Πατερικές αναφορές στο ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ 16:21

Διότι είπε πάλι: «Και θα εξέλθει στο θυσιαστήριο που βρίσκεται απέναντι από τον Κύριο, και θα τελέσει εξιλασμό πάνω σε αυτό· και θα πάρει από το αίμα του μόσχου και από το αίμα του τράγου, και θα το επιθέσει πάνω στα κέρατα του θυσιαστηρίου ολόγυρα. Και θα ραντίσει πάνω του από το αίμα με το δάχτυλό του επτά φορές, και θα το καθαρίσει, και θα το αγιάσει από τις ακαθαρσίες των υιών Ισραήλ». Και προσθέτει πάλι: «Και θα προσφέρει τον ζωντανό τράγο, και θα επιθέσει ο Ααρών τα δύο του χέρια πάνω στο κεφάλι του ζωντανού τράγου. Και θα εξομολογηθεί πάνω του όλες τις ανομίες των υιών Ισραήλ, και όλες τις αδικίες τους, και όλες τις αμαρτίες τους. Και θα τις επιθέσει πάνω στο κεφάλι του ζωντανού τράγου, και θα τον εξαποστείλει μέσω ενός έτοιμου ανθρώπου στην έρημο. Και θα πάρει ο τράγος πάνω του τις ανομίες τους σε γη άβατη, και θα εξαποστείλει τον τράγο στην έρημο». βʹ. Αυτά λοιπόν, έχοντας θεσπιστεί ως τύποι για εκείνον τον καιρό, έτσι έχουν και βεβαίως έτσι εφαρμόζονταν. Επειδή όμως παρήλθε η σκιά, και έφτασε ο καιρός της διορθώσεως, εμπρός λοιπόν, ας μεταφέρουμε, χρησιμοποιώντας λεπτές και ευγενέστατες έννοιες, τον σκοπό του νόμου στο μυστήριο του Χριστού. Διότι «εισήλθε στα Άγια των αγίων εφάπαξ ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, εξασφαλίζοντας αιώνια λύτρωση».

Όπως λοιπόν, όταν ονομάστηκαν οι τράγοι, ο ένας του Κυρίου και ο άλλος Αποπομπαίος εξαιτίας του ότι αποπεμπόταν (διότι από εκεί πήρε το όνομά του, και δεν θα θεωρήσουμε ότι εννοείται ως Αποπομπαίος κάποιος δαίμονας, αλλά το ίδιο το ζώο). Και ο μεν του Κυρίου, διότι αυτό ήταν το όνομα του ενός από τους τράγους, όπως είπα, σφαζόταν με τον ίδιο πρέποντα τρόπο. Αγίαζε δε με το αίμα του την εσωτερική σκηνή, καθώς βέβαια και το ίδιο το εξωτερικό θυσιαστήριο των ολοκαυτωμάτων, στο οποίο τελούσαν και τις θυσίες σύμφωνα με τον νόμο. Ο δε άλλος, δηλαδή ο Αποπομπαίος, αποστελλόταν στην έρημο, αφού ο Ααρών είχε απαριθμήσει πάνω του τις αμαρτίες των υιών Ισραήλ. Και μέσα από τους δύο συμβολίζεται ο Χριστός. Αφενός πεθαίνοντας ως άνθρωπος και θυσιαζόμενος υπέρ ημών, έχοντας τη μορφή του τράγου. Διότι ο τράγος σφαζόταν για την άφεση των αμαρτιών, αγιάζοντας την Εκκλησία, η οποία νοείται ως προτύπωση της εσωτερικής σκηνής, καθώς βέβαια και αυτούς που ζούσαν υπό τον νόμο. Διότι αγιαζόταν, όπως είπα, με το αίμα του τράγου και το ίδιο το νομικό θυσιαστήριο. Αλλά, χωρίς καμία απολύτως αμφιβολία, το κατώτερο ευλογείται από το ανώτερο. Επομένως, το τέλειο δεν βρίσκεται στον νόμο, ούτε η λατρεία κατά τον νόμο έχει τη δύναμη να αγιάζει κάποιους. Διότι έχει αναγκαστικά την ανάγκη του Χριστού, ως Εκείνου που έχει τη δύναμη να τελειοποιεί και να αγιάζει με το δικό Του αίμα αυτούς που ακολουθούν τη νομική λατρεία.

Επειδή δε ο τρωθείς τοίχος, τον οποίο εννοήσαμε αντί του σώματος, δεν έχει αίμα, προκειμένου να μην παραλειφθεί το πλέον καίριο από όσα κατανοούνται σχετικά με το μυστήριο μέσω του οποίου λυτρωθήκαμε, εννοώ το αίμα, αυτό βρίσκεται στα κενοτάφια. Διότι, μεταξύ των σπλάγχνων, μόνο το ήπαρ αποτελεί πηγή και εργαστήριο του αίματος, χωρίς το οποίο είναι αδύνατον να συσταθεί η φύση του αίματος. Εάν λοιπόν το αίμα προέρχεται από το ήπαρ, και το ήπαρ βρίσκεται στα κενοτάφια, ούτε το αίμα λείπει από την αποτροπή του θανάτου που συντελέστηκε για την ανθρώπινη φύση. Και το είδος αυτού του ζώου, από το οποίο ελήφθη το ήπαρ, είναι καθορισμένο για τις εξιλαστήριες θυσίες υπέρ των αμαρτιών. Όχι μόνο αυτό, αλλά ζώο από το ίδιο είδος λαμβάνεται και για το Πάσχα· και ο Μωυσής λέει ότι το ζώο αυτό πρέπει να χρησιμοποιείται για την αποπομπή της αμαρτίας του λαού, όταν [το ζώο αυτό] προορίζεται για διπλή ενέργεια. Και αφού παραταχθούν δύο τράγοι κατόπιν κλήρωσης, ο μεν ένας αφιερώνεται στον Θεό, ο δε άλλος αποστέλλεται για την αμαρτία στην έρημο. Για όλα αυτά λοιπόν και για παρόμοιους λόγους, το ήπαρ αυτού του ζώου παρελήφθη ως ένδειξη του αίματος, μέσω του οποίου επήλθε η αποτροπή του θανάτου για όσους νοσούσαν θανάσιμα, δια της εκ νεκρών αναστάσεως του Κυρίου μας, την οποία και συμβολίζει το κενοτάφιο.