Πατερικές αναφορές στο ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ 21:1

Μτ. 8, 21 Όπου δεν τίθεται ζήτημα για την τιμή προς τον Θεό, είναι δίκαιο να τιμούμε τους γονείς μας. Όταν όμως προβάλλουν και τα δύο ταυτόχρονα, πρέπει στο ένα να προσηλωνόμαστε και το άλλο να το παραβλέπουμε, ειδικά εάν η τιμή προς τους γονείς εμποδίζει το να είμαστε αρεστοί στον Θεό. Διότι πρέπει να δοξάζουμε τον Θεό προσφέροντάς Του τα πρωτεία, ώστε να μη βρεθούμε, σαν τον Κάιν, να απονέμουμε στον Θεό τα δευτερεία. Ομοίως και ο Παλαιός Νόμος εμπόδιζε τους ιερείς να πλησιάζουν τους νεκρούς, προκειμένου να αφοσιώνονται στην ιερατική τους λειτουργία και να μην παρασύρονται από τις σαρκικές συμπάθειες. Αλλά εκείνος μεν το έκανε αυτό μέσα από σκιές, ενώ ο Χριστός διδάσκει απροκάλυπτα ότι όποιος θέλει να υπηρετεί τον Θεό, δεν πρέπει να λαμβάνει υπόψη του καμία συγγένεια, προκειμένου να αφοσιωθεί αποκλειστικά στο να βρίσκεται μαζί με τον Χριστό. Διότι και ο Ίδιος, για την ωφέλεια εκείνων που βρίσκονταν κοντά Του, παραμέρισε τη μητέρα και τους αδελφούς Του λέγοντας: «Ποια είναι η μητέρα μου, και ποιοι είναι οι αδελφοί μου;» και «Μητέρα μου είναι».

Ότι δε, όπως είπα, εξαιτίας των εμπορικών συναλλαγών και των κερδών που προέρχονται από αυτές, καθώς αναμειγνύονται με βέβηλους ανθρώπους, θα γίνουν οπωσδήποτε και οι ίδιοι μέτοχοι της δικής τους βδελυρότητας, το καθιστά σαφές μέσω της δεύτερης ερώτησης. Διότι είπε πάλι: «Εάν κάποιος που έχει μιανθεί από νεκρό αγγίξει κάτι από όλα αυτά, θα μιανθεί;» Και οι ιερείς αποκρίθηκαν και είπαν: «Θα μιανθεί». Διότι ο νόμος που δόθηκε μέσω του Μωυσή είχε προστάξει αυτούς που ήταν αγιασμένοι να μην αγγίζουν νεκρό σώμα, ούτε βέβαια να πλησιάζουν νεκρούς ανθρώπους. Και μάλιστα είπε ότι οι λειτουργοί δεν πρέπει να μιαίνονται, παρά μόνο για τον πατέρα, τη μητέρα και τα αδέλφια τους, ενώ αυτός που προΐσταται και ξεχωρίζει στα ιερατικά τάγματα ούτε καν για αυτούς απολύτως. Αυτό δε που είχε προσταχθεί ήταν αίνιγμα· διότι ο νόμος είναι σκιά. Διότι ο νεκρός αποτελεί πάλι τύπο των νεκρών έργων και της κοσμικής ακαθαρσίας. Πρέπει δε, νομίζω, εκείνοι που ασκούν ιερή και πάναγνη ζωή, να αποχωρίζονται από τα νεκρά έργα και να αγαπούν να απομακρύνονται από την κοσμική σαπρότητα. Αλλά εάν συνέβαινε τότε κάποιος που είχε πλησιάσει νεκρό να αγγίξει κάτι από τα άλλα, είτε τυχόν άνθρωπο, είτε τρόφιμο, αυτό θεωρούνταν πάντως κατά τον νόμο μόλυσμα. Ερωτά λοιπόν ο Προφήτης, εάν όταν κάποιος αγγίξει νεκρό σώμα, και έπειτα παραμένοντας άνιπτος αγγίξει τυχόν κάτι άλλο, εάν απόλυτα και οπωσδήποτε το μιαίνει.

«Αν όμως συμβεί», λέει, «είτε επειδή παρασύρθηκε από λήθη είτε επειδή δεν γνώριζε ακριβώς τι ορίζουν οι νόμοι, να πράξει κάτι τέτοιο, ας υποστεί ζημία. Και ας αποτίσει το ίσο ποσό αμέσως, προσθέτοντας σε αυτό και το ένα πέμπτο», δηλαδή την πέμπτη μοίρα της αξίας του. «Διότι έτσι θα απαλλαγεί από τις κατηγορίες και θα αποσοβήσει τη βλάβη που προήλθε από την άγνοια». Όταν, λοιπόν, αυτό που έγινε από άγνοια δεν απαλλάσσεται από την κατηγορία, τι θα σκεφτόταν κανείς για εκείνο που γίνεται από αλαζονεία και θράσος; Επομένως, όσοι έχουν τη φροντίδα των ιερών πρέπει να αποφεύγουν να ζητούν να οικειοποιηθούν το παραμικρό πριν από τη θυσία. Ειδάλλως, ας γνωρίζουν ότι, έχοντας διαπράξει φοβερά σφάλματα, θα υποστούν τιμωρία και θα βρεθούν αντιμέτωποι με τη θεία οργή. Ή μήπως ισχυρίζεσαι, καλέ μου φίλε, ότι αυτό δεν είναι αληθές; ΠΑΛΛ. Απολύτως. ΚΥΡ. Το ότι δε οι ιερείς πρέπει να είναι άγιοι και εξαγνισμένοι, και να αποβάλλουν με νεανικό σθένος το κατά κάποιον τρόπο νεκρό και παγωμένο φρόνημα, και αυτό που δεν έχει πνοή προς την αρετή, το διευκρίνισε λέγοντας: «Μίλησε στους ιερείς, τους υιούς του Ααρών, και να τους πεις: Δεν θα μιανθούν για τους νεκρούς του λαού τους, παρά μόνο για τους πλησιέστερους οικείους τους: για τον πατέρα και τη μητέρα, για τους υιούς και τις θυγατέρες, για τον αδελφό και για την παρθένο αδελφή που του είναι στενή συγγενής και δεν έχει δοθεί σε άνδρα. Για αυτούς επιτρέπεται να μιανθεί».

Επιτρέπει βέβαια ο νόμος στους αγιασμένους να μολύνονται χωρίς κατηγορία για τον πατέρα και τη μητέρα, τα παιδιά και τα αδέλφια, και μάλιστα και για τους πολύ στενούς συγγενείς· με το να πλησιάζουν δηλαδή τα άψυχα σώματα, από σεβασμό προς τη φύση, παραβλέποντας τα τυπικά παραπτώματα, ώστε οι οικείοι του Θεού να μη φανούν σκληροί, αλαζόνες και άσπλαχνοι· άλλωστε ο νόμος λέει ξεκάθαρα: «Τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου, για να ευτυχήσεις». Και κατά διαφορετικό τρόπο και λόγο, λέμε ότι οι αγιασμένοι έχουν αποτραπεί από το να πρέπει να πενθούν· διότι, όντας ιερουργοί της ζωής και προσφέροντας τα ιερά στον Θεό για την κατάργηση του θανάτου (αφού κατάργηση του θανάτου είναι ο θάνατος του Χριστού, ο οποίος προτυπώνεται μέσα από τα πρόβατα και τα μοσχάρια), πώς θα ήταν λογικό να καταβαρύνονται με τις λύπες του θανάτου; Έτσι και ο θεσπέσιος Παύλος σε όσους έχουν βαπτιστεί στον Χριστό με την ελπίδα της ζωής και της αναστάσεως γράφει σαφώς: «Αυτό το λέω, για να μη λυπάστε, όπως και οι υπόλοιποι που δεν έχουν ελπίδα. Διότι, αν πιστεύουμε ότι ο Ιησούς πέθανε και αναστήθηκε, έτσι και ο Θεός αυτούς που κοιμήθηκαν δια του Ιησού θα τους φέρει μαζί Του, και θα τους αναστήσει μαζί μας». Επέτρεψε, λοιπόν, ο νόμος στους αγιασμένους να πλησιάζουν τους πολύ στενούς συγγενείς που έχουν πεθάνει. Όμως, θέτει μέτρο σε αυτό το πράγμα, και δεν τους αφήνει να παραμελούν αυτό που κατεξοχήν τους αρμόζει με περιττές και υπερβολικές πράξεις, ώστε να μην προσβάλλεται το σεπτό αξίωμα της ιεροσύνης.