Πατερικές αναφορές στο ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ 18:3

Η διατύπωση έχει ως εξής: «Δεν θα πράξετε σύμφωνα με τα έργα της γης της Αιγύπτου, στην οποία κατοικήσατε ως ξένοι· και δεν θα πράξετε σύμφωνα με τα έργα της γης Χαναάν, στην οποία εγώ θα σας εισαγάγω, ούτε θα πορευθείτε σύμφωνα με τα έθιμά τους». Επομένως, είναι πιθανό αυτό το είδος της αμαρτίας να μην επικρατούσε τότε στα έθνη· γι' αυτό και ο νομοθέτης δεν χρειάστηκε να θεσπίσει διάταξη για την αποτροπή του, αλλά αρκέστηκε στην αδίδακτη συνήθεια για την καταδίκη του μιάσματος. Πώς, λοιπόν, ενώ απαγόρευσε το μεγαλύτερο, αποσιώπησε το μικρότερο; Επειδή φαινόταν ότι το παράδειγμα του πατριάρχη έβλαπτε πολλούς από τους φιλόσαρκους, παρακινώντας τους να συζούν με αδελφές που ήταν εν ζωή. Εμείς όμως τι πρέπει να κάνουμε; Να λέμε μόνο τα γεγραμμένα ή να διερευνούμε και τα όσα έχουν αποσιωπηθεί; Για παράδειγμα, το ότι δεν πρέπει πατέρας και υιός να συνευρίσκονται με την ίδια πόρνη δεν έχει γραφτεί στους νόμους αυτούς, αλλά από τον Προφήτη έχει κριθεί άξιο της μεγαλύτερης κατηγορίας. «Διότι υιός», λέει, «και πατέρας πήγαιναν στην ίδια δούλη». Πόσα άραγε άλλα είδη ακάθαρτων παθών εφηύρε η διδασκαλία των δαιμόνων, τα οποία η θεία Γραφή αποσιώπησε, μη επιλέγοντας να μολύνει τη σεμνότητά της με τις ονομασίες των αισχρών πράξεων, αλλά καταδίκασε τις ακαθαρσίες χρησιμοποιώντας γενικά ονόματα;

Αλλά επειδή τόσα πολλά κακά είχαν προκληθεί από τα φαύλα και μοχθηρά πνεύματα, από τον τύραννο που τα προέβαλλε σε όλη την οικουμένη, και κανένας από τους προεστώτες αγγέλους δεν ήταν ικανός να αποκρούσει αυτά τα κακά, εύλογα Εκείνος ο Θεός Λόγος, ο Σωτήρας των πάντων, με το αγαθό νεύμα της φιλανθρωπίας του Πατέρα, ώστε να μην κυλίεται στο βυθό της ασέβειας το προσφιλές σε Αυτόν γένος, αρχικά εξέπεμψε μερικές σύντομες και αμυδρές ακτίνες του δικού Του φωτός μέσω του προφήτη Μωυσή και των θεοφιλών ανδρών πριν και μετά από αυτόν, προβάλλοντας τη θεραπεία των ανθρώπινων κακών μέσα από τις ιερές νομοθεσίες. Λέει λοιπόν ξεκάθαρα ο ίδιος ο Λόγος, νομοθετώντας για το έθνος των Εβραίων μέσω του Μωυσή: «Δεν θα πράξετε σύμφωνα με τα επιτηδεύματα της γης της Αιγύπτου, στην οποία κατοικήσατε· και δεν θα πράξετε σύμφωνα με τα επιτηδεύματα της γης Χαναάν, στην οποία εγώ σας εισάγω, και δεν θα πορευθείτε σύμφωνα με τα έθιμά τους. Θα εκτελέσετε τις κρίσεις μου και θα φυλάξετε τα προστάγματά μου. Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σας». Έπειτα, αφού απαγόρευσε κάθε αθέμιτο γάμο και κάθε επαίσχυντη πράξη, και τις σαρκικές μίξεις γυναικών με γυναίκες και ανδρών με άνδρες, προσθέτει: «Μη μιαίνεστε με όλα αυτά· διότι με όλα αυτά μιάνθηκαν τα έθνη που εγώ αποδιώχνω από μπροστά σας. Και η γη μιάνθηκε· και ανταπέδωσα σε αυτήν την αδικία της, και η γη βδελύχθηκε αυτούς που κατοικούσαν σε αυτήν».

Διότι το ίδιο ακριβώς σόφισμα ταιριάζει και σε εκείνη την περίπτωση. Επειδή, λέει, είναι γεγραμμένο «δεν θα λάβεις γυναίκα αντίζηλο», υπονοώντας ότι δεν εμπόδισε να λάβει κανείς γυναίκα που βρίσκεται έξω από τη ζηλοτυπία. Εκείνος δε που συνηγορεί υπέρ του πάθους, θα ισχυριστεί ότι ο χαρακτήρας των αδελφών στερείται ζηλοτυπίας. Εφόσον λοιπόν αναιρεθεί η αιτία για την οποία απαγόρευσε τη συνοίκηση και με τις δύο, τι θα εμποδίσει το να λαμβάνει κανείς ως συζύγους αδελφές; Αλλά εμείς θα πούμε ότι ούτε αυτά έχουν γραφτεί, ούτε το άλλο έχει οριστεί, όμως η λογική ακολουθία δίνει την άδεια εξίσου και στα δύο. Θα έπρεπε όμως, ανατρέχοντας λίγο στα όσα βρίσκονται πίσω από τη νομοθεσία, να έχει απαλλαγεί κανείς από αυτά τα ζητήματα. Διότι φαίνεται ότι ο νομοθέτης δεν περιλαμβάνει κάθε είδος αμαρτημάτων, αλλά απαγορεύει ειδικώς τα έργα των Αιγυπτίων, από τους οποίους αναχώρησε ο Ισραήλ, και τα έργα των Χαναναίων, προς τους οποίους μετοικούσε. Διότι το κείμενο αναφέρει τα εξής: «Δεν θα πράξετε σύμφωνα με τα επιτηδεύματα της Αιγύπτου, στην οποία παροικήσατε, και δεν θα πράξετε σύμφωνα με τα επιτηδεύματα της γης Χαναάν, στην οποία εγώ σας εισάγω, και δεν θα πορευθείτε σύμφωνα με τους νόμους τους». Ώστε είναι πιθανό αυτό το είδος της αμαρτίας να μην επικρατούσε τότε ανάμεσα στα έθνη, γι' αυτό και ο νομοθέτης δεν χρειάστηκε να θεσπίσει διάταξη προφύλαξης γι' αυτό, αλλά αρκέστηκε στο άγραφο έθος για την καταδίκη αυτού του μύσους. Πώς λοιπόν, ενώ απαγόρευσε το μείζον, αποσιώπησε το έλασσον; Επειδή το παράδειγμα του Πατριάρχη φαινόταν να βλάπτει πολλούς από τους φιλόσαρκους, ωθώντας τους να συνοικούν με αδελφές ενώ και οι δύο ζούσαν.

Διότι, εάν εκείνος συμπεραίνει ότι ο Νόμος απαγόρευσε το να παίρνει κανείς ως σύζυγο την αδελφή της γυναίκας του, όχι αφού πεθάνει αυτή, αλλά όσο ακόμη ζει, κάποιος άλλος μπορεί να συμπεράνει ότι, επειδή ο Νόμος απαγόρευσε να παίρνει κανείς την αντίζηλο αδελφή, έπεται πως αν αυτή δεν είναι αντίζηλη, μπορεί να την πάρει, ακόμη και όταν η γυναίκα του ζει, με άλλα λόγια, ότι μπορεί κάποιος να λαμβάνει την ίδια στιγμή δύο αδελφές. Εάν δε πει κάποιος ότι αυτό δεν είναι γεγραμμένο, απαντούμε ότι ούτε το άλλο είναι, αλλά όπως το ένα συμπεραίνεται από τη λογική ακολουθία, έτσι παρομοίως συμπεραίνεται και το άλλο. Γιατί όμως ο Μωυσής δεν προσδιόρισε ρητώς το να μην παίρνει κανείς την αδελφή της θανούσης γυναίκας του; Λύνοντας αυτή την απορία ο Άγιος λέγει ότι ο Μωυσής δεν είχε σκοπό να συμπεριλάβει στο ανωτέρω κεφάλαιο του Λευιτικού κάθε είδος συγγενικού συνοικεσίου, ώστε να αναφέρει και αυτό, αλλά απαγόρευσε μόνο εκείνα που συνήπταν οι Αιγύπτιοι, από τους οποίους τότε οι Εβραίοι είχαν φύγει, και όσα συνήπταν οι Χαναναίοι, προς τους οποίους εκείνοι πήγαιναν. Και από πού είναι αυτό φανερό;

Από εκείνα που αναφέρει πιο πίσω, στην αρχή του, το ίδιο Κεφάλαιο, λέγοντας: «Μην πράττετε όπως πράττουν οι Αιγύπτιοι, στους οποίους κατοικήσατε ως πάροικοι, ούτε όπως πράττουν οι Χαναναίοι, στους οποίους εγώ θα σας φέρω». Συνεπώς, προκύπτει ότι στους Αιγυπτίους και τους Χαναναίους αυτό το συνοικέσιο δεν γινόταν, και για τον λόγο αυτόν ο Μωυσής δεν το προσδιόρισε, αλλά αρκέστηκε στη συνήθεια, η οποία κατακρίνει κάτι τέτοιο.