν δικαίως να ακούσουν από εμάς το εξής: «Μην επιδιώκετε μόνο το δικό σας συμφέρον, αλλά και των άλλων· διότι η αγάπη, λέει, δεν προξενεί κακό στον πλησίον». Είπε πάλι ότι πρέπει να αποφεύγονται η κουκουβάγια, και ο ερωδιός, και ο χαραδριός, και τα όμοιά τους, ο τσαλαπετεινός και η νυχτερίδα.