Πατερικές αναφορές στο ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ 11:44

Επομένως, επειδή (διότι θα ανατρέξω στην πρώτη και πιο αναγκαία αρχή του θέματος) έπρεπε οπωσδήποτε να εξαγνίζονται εκ των προτέρων εκείνοι που προστρέχουν προς την οικειότητα με τον άγιο Θεό, σύμφωνα με αυτό που ελέχθη από Αυτόν: «Άγιοι έσεσθε, ότι εγώ άγιος ειμί», είχε οριστεί για τους αρχαιοτέρους ως σύμβολο εξαγνισμού η σαρκική περιτομή. Και το πώς, θα το εξηγήσουμε. Αν εξετάσουμε με ακρίβεια τη φύση των ανθρωπίνων πραγμάτων, θα βρούμε ότι της κάθε αμαρτίας προηγείται η ηδονή. Και μας καλεί στο να σφάλουμε κάποια θερμή επιθυμία, η οποία πάντοτε προβάλλει πριν από την πράξη, και, αφού συναρπάσει προκαταβολικά τη σύνεση του νου, μας πείθει έτσι τελικά να προχωρήσουμε στην εκτέλεση των όσων επιλέξαμε μέσα από έναν ομαλότατο δρόμο. Το γεγονός ότι τα λόγια μας για αυτά είναι αληθινά, το αποδεικνύει ο μαθητής του Χριστού, ο οποίος βροντοφωνάζει τα εξής: «Κανείς όταν πειράζεται να μην λέει ότι από τον Θεό πειράζομαι. Διότι ο Θεός είναι απείραστος από τα κακά, και ο ίδιος δεν πειράζει κανέναν, αλλά ο καθένας πειράζεται συρόμενος και δελεαζόμενος από τη δική του επιθυμία. Έπειτα, η επιθυμία αφού συλλάβει, γεννά την αμαρτία, και η αμαρτία όταν ολοκληρωθεί, γεννά τον θάνατο». Βλέπεις λοιπόν πώς μέσα στις διάφορες επιθυμίες προδημιουργείται η γένεση της φαυλότητας, και πώς μέσα στις άτοπες ηδονές κυοφορούνται εκ των προτέρων τα σπέρματα της αμαρτίας;

Μήπως σου φαίνεται απίθανος ο λόγος; ΠΑΛΛ. Όχι βέβαια· διότι ο Μωυσής αποτελεί το πρόσωπο του νόμου. ΚΥΡ. Έχει κληθεί, λοιπόν, ο Ισραήλ και το ποίμνιο που ζει σύμφωνα με τον νόμο και υπό τον νόμο. «Διότι ο Κύριος», λέει, «ο Θεός των Εβραίων μάς έχει προσκαλέσει». Και υπάκουσε στον Θεό που τον κάλεσε, όπως ακριβώς και ο Μωυσής: «Διότι όλα όσα είπε ο Κύριος ο Θεός, θα τα πράξουμε και θα υπακούσουμε». Επειδή όμως η δύναμη της υποταγής στον νόμο δεν είναι επαρκής για κάθαρση, διότι «είναι αδύνατον το αίμα ταύρων και τράγων να αφαιρεί αμαρτίες», εμποδίζεται ο Μωυσής να πλησιάσει τον Θεό: «Μην πλησιάζεις εδώ», λέει. Διότι το αγαθό είναι απρόσιτο μέσω του νόμου· και η δύναμη της πολιτείας κατά τον Μωυσή δεν είναι απολύτως ικανή για να μπορέσει να οδηγήσει στον Θεό. Τον παρουσιάζει όμως σε Αυτόν ο Χριστός μέσω αγιασμού. Διότι πρέπει να είναι άγιοι εκείνοι που επιδιώκουν να ενωθούν με τον άγιο Θεό: «Διότι θα είστε άγιοι», λέει, «επειδή εγώ είμαι άγιος». Και ότι ο τρόπος ζωής σύμφωνα με τον νόμο δεν είναι εντελώς άμεμπτος, το δίδαξε αμέσως, λέγοντας: «Λύσε το υπόδημα από τα πόδια σου· διότι ο τόπος στον οποίο στέκεσαι είναι γη αγία». Διότι πρόσταξε τον ιεροφάντη Μωυσή να βγάλει το υπόδημα από το πόδι του, αποδεικνύοντας ότι η πορεία της ζωής κατά τον νόμο δεν είναι ακόμη καθαρή, ούτε απολύτως απαλλαγμένη από τα έργα της φθοράς και της νεκρότητας, και από τη συνήθεια των Ελλήνων διδασκόταν για χάρη μας ο θείος Μωυσής ότι δεν είναι θεμιτό να πλησιάζει τον Θεό αυτός που φέρει υπολείμματα νεκρότητας και φθοράς.

Αλλά ακόμη κι αν κάποιος υποστεί τον μολυσμό, ας καθαριστεί με νερό το εσπέρας. Και τι ακριβώς σημαίνει αυτό, μας το έχει ήδη φανερώσει ξεκάθαρα ο λόγος. Πρόσεξε δε ότι αναφέρει πως, και εκείνος που τρώει από τα θνησιμαία τους, και αν κάποιος απλώς τα αγγίξει, θα είναι ακάθαρτος, μην απαλλάσσοντας από τον ψόγο και την κατηγορία ούτε εκείνον που συμμετέχει στη νεκρότητά τους, ούτε βέβαια θεωρώντας τον αναίτιο, ακόμη και αν κάποιος απλώς τα πλησιάσει και έρθει κοντά. Διότι θεωρώ ότι πρέπει με προσοχή να απομακρυνόμαστε, όχι βέβαια μόνο από την τέλεση των ίδιων έργων με τους φαύλους, αλλά και από την απλή συναναστροφή μαζί τους. «Διότι εκείνος που αγγίζει πίσσα θα μολυνθεί», λέει. Και ο λόγος είναι αληθής· το ότι δε τα ωφέλιμα διδάγματα από τα παραδείγματα του νόμου έχουν παραληφθεί με σκοπό την ποιότητα των ηθών, μπορεί να το κατανοήσει κανείς από όσα ακολουθούν. Διότι είπε πάλι: «Και δεν θα κάνετε βδελυρές τις ψυχές σας με κανένα από τα ερπετά που σέρνονται πάνω στη γη, και δεν θα μιανθείτε με αυτά, και δεν θα γίνετε ακάθαρτοι εξαιτίας τους, διότι εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σας». Εξάλλου, τι είδους μολυσμό θα μπορούσε να προκαλέσει στην ψυχή του ανθρώπου το ότι ένα ζώο ψόφησε και το ότι άγγιξε το νεκρό ζώο;

Είναι σοφό επιπλέον το να προσπαθεί κανείς να αποφεύγει πολύ καλά τα πάθη, ακόμη και αν αυτά φαίνεται να συμβαίνουν μόνο ως απλές επιθυμίες· διότι αυτό, νομίζω, σημαίνει το να απομακρύνεται κανείς από την ίδια τη λέπρα και τη λεύκη. Διότι έμαθες ότι ο Εμμανουήλ, ο οποίος είναι Θεός κατά φύση, ο μέγας μας Αρχιερέας, αξιώνει τα δικά μας ζητήματα πολύ μεγάλης εποπτείας, και δέχεται κοντά του όσους έχουν απονιφθεί από το κακό, ενώ αποπέμπει από την παρεμβολή των αγίων όσους δει να είναι μολυσμένοι. ΠΑΛΛ. Αληθινός είναι ο λόγος. ΚΥΡ. «Διότι άγιοι θα είστε», λέει, «επειδή εγώ είμαι άγιος.» Και παρατήρησε ότι λέει πως αυτός που απαλλάχτηκε από την αιτία θα είναι καθαρός αφού πλύνει τα ενδύματά του, όπου ο νόμος προαναγγέλλει την κάθαρση μέσω του ύδατος και καταγράφει για εμάς το μυστήριο του αγίου βαπτίσματος σαν σε τύπους που γίνονται αντιληπτοί με τις σωματικές αισθήσεις. ΠΑΛΛ. Καταλαβαίνω. ΚΥΡ. Δες λοιπόν, ω Παλλάδιε, την πάρα πολύ μεγάλη αυστηρότητα του νόμου. Διότι μεταθέτει κατά κάποιον τρόπο τις σκέψεις μας προς το αντίθετο, και υποδεικνύει με κάθε τρόπο αυτό που καταλήγει σε ωφέλεια. ΠΑΛΛ. Πώς το λες αυτό; ΚΥΡ. Είπε δηλαδή πάλι: «Και αν εμφανιστεί σημάδι λέπρας σε άνθρωπο, θα πάει στον ιερέα, και ο ιερέας θα το δει, και ιδού, αν υπάρχει λευκή ουλή στο δέρμα, η οποία μετέτρεψε την τρίχα σε λευκή, και υπάρχει ίχνος υγιούς, ζωντανής σάρκας μέσα στην ουλή, αυτό είναι παλαιωμένη λέπρα στο δέρμα του σώματός του, και ο ιερέας θα τον κηρύξει ακάθαρτο, και θα τον απομονώσει, επειδή είναι ακάθαρτος.»