Πατερικές αναφορές στο ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ 12:5

Διότι είναι πάλι γραμμένο στο Λευιτικό: «Και μίλησε ο Κύριος στον Μωυσή, λέγοντας: Μίλησε στους γιους του Ισραήλ και πες τους: Αν κάποια γυναίκα συλλάβει και γεννήσει αρσενικό παιδί, θα είναι ακάθαρτη για επτά ημέρες, όπως και τις ημέρες του χωρισμού της λόγω της έμμηνης ρύσης της θα είναι ακάθαρτη. Και την όγδοη ημέρα θα περιτμηθεί η σάρκα της ακροβυστίας του βρέφους. Και για τριάντα τρεις ημέρες η γυναίκα θα παραμείνει στον καθαρισμό από το αίμα της. Δεν θα αγγίξει τίποτε άγιο και δεν θα εισέλθει στο αγιαστήριο, μέχρι να συμπληρωθούν οι ημέρες του καθαρισμού της. Αν όμως γεννήσει θηλυκό παιδί, θα είναι ακάθαρτη για δύο φορές επτά ημέρες, σύμφωνα με την έμμηνη ρύση της, και θα παραμείνει για εξήντα έξι ημέρες στον καθαρισμό από το αίμα της. Και όταν συμπληρωθούν οι ημέρες του καθαρισμού της, είτε για γιο είτε για κόρη, θα προσφέρει ένα αμνό ενός έτους χωρίς ψεγάδι για ολοκαύτωμα, και ένα μικρό περιστέρι ή τρυγόνι ως προσφορά περί αμαρτίας, στη θύρα της σκηνής του μαρτυρίου προς τον ιερέα. Και αυτός θα το προσφέρει ενώπιον του Κυρίου, και ο ιερέας θα κάνει εξιλασμό γι' αυτήν, και θα την καθαρίσει από την πηγή του αίματός της». ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Ποια λοιπόν είναι άραγε αυτή η γυναίκα που γέννησε; Και ποιος μπορεί να είναι, πάλι, ο σκοπός του νόμου σχετικά με αυτήν; ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Είναι αναγκαίο, όπως φαίνεται, να αναλύσουμε το θέμα με κάθε λεπτομέρεια.

Διότι δημιούργησε τα πάντα για να υπάρχουν, και αυτός ο λόγος είναι αληθινός. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ. Με ποιον τρόπο λοιπόν θα μπορούσε κανείς να απαλλαγεί από την ακαθαρσία, συνέχισε λοιπόν. ΚΥΡΙΛΛΟΣ. Ο ίδιος ο νόμος που καταδικάζει, ω Παλλάδιε, μας υπέδειξε τον δρόμο. «Διότι ας αποχωρίζεται», λέει, «ως ακάθαρτη για επτά ημέρες». Ας μετρά δε και άλλες τριάντα τρεις, και θα παραμείνει στο ακάθαρτο αίμα της, εφόσον βεβαίως το παιδί που γεννήθηκε είναι άρρεν. Αν όμως γεννήσει θήλυ, λέει, διπλασιάζεται ο αποχωρισμός, διπλασιάζεται και η καταμέτρηση των υπόλοιπων ημερών.

Επομένως, εάν μεν αυτό που γεννήθηκε είναι άρρεν, η μητέρα που το γέννησε θεωρείται ακάθαρτη και παραμένει σε μολυσμό επτά και τριάντα τρεις ημέρες, δηλαδή σαράντα· εάν δε είναι θήλυ, δύο φορές το επτά, και εξήντα έξι, δηλαδή ογδόντα. ΠΑΛΛ. Και ποια μπορεί να είναι λοιπόν η σημασία αυτού του λόγου; ΚΥΡ. Από σαρκικά παραδείγματα μας ανάγει πάλι ο νόμος στην κατανόηση των πιο αφανών πραγμάτων, και παρουσιάζει τα αισθητά σαν κάποιον πίνακα πνευματικής θεωρίας. Λένε λοιπόν όσοι κατέχουν τη σοφία σε αυτά, πως εάν αυτό που καταβλήθηκε στη μήτρα είναι άρρεν, διαμορφώνεται μόλις περάσουν σαράντα ημέρες· εάν πάλι είναι θήλυ, έχει πιο βραδεία πορεία προς αυτό το σημείο, καθώς είναι πιο ασθενές και άτονο. Χρειάζεται λοιπόν και αυτό, όπως λένε, για τη σαφή διαμόρφωσή του, τις δύο φορές σαράντα ημέρες, δηλαδή ογδόντα. Ακάθαρτη λοιπόν είναι αυτή που γέννησε άρρεν για σαράντα ημέρες· η μητέρα όμως θήλεος βρισκόταν σε μολυσμούς και ακαθαρσίες για συνολικά ογδόντα ημέρες, δηλαδή μέχρι την ακριβή διαμόρφωση του εμβρύου στη μήτρα και την πλήρη ανάπτυξή του στο ανθρώπινο είδος.

Επειδή, λοιπόν, ο Νόμος ορίζει ότι κάθε αρσενικό που διανοίγει μήτρα πρέπει να αγιάζεται, και ότι η γυναίκα που μόλις έχει γεννήσει και έχει γίνει μητέρα αρσενικού παιδιού, αφού καθαριστεί σε διάστημα σαράντα ημερών μετά τη γέννα, πρέπει να προσέρχεται στον ναό του Θεού με μια σαφώς καθορισμένη θυσία· εκείνοι μεν που φέρουν το κάλυμμα στην καρδιά τους κατά την ανάγνωση της Παλαιάς Διαθήκης, με τις ίδιες ετήσιες θυσίες, για να εκφραστώ έτσι (οι οποίες ποτέ δεν δύνανται να τελειοποιήσουν όσους προσέρχονται), ας νομίζουν, με νηπιώδη νοοτροπία, ότι εκπληρώνουν τη νομοθεσία αυτή. Εμείς, όμως, από τους οποίους κατά την επιστροφή μας προς τον Θεό έχει αφαιρεθεί αυτό το κάλυμμα, εφόσον έχουμε πιστέψει ότι το μέγα μυστήριο της ευσεβείας έχει φανερωθεί άπαξ, κατά τη συντέλεια των αιώνων, για την εξάλειψη της αμαρτίας διά της θυσίας Του, οφείλουμε να εμβαθύνουμε στο μυστήριο της παρούσης εορτής επάξια του θείου φωτός της αλήθειας, με τον φωτισμό του Πνεύματος, προσεγγίζοντας το ζήτημα λίγο πιο από την αρχή, αφού όμως επισημάνουμε εγκαίρως και το εξής: ότι, σύμφωνα με τη λογική ακολουθία της εξετάσεώς μας, το προαναφερθέν θέσπισμα του Νόμου διαπιστώνεται πως εκπληρώνεται οριστικά και κατ' αποκλειστικότητα χωρίς να μπορεί να εφαρμοστεί σε κανέναν άλλον, μόνο στο πρόσωπο του σαρκωθέντος Θεού.

Ιδού λοιπόν, σύμφωνα με τον νόμο, και πάνω από τον νόμο, ενεργεί ως νομοθέτης και, ενώ ο ίδιος παρέχει την ελευθερία του Πνεύματος, δεν αρνείται ωστόσο τη δουλεία του γράμματος. Δεν αθετεί τον Μωυσή, ώστε στην κατάλληλη στιγμή να γίνει αξιόπιστος μάρτυρας. «Και όταν συμπληρώθηκαν οι ημέρες του καθαρισμού τους, σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή.» «Τους», ποιών δηλαδή; Διότι αφενός ο Ιωσήφ ούτε πατέρας ήταν, ούτε υπόχρεος για καθαρμούς, αφετέρου ούτε η Μαρία, ούτε το βρέφος είχαν ανάγκη από καθαρμούς. Επειδή λέγεται το εξής: «Γυναίκα, η οποία εάν συλλάβει από σπέρμα και γεννήσει αρσενικό, θα είναι ακάθαρτη για επτά ημέρες.» Όμως η Μαρία δεν συνέλαβε από σπέρμα, επομένως δεν είχε ανάγκη καθαρμών. «Γυναίκα, η οποία εάν συλλάβει από σπέρμα και γεννήσει αρσενικό, θα είναι ακάθαρτη για επτά ημέρες.» Γιατί; Επειδή εισήγαγε στη ζωή έναν δεύτερο Αδάμ. «Εάν όμως γεννήσει θηλυκό, θα είναι ακάθαρτη για δεκατέσσερις ημέρες.» Για ποιον λόγο εδώ όρισε διπλάσιες τις ημέρες; Επειδή γεννιέται πάλι μια Εύα από την Εύα, γεννιέται γυναίκα, το σαθρό σκεύος, το αδύναμο αγγείο, το συντριμμένο πήλινο σκεύος, η βακτηρία της απάτης, η καθοδηγήτρια της παρακοής, η σύμβουλος του δράκοντα. Αλλά όπως ακριβώς άκουσες τα εγκλήματα της γυναίκας, έλα τώρα να μάθεις και το κατόρθωμα που προήλθε από αυτήν.

Από τα ερπετά της γης λέγει ότι είναι ακάθαρτα τα εξής: η γαλή, ο ποντικός, ο χερσαίος κροκόδειλος, η μυγαλίς, και ο χαμαιλέοντας, ο ασκαλαβώτης, η σαύρα και ο ασπάλακας. Διότι περί του όφεως και των ομοίων με αυτόν είναι περιττό να γίνει μνεία· καθώς ήταν σε όλους φανερό ότι αυτά είναι βδελυρά και μισητά. Ομοίως δε περί αυτών έκανε μνεία και στο Δευτερονόμιο. Ακόμη, περιέχει διατάξεις περί των θνησιμαίων ως απαγορευμένων, ομοίως και περί του αίματος, και περί των γυναικών που γεννούν. Και εάν κάποιος έχει σπερματική ρύση, θα είναι ακάθαρτος για επτά ημέρες. Και περί της περιτομής του βρέφους κατά την όγδοη ημέρα. Και περί της αφέδρου, και περί της διαφοράς στον καθαρισμό των γυναικών αναλόγως του εάν γεννούν άρρεν ή θήλυ. Και νόμο περί της λέπρας και του καθαρισμού από αυτήν, και περί αυτών που πάσχουν από γονόρροια και περί της σπερματικής εκροής. Περί ευλαβείας, περί του αποπομπαίου και περί νηστείας· και περί του ότι δεν πρέπει να συνάπτονται άτακτες συζυγίες, και περί νομίμων και αθέσμων γάμων, και ότι ο ιερέας δεν πρέπει να λαμβάνει ως σύζυγο χήρα ή διαζευγμένη, αλλά παρθένο και παντελώς ακηλίδωτη. Και περί της θυγατέρας ιερέως που εκπορνεύεται. Και περί του ότι ο ιερέας πρέπει να είναι άμωμος. Και περί των προσφερομένων δώρων. Περί των σαββάτων, των εορτών, της εορτής του Πάσχα, της Σκηνοπηγίας και των Σαλπίγγων.

Αλλά στους Ιουδαίους, για τους οποίους η προσήλωση στον νόμο αποτελούσε περισσότερο ανάγκη παρά ελεύθερη επιλογή, υφίστατο και η προσφορά της θυσίας και το γεγονός ότι τα προσφερόμενα ήταν διπλά, ώστε το ένα να προορίζεται για εξιλασμό και το άλλο για ολοκαύτωμα, όπου μάλιστα οι πιο εύποροι προσέφεραν αμνό, όπως ακριβώς αναφέρει κατά λέξη ο νόμος τους αναλύοντας διεξοδικά αυτά τα ζητήματα. Όμως, βέβαια, σε αυτούς η προσφορά επιβαλλόταν ακόμη και χωρίς τη θέλησή τους, όπως είπαμε, ιδίως στις γυναίκες που συλλάμβαναν και γεννούσαν, οι οποίες για τον λόγο αυτόν είχαν ανάγκη και από εξιλασμό και από καθαρμούς.

Ηʹ. Περί των γυναικών: ότι πρέπει να υποτάσσονται στους συζύγους τους και να μην πράττουν τίποτα χωρίς τη δική τους γνώμη και βούληση. Θʹ. Περί των γυναικών που κυοφορούν: και ότι εάν μεν γεννήσει άρρεν, για σαράντα ημέρες δεν θα εισέλθει στον οίκο του Κυρίου· εάν δε θήλυ, για ογδόντα.

ΤΙΤΛΟΣ Ιʹ. — Περί κυοφορουσών γυναικών· εάν μεν γεννήσουν άρρεν. Επί σαράντα ημέρες δεν θα εισέλθει στον οίκο του Κυρίου· εάν δε γεννήσει θήλυ, επί ογδόντα. «Μίλησε ο Κύριος στον Μωυσή λέγοντας: Μίλησε στους υιούς του Ισραήλ και πες τους τα εξής: Εάν κάποια γυναίκα συλλάβει σπέρμα και γεννήσει άρρεν, θα είναι ακάθαρτη για επτά ημέρες, όπως και κατά τις ημέρες του χωρισμού της λόγω της εμμήνου ρύσεώς της. Και την όγδοη ημέρα θα περιτμηθεί η σάρκα της ακροβυστίας του βρέφους· και επί τριάντα τρεις ημέρες η γυναίκα θα παραμείνει για να καθαριστεί από το ακάθαρτο αίμα της. Δεν θα αγγίξει τίποτα το άγιο και δεν θα εισέλθει στο αγιαστήριο, έως ότου συμπληρωθούν οι ημέρες της καθάρσεώς της. Εάν δε γεννήσει θήλυ, θα είναι ακάθαρτη για δεκατέσσερις ημέρες, όπως κατά την έμμηνο ρύση της· και επί εξήντα έξι ημέρες θα παραμείνει για να καθαριστεί από το ακάθαρτο αίμα της». Τα έμβρυα στην κοιλιά είναι φυσικό να επιβιώνουν στους επτά μήνες, γεγονός που συνιστά κάτι το εξαιρετικά παράδοξο. Διότι τα επταμηνίτικα βρέφη καθίστανται βιώσιμα, ενώ τα οκταμηνίτικα, ως επί το πλείστον, δεν μπορούν να επιβιώσουν.

Αυτά δε δεν τα λέμε δογματικά. Και συμπληρώθηκαν οι ημέρες του καθαρισμού τους σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή. Πολύ ορθά είπε «σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή»· διότι σύμφωνα με την αλήθεια, η Παρθένος δεν είχε ανάγκη να περιμένει τις ημέρες του καθαρισμού, οι οποίες ήταν σαράντα, για τη γέννηση άρρενος τέκνου. Διότι αναφέρεται στον νόμο: Γυναίκα η οποία θα συλλάβει σπέρμα και θα γεννήσει άρρεν· η δε Παρθένος δεν συνέλαβε σπέρμα, αλλά γέννησε εκ Πνεύματος Αγίου, οπότε δεν είχε ανάγκη, αλλά θέλοντας να εκπληρώσει τον νόμο, ανέβηκε στο ιερό. Γιατί όμως για το άρρεν ορίζονται επτά ημέρες, ενώ για το θήλυ διπλάσιες; Διότι λέει, γυναίκα εάν συλλάβει σπέρμα και γεννήσει άρρεν, θα είναι ακάθαρτη για επτά ημέρες· εάν όμως γεννήσει θήλυ, δύο φορές επτά. Επειδή αυτή που γέννησε το άρρεν, εισήγαγε στον κόσμο έναν δεύτερο Αδάμ· ενώ αυτή που γέννησε το θήλυ, γέννησε μια δεύτερη Εύα, το σαθρό σκεύος, το ασθενές αγγείο, το συντετριμμένο πήλινο δοχείο, τη βακτηρία της απάτης, την καθοδηγήτρια της παρακοής. Όταν δε ο νόμος λέει: «Κάθε τι που διανοίγει μήτρα, θα είναι άγιο στον Κύριο», αυτό εκπληρώθηκε κυριολεκτικά μόνο στο πρόσωπο του Χριστού· διότι αυτός διήνοιξε τη μήτρα της Παρθένου, επειδή στις άλλες μήτρες, ο άνδρας διανοίγει τη μήτρα.